KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 26.
Najskuteczniejszą strategią ograniczenia całkowitej emisji zanieczyszczeń z sektora transportu drogowego wykorzystującego silniki spalinowe jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozwój kolei regionalnej i tramwajów przenosi część podróży z aut na transport szynowy, który nie wymaga spalania paliw ciekłych w pojeździe, więc usuwa źródło emisji dla przeniesionych przejazdów. Pozostałe działania zwiększają ruch samochodowy lub presję w miastach, więc nie dają największej redukcji całkowitej emisji.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy strategii zmniejszającej całkowitą emisję zanieczyszczeń z transportu drogowego z silnikami spalinowymi. W ujęciu ochrony środowiska kluczowe jest rozróżnienie:

  • poziomu źródła (pojedynczy pojazd: ile emituje po zastosowaniu rozwiązań technicznych),
  • poziomu systemu (sektor transportu: ile emituje łącznie cała flota i cały ruch na danym obszarze).

Odpowiedź "rozwój transportu publicznego opartego na kolejowym ruchu regionalnym oraz systemu linii tramwajowych." jest trafna, ponieważ jest to działanie systemowe zmniejszające zapotrzebowanie na przejazdy samochodami. Dla tej części ruchu, która zostanie przeniesiona na kolej/tramwaj, spalanie paliw ciekłych w pojeździe drogowym przestaje występować, a więc emisje z rur wydechowych (w tym CO) mogą spaść do zera dla przeniesionych przejazdów. To daje trwały efekt redukcyjny w skali miasta/regionu.

Odpowiedź "rozwój obszarów przemysłowych w aglomeracjach miejskich." nie jest strategią ograniczania emisji z transportu drogowego; zwykle zwiększa liczbę dojazdów i ruch ciężki w miastach, co podnosi emisje oraz pogarsza warunki przewietrzania i narażenie mieszkańców.

Odpowiedź "rozwój transportu publicznego opartego na liniach autobusowych oraz transportu prywatnego." jest niespójna z celem: jednoczesne wzmacnianie transportu prywatnego zwykle zwiększa liczbę przejazdów samochodami. Dodatkowo autobusy (zwłaszcza spalinowe) nadal emitują zanieczyszczenia, więc efekt redukcji całkowitej emisji bywa ograniczony.

Odpowiedź "obniżenie opłat za korzystanie z pojazdów spalinowych." działa w kierunku przeciwnym: obniża koszt użytkowania auta, co zachęca do częstszych przejazdów (mechanizm popytu), a w konsekwencji zwykle zwiększa łączną emisję.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "strategia" i "całkowita emisja", szukaj rozwiązań, które zmieniają strukturę ruchu (mniej aut) albo eliminują źródło, a nie tylko usprawniają pojedyncze pojazdy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
CO to gaz powstający przy niecałkowitym spalaniu paliw węglowodorowych w silnikach spalinowych. W transporcie drogowym jest składnikiem spalin, a jego emisja rośnie m.in. przy złym składzie mieszanki, zimnym silniku i niesprawnym układzie oczyszczania spalin.
To działania, które zmniejszają łączną ilość zanieczyszczeń emitowanych przez cały sektor (wszystkie pojazdy i przejazdy), np. przez ograniczenie liczby podróży samochodem. Nie chodzi o jeden element techniczny w aucie, tylko o efekt w skali miasta/regionu.
Bo część podróży zostaje przeniesiona z aut na transport szynowy. Dla tych przejazdów znika spalanie paliw w samochodzie, więc spadają emisje "z rury wydechowej" (w tym CO). Efekt jest systemowy i utrzymuje się, gdy rośnie udział transportu zbiorowego.
Nie zawsze. Autobus z dużym napełnieniem zwykle ogranicza emisje w przeliczeniu na pasażera, ale autobusy spalinowe nadal emitują zanieczyszczenia. Największe korzyści dla jakości powietrza daje ograniczenie liczby aut i przejście na rozwiązania bezemisyjne w miejscu użytkowania.
Najczęściej myli się CO (tlenek węgla, produkt niecałkowitego spalania) z CO2 (dwutlenek węgla, gaz cieplarniany). To prowadzi do złego doboru argumentów i odpowiedzi. Warto zawsze sprawdzić indeks w chemicznym zapisie: "2" całkowicie zmienia znaczenie.
Gdy pytanie dotyczy emisji z pojedynczego pojazdu lub "metody technicznej" ograniczania zanieczyszczeń w spalinach. Wtedy analizuje się elementy układu napędowego i oczyszczania spalin. Przy "strategii" liczy się zmiana całego systemu transportowego.
Niższy koszt użytkowania auta zwykle zwiększa liczbę przejazdów i sprzyja wyborowi samochodu zamiast transportu zbiorowego. To mechanizm popytu: gdy coś jest tańsze, częściej się z tego korzysta. W efekcie rośnie ruch drogowy, a więc i łączna emisja zanieczyszczeń.
"Metoda" często dotyczy techniki w źródle emisji (pojazd, urządzenie), a "strategia" dotyczy organizacji systemu (transport, planowanie przestrzenne, polityka mobilności). Słowa klucze to: "pojedyncze źródło" vs "całkowita emisja", "sektor", "udział modalny".
Najczęściej: lepsza oferta połączeń (częstotliwość, punktualność), integracja taryfowa, węzły przesiadkowe, priorytety dla transportu zbiorowego oraz ograniczanie dominacji auta w centrum. Celem jest, aby wybór transportu publicznego był szybszy i wygodniejszy w praktyce.
Ucz się w dwóch warstwach: źródło emisji (co powstaje w silniku i dlaczego) oraz zarządzanie emisjami (jak działania organizacyjne zmieniają całkowitą emisję). Pomaga robienie mapy: "źródło → mechanizm → działanie → efekt w skali systemu".
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rozwój kolei regionalnej i tramwajów przenosi część podróży z aut na transport szynowy, który nie wymaga spalania paliw ciekłych w pojeździe, więc usuwa źródło emisji dla przeniesionych przejazdów.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ochrony powietrza oraz emisji komunikacyjnych (rozdziały o emisjach z transportu)
  • Materiały szkoleniowe o zrównoważonej mobilności miejskiej i przesunięciu modalnym
  • Raporty instytucji publicznych o wpływie transportu na środowisko (UE/EEA, krajowe opracowania środowiskowe)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego