KWALIFIKACJA ROL6 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 12.
Najmniej resztek na polu po zbiorze plonu pozostawia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ziemniak jest rośliną okopową, której plon (bulwy) jest wybierany z gleby, a na polu zwykle pozostaje relatywnie mało resztek pożniwnych. Dla porównania zboża, rzepak i lucerna często pozostawiają więcej biomasy w postaci słomy, łodyg lub masy korzeniowej, co zwiększa ilość resztek po zbiorze.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy tego, która uprawa pozostawia najmniej resztek roślinnych na polu po zbiorze. Resztki pożniwne to pozostałości części roślin, które nie stanowią zebranego plonu handlowego i mogą zostać na powierzchni lub w glebie (np. słoma, łodygi, liście, korzenie).

Odpowiedź "ziemniak" jest uzasadniona tym, że w praktyce zbiór ziemniaków polega na wyoraniu i zebraniu bulw, a znaczna część biomasy użytkowej jest wynoszona z pola w postaci plonu. Choć pewne ilości łętów i drobnych fragmentów mogą pozostać, ogólna ilość "typowych" resztek na powierzchni bywa mniejsza niż w wielu uprawach nasiennych i wieloletnich.

Odpowiedź "pszenica" jest myląca, ponieważ po zbiorze zboża często pozostaje słoma i ściernisko. Nawet gdy słoma jest belowana i wywożona, na polu nadal zostaje ściernisko oraz część resztek, a ich ilość zależy od wysokości cięcia i technologii zbioru.

Odpowiedź "lucerna" zwykle pozostawia znaczną biomasę, zwłaszcza w postaci rozbudowanego systemu korzeniowego i części nadziemnych (zależnie od liczby pokosów i terminu zakończenia użytkowania). W efekcie w bilansie resztek po uprawie wieloletniej ilość materii pozostającej w glebie może być duża.

Odpowiedź "rzepak" również nie jest właściwa jako "najmniej resztek", ponieważ po zbiorze pozostają twardsze łodygi, ściernisko oraz inne części roślin, które często wymagają rozdrobnienia i wymieszania z glebą podczas uprawek pożniwnych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie jest skrótowe, warto myśleć kategoriami typu zbioru (okopowe vs zboża/oleiste) oraz tego, czy roślina zostawia dużo słomy/łodyg i jak łatwo te resztki usunąć lub zebrać.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Resztki pożniwne to pozostałości roślin na polu po zbiorze, np. słoma, łodygi, ściernisko, liście i korzenie. Ich ilość zależy od gatunku rośliny i technologii zbioru (cięcie, rozdrabnianie, zbiór słomy). Wpływają na uprawki i bilans materii organicznej.
Po zbożach typowo zostaje ściernisko i słoma. Nawet gdy słoma jest zbierana i wywożona, część pędów pozostaje na polu. Dodatkowo kombajn może rozdrabniać słomę i rozrzucać ją po powierzchni, co zwiększa ilość resztek wymagających uprawek pożniwnych.
Wysokość cięcia, rozdrabnianie i sposób zagospodarowania słomy/łodyg zmieniają ilość resztek. Np. rozdrabniacz w kombajnie pozostawia więcej drobnej biomasy na polu, a belowanie i wywóz słomy zmniejsza jej ilość. Przy okopowych istotne jest, co zostaje z części nadziemnej.
Po zbiorze ziemniaków zwykle pozostają głównie fragmenty łętów i drobne części roślin oraz ślady po zbiorze. Jest to ważne, bo wpływa na przygotowanie pola pod następną uprawę i na ryzyko chorób oraz samosiewów. Mniejsza masa resztek może ułatwiać uprawki.
Tak. Lucerna ma silny, głęboki system korzeniowy i jest użytkowana przez kilka lat, więc po likwidacji plantacji w glebie pozostaje dużo masy korzeniowej. To może poprawiać strukturę gleby i zwiększać materię organiczną, ale też wymaga dobrego przygotowania stanowiska pod kolejną roślinę.
Rzepak pozostawia stosunkowo twarde łodygi i ściernisko, które mogą wolniej się rozkładać i utrudniać równomierne wymieszanie z glebą. Często wymagają rozdrobnienia i intensywniejszych uprawek pożniwnych. To ma znaczenie przy planowaniu terminu siewu roślin następczych.
Częsty błąd to mylenie "resztek" z "stratami plonu" albo ocenianie tylko tego, co widać na powierzchni, bez uwzględnienia ścierniska i korzeni. Inny błąd to kierowanie się jednym skojarzeniem (np. "słomę się zbiera") zamiast porównać typowe pozostałości po różnych gatunkach.
W gospodarstwie resztki pożniwne wpływają na dostępność słomy (często wykorzystywanej jako ściółka) oraz na planowanie upraw paszowych. Decyzja, czy słomę wywieźć, przyorać czy rozdrobnić, może mieć skutki dla organizacji stajni, magazynowania pasz i jakości stanowisk pod rośliny paszowe.
Usuwanie (np. słomy) bywa korzystne, gdy potrzebujesz materiału na ściółkę lub gdy chcesz ograniczyć problem chorób i szkodników zimujących w resztkach. Przyorywanie lub mieszanie z glebą może poprawiać bilans materii organicznej, ale wymaga dopasowania uprawek i czasu na rozkład.
Ucz się porównawczo: dla każdej rośliny zapisz typ zbioru, co jest plonem, co zwykle zostaje na polu (słoma, łodygi, korzenie), oraz jakie są typowe zabiegi po zbiorze. Pomaga też łączenie z praktyką: jakie uprawy dostarczają pasz i ściółki oraz jak to wpływa na organizację gospodarstwa.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Ziemniak jest rośliną okopową, której plon (bulwy) jest wybierany z gleby, a na polu zwykle pozostaje relatywnie mało resztek pożniwnych."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z produkcji roślinnej (resztki pożniwne, płodozmian, technologia zbioru)
  • Materiały dydaktyczne z żywienia koni dotyczące bazy paszowej i upraw paszowych
  • Notatki z zajęć o technologii uprawy roślin (zboża, okopowe, motylkowe, oleiste)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego