KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 8.
Największe deficyty w samodzielnym zaspokajaniu potrzeby odżywiania i wydalania występują u pacjentki, która
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Największy deficyt samodzielności oznacza konieczność pomocy w obu czynnościach. Karmienie łyżką świadczy o braku samodzielnego spożywania posiłków, a wydalanie w łóżku na basenie o braku możliwości samodzielnego skorzystania z toalety. Pozostałe opcje zawierają przynajmniej jedną czynność wykonywaną samodzielnie.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie porównuje poziom samodzielności pacjentki w dwóch podstawowych potrzebach: odżywianiu oraz wydalaniu. "Największe deficyty" należy rozumieć jako sytuację, w której pacjentka wymaga największej pomocy (najmniej jest w stanie wykonać sama) w obu ocenianych obszarach.

Odpowiedź prawidłowa wskazuje, że pacjentka:

  • jest karmiona łyżką – a więc nie zjada posiłków samodzielnie,
  • potrzebę wydalania zaspokaja w łóżku na basenie – czyli nie korzysta z toalety, co zwykle wiąże się z większą zależnością od opiekuna (podstawienie, asekuracja, higiena, pozycjonowanie).

To oznacza wysoki łączny deficyt w obu potrzebach, bo w żadnej z nich pacjentka nie jest samodzielna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Samodzielne jedzenie + basen w łóżku: deficyt dotyczy głównie wydalania, ale odżywianie jest samodzielne, więc łączny deficyt jest mniejszy.
  • Karmienie łyżką + toaleta na krześle toaletowym: pacjentka wymaga pomocy przy jedzeniu, ale forma wydalania wskazuje na większą mobilność/transfer lub możliwość skorzystania z toalety na sprzęcie pomocniczym; zwykle jest to mniejszy deficyt niż wydalanie w łóżku.
  • Samodzielne jedzenie + krzesło toaletowe: w obu obszarach występuje większa samodzielność, więc deficyty są najmniejsze.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawiają się dwa obszary ADL, oceń każdy osobno (odżywianie i wydalanie), a potem wybierz wariant, w którym pomoc jest największa w obu jednocześnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To stopień, w jakim pacjent nie potrafi samodzielnie jeść i wymaga pomocy (np. karmienia łyżką, przygotowania kęsów, asekuracji). Im większy zakres pomocy potrzebny do spożycia posiłku, tym większy deficyt samodzielności w tej potrzebie.
Chodzi o to, czy pacjent potrafi sam skorzystać z toalety lub sprzętu pomocniczego oraz utrzymać higienę. Wydalanie w łóżku na basenie zwykle wskazuje na większą zależność od opiekuna niż korzystanie z krzesła toaletowego przy łóżku.
Karmienie łyżką oznacza, że pacjent nie wykonuje kluczowej czynności sam: nie nabiera, nie kontroluje tempa i często wymaga stałego nadzoru. Samodzielne zjedzenie posiłku sugeruje zachowaną sprawność manualną i koordynację, więc deficyt jest mniejszy.
Zwykle oznacza większą zależność, bo wymaga przygotowania, zmiany pozycji, zapewnienia intymności i higieny oraz często pomocy w podaniu i odebraniu basenu. W praktyce poziom niesamodzielności ocenia się jednak całościowo, także z uwzględnieniem stanu pacjenta.
Najczęściej ocenia się tylko jedną potrzebę (np. jedzenie) i pomija drugą (wydalanie). Innym błędem jest uznanie krzesła toaletowego i basenu za równoważne. Warto porównać poziom pomocy w obu obszarach i wybrać największy łączny deficyt.
Krzesło toaletowe zwykle wymaga transferu (przesiadania) i pozwala na oddanie stolca/moczu w pozycji siedzącej, co sugeruje większą sprawność ruchową. Basen w łóżku stosuje się, gdy pacjent nie jest w stanie wstać/usiąść lub bezpiecznie przemieścić się do toalety.
Zapewnić prawidłową pozycję, spokojne tempo karmienia, kontrolę połykania i bezpieczeństwo (ryzyko zakrztuszenia). Ważne są też małe porcje, obserwacja reakcji pacjentki oraz higiena jamy ustnej po posiłku. Zakres działań zależy od zaleceń zespołu terapeutycznego.
Może wzrastać ryzyko odparzeń i uszkodzeń skóry, dyskomfortu, problemów z intymnością oraz powikłań wynikających z unieruchomienia. Dlatego kluczowe są: szybka reakcja, ochrona skóry, właściwa technika ułożenia pacjenta i zapewnienie czystości oraz godności.
Zwykle wtedy, gdy możliwy jest bezpieczny transfer lub przynajmniej stabilne posadzenie pacjenta, a stan ogólny na to pozwala. Krzesło toaletowe bywa rozwiązaniem pośrednim między pełnym unieruchomieniem a samodzielnym dojściem do toalety, ale wymaga oceny bezpieczeństwa.
Ćwicz analizę przypadków: osobno oceń odżywianie, wydalanie, higienę i mobilność, a potem porównaj poziom pomocy. Pomaga tworzenie tabeli: "samodzielnie / z częściową pomocą / z pełną pomocą". Na egzaminie szukaj odpowiedzi z największą zależnością w obu obszarach.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Największy deficyt samodzielności oznacza konieczność pomocy w obu czynnościach."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu opieki nad pacjentem niesamodzielnym (ADL)
  • Materiały szkoleniowe dotyczące karmienia pacjenta i zapobiegania zachłyśnięciu
  • Instrukcje stosowania sprzętu pomocniczego: basen i krzesło toaletowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego