KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 7.
Największym problemem podopiecznego po amputacji lewego podudzia, który nie chce korzystać z kul, wózka inwalidzkiego, ani uczestniczyć w zajęciach rehabilitacyjnych przygotowujących do zaprotezowania, jest brak
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odmowa korzystania z kul, wózka oraz udziału w rehabilitacji przygotowującej do protezowania najczęściej wskazuje na barierę psychologiczną.
Brak akceptacji własnej niepełnosprawności może prowadzić do zaprzeczania, unikania i niechęci do nauki nowych sposobów funkcjonowania, mimo dostępnych metod wsparcia.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby po amputacji podudzia kluczowym elementem powrotu do możliwie samodzielnego funkcjonowania jest współpraca w rehabilitacji oraz stopniowe uczenie się korzystania ze sprzętu pomocniczego (kule, wózek) i przygotowanie do protezowania. Jeżeli podopieczny nie chce korzystać z kul, wózka ani uczestniczyć w zajęciach przygotowujących do zaprotezowania, to opis zachowania sugeruje przede wszystkim opór i unikanie wynikające z trudności w akceptacji nowej sytuacji.

Odpowiedź "akceptacji własnej niepełnosprawności" jest trafna, ponieważ brak akceptacji może objawiać się:

  • zaprzeczaniem potrzebie rehabilitacji ("nie będę tego robić"),
  • wycofaniem i rezygnacją z aktywności,
  • niechęcią do widocznych oznak niepełnosprawności (kule, wózek),
  • spadkiem motywacji i poczuciem utraty kontroli.

Pozostałe odpowiedzi są mniej adekwatne do opisu sytuacji. "dostatecznego wsparcia rodzinnego" może utrudniać proces zdrowienia, ale w pytaniu nie ma informacji o rodzinie, a sama odmowa rehabilitacji nie przesądza o braku wsparcia. "środków finansowych" nie pasuje, bo problemem jest postawa: pacjent nie chce korzystać nawet z podstawowych metod usprawniania, które często są dostępne w ramach opieki zdrowotnej lub mogą być organizowane na różne sposoby. "odpowiedniego zabezpieczenia ortopedycznego" także nie jest sednem: rehabilitacja przygotowująca do protezowania jest właśnie etapem poprzedzającym pełne zaopatrzenie w protezę, a odmowa dotyczy również ćwiczeń i nauki.

Z perspektywy asystenta osoby niepełnosprawnej praktycznym wnioskiem jest rozpoznanie, że potrzebne może być wsparcie emocjonalne i motywacyjne oraz współpraca z zespołem terapeutycznym (np. psycholog, fizjoterapeuta), aby stopniowo budować gotowość do rehabilitacji i akceptacji zmian.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To trudność w przyjęciu faktu trwałej zmiany sprawności i potrzeby nowych sposobów funkcjonowania. Może prowadzić do zaprzeczania, unikania rehabilitacji i odrzucania sprzętu pomocniczego (kule, wózek), mimo że są potrzebne dla bezpieczeństwa i dalszej samodzielności.
Często jest to reakcja emocjonalna: wstyd, lęk przed oceną, złość, żałoba po utracie kończyny lub zaprzeczanie. Sprzęt bywa symbolem niepełnosprawności, więc jego odrzucanie może być formą unikania. Wtedy potrzebne jest wsparcie i stopniowe budowanie gotowości do zmian.
Asystent może wzmacniać poczucie sprawczości, pomagać organizować codzienne czynności w bezpieczny sposób, zachęcać do małych kroków w rehabilitacji i ułatwiać kontakt ze specjalistami. Ważna jest komunikacja bez presji, z szacunkiem dla emocji podopiecznego i konsekwentnym dbaniem o bezpieczeństwo.
Często pojawiają się reakcje podobne do żałoby: szok, zaprzeczanie, złość, smutek i stopniowa akceptacja. Kolejność i nasilenie są indywidualne. Rozpoznanie etapu pomaga dobrać wsparcie: czasem potrzebna jest psychoedukacja, czasem trening umiejętności, a czasem konsultacja psychologiczna.
Tak. Rehabilitacja przygotowuje ciało i nawyki ruchowe do korzystania z protezy, poprawia siłę, równowagę i wydolność oraz uczy bezpiecznego poruszania się. Rezygnacja z ćwiczeń może wydłużyć proces protezowania, zwiększyć ryzyko upadków i utrudnić odzyskanie samodzielności.
Gdy sprzęt lub wsparcie są dostępne, a podopieczny mimo to konsekwentnie odmawia używania i nie chce uczestniczyć w usprawnianiu, częściej wskazuje to na barierę psychiczną (lęk, zaprzeczanie, brak akceptacji). Przy barierach zasobowych pojawiają się raczej komunikaty o braku dostępu, kosztach lub organizacji.
Najczęstsze jest automatyczne wskazywanie "pieniędzy" lub "braku wsparcia rodziny" bez analizy opisu zachowania. Uczniowie mylą też przyczynę z konsekwencją: uznają, że brak protezy tłumaczy odmowę rehabilitacji, choć rehabilitacja jest etapem prowadzącym do protezowania.
Skuteczna jest rozmowa oparta na empatii i pytaniach otwartych: o obawy, wstyd, ból, wcześniejsze doświadczenia. Warto proponować małe cele, wzmacniać postępy i podkreślać korzyści funkcjonalne (bezpieczeństwo, samodzielność). Unika się zawstydzania i straszenia, bo nasilają opór.
Nie zawsze. Rodzina może wspierać, ale przy silnym kryzysie emocjonalnym lub depresji sama obecność bliskich może nie wystarczyć. Czasem potrzebna jest pomoc specjalistyczna oraz plan stopniowego oswajania sprzętu i ćwiczeń. Wsparcie działa najlepiej, gdy jest konkretne, spokojne i konsekwentne.
Alarmujące mogą być: długotrwałe wycofanie, nasilony lęk, utrzymująca się odmowa rehabilitacji, objawy depresyjne, myśli rezygnacyjne, konflikty z personelem lub rodziną oraz ryzykowne zachowania (np. chodzenie bez zabezpieczenia). Wtedy warto zgłosić potrzebę konsultacji w zespole opieki.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), "International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF)", 2001 (koncepcja funkcjonowania i niepełnosprawności).
  • Merck Manual Consumer Version, hasło "Amputation" (sekcje dotyczące rehabilitacji i adaptacji psychologicznej) – https://www.merckmanuals.com/home/injuries-and-poisoning/amputation/amputation (dostęp: 2026-03-02).
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), hasła edukacyjne dotyczące amputacji i rehabilitacji – https://medlineplus.gov/amputation.html (dostęp: 2026-03-02).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z psychologii klinicznej/zdrowia dotyczące akceptacji choroby i niepełnosprawności
  • Podstawowe opracowania rehabilitacji po amputacjach kończyn dolnych (fizjoterapia, protezowanie)
  • Poradniki edukacyjne dla pacjentów po amputacji i ich opiekunów (część o adaptacji i wsparciu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego