Przedplon to roślina uprawiana w roku (lub sezonie) poprzedzającym siew rośliny następczej. Dla pszenicy ozimej bardzo ważne jest, aby przedplon:
- przerywał następstwo zbóż (ogranicza kumulację patogenów i szkodników związanych ze zbożami),
- umożliwiał terminowe przygotowanie pola (pszenica ozima ma określone okno siewu i wymaga dobrej uprawy przedsiewnej),
- pozostawiał korzystne stanowisko pod względem struktury gleby i zachwaszczenia.
Odpowiedź "rzepak" jest poprawna, ponieważ w praktyce rolniczej rzepak jest typową rośliną "przerywającą" zbożowy płodozmian. Uprawa rzepaku zwykle zmniejsza ryzyko problemów związanych z siewem pszenicy po zbożu, a także często daje możliwość wcześniejszego wykonania zabiegów pożniwnych i przygotowania roli do siewu oziminy.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "pszenżyto" – jest zbożem. Zboże jako przedplon dla pszenicy zwykle nie przerywa łańcucha chorób i problemów typowych dla zbóż uprawianych po sobie; częściej zwiększa ryzyko spadku plonu i pogorszenia zdrowotności łanu.
- "jęczmień ozimy" – również należy do zbóż, więc mechanizm jest podobny: pszenica po zbożu częściej wiąże się z niekorzystnym następstwem i większym ryzykiem problemów fitosanitarnych oraz agrotechnicznych.
- "życica trwała" – jest trawą wieloletnią. W typowym zmianowaniu roślin polowych nie jest standardowym przedplonem dla pszenicy ozimej, ponieważ wymaga likwidacji darni i może utrudniać przygotowanie pola w terminie; ponadto nie spełnia tak dobrze roli rośliny "przerywającej" w zbożowych technologiach jak rośliny oleiste czy strączkowe.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się roślina niezbożowa (np. oleista) oraz kilka zbóż, to zwykle poprawna jest roślina niezbożowa, bo w pytaniach o przedplon kluczowe jest przerwanie następstwa zbóż i poprawa stanowiska pod oziminę.