KWALIFIKACJA ROL10 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 39.
Najwyższą opłacalność w 2014 roku producenci mleka osiągnęli
Ilustracja przedstawia wykres liniowy, który obrazuje zmiany cen mleka w roku 2013/2014.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najwyższa opłacalność oznacza okres, w którym relacja uzyskiwanych przychodów (np. cena skupu mleka) do ponoszonych kosztów była najlepsza. W ujęciu miesięcznym dla roku 2014 wskazano, że szczyt opłacalności przypadł na marzec i czerwiec, dlatego ta odpowiedź jest właściwa.

Pełne wyjaśnienie:

W produkcji mleka "opłacalność" opisuje, na ile korzystne ekonomicznie jest wytwarzanie i sprzedaż mleka w danym okresie. W praktyce może być prezentowana jako wskaźnik (np. relacja ceny skupu do kosztów typowych) albo jako wynik kalkulacji, która zestawia przychody ze sprzedaży z kosztami (pasze, utrzymanie stada, energia, usługi, amortyzacja).

W pytaniu chodzi o wskazanie miesięcy roku 2014, w których producenci mleka osiągnęli najwyższą opłacalność. Poprawna odpowiedź "w marcu i czerwcu" oznacza, że właśnie w tych dwóch miesiącach (według przyjętego w zadaniu zestawienia) warunki ekonomiczne były najlepsze.

Pozostałe propozycje są niepoprawne, ponieważ wskazują inne miesiące, które nie odpowiadają maksimum z danych za 2014 r. Odpowiedzi zawierające "styczeń" mogą wynikać z intuicji, że zimą rośnie zapotrzebowanie i ceny, ale bez danych nie można tego przyjmować automatycznie. Z kolei para "maj i czerwiec" jest częściowo kusząca, bo obejmuje jeden prawidłowy miesiąc (czerwiec), jednak drugi (maj) nie jest tu wskazany jako miesiąc szczytu. Podobnie "styczeń i grudzień" może brzmieć wiarygodnie jako miesiące "końca i początku roku", lecz to typowy przykład zgadywania opartego na skojarzeniach sezonowych.

W przygotowaniu do egzaminu warto pamiętać, że tego typu pytania powinny odwoływać się do konkretnej tabeli/wykresu lub jednoznacznie zdefiniowanego wskaźnika. Na zajęciach i w praktyce rolniczej kluczowe jest nie tyle zapamiętanie miesięcy z jednego roku, ile umiejętność czytania danych i wyciągania wniosków: identyfikacji maksimum/minimum, trendu oraz czynników kosztowych i cenowych, które na opłacalność wpływają.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Opłacalność produkcji mleka to ocena, czy przychody ze sprzedaży mleka pokrywają koszty i dają nadwyżkę. W praktyce analizuje się m.in. cenę skupu, koszty pasz, energii i utrzymania stada oraz wydajność krów. Sama wysoka cena skupu nie zawsze oznacza wysoką opłacalność.
Najczęściej decydują: cena skupu mleka, koszty pasz (w tym zakup białka i kiszonek), wydajność i zdrowotność stada, koszty energii oraz organizacja pracy. Duże znaczenie mają też wahania sezonowe i jakość mleka wpływająca na potrącenia lub premie.
Bo opłacalność zależy od zmiennych rynkowych (ceny skupu, pasz, energii) i warunków produkcji, które zmieniają się w czasie. Dane z jednego roku są historyczne i nie opisują bieżącej sytuacji. Na egzaminie warto szukać w zadaniu odniesienia do konkretnej tabeli lub wskaźnika.
Zwykle w treści pojawia się sformułowanie "najwyższa opłacalność" albo "największa rentowność". Wtedy należy wskazać okres, w którym wskaźnik jest największy (np. najwyższy punkt na wykresie). Jeśli nie ma tabeli/wykresu, zadanie staje się testem pamięci z konkretnego materiału.
Cena skupu to tylko przychód za litr mleka, a opłacalność uwzględnia także koszty wytworzenia. Opłacalność może spadać mimo wzrostu ceny skupu, jeśli rosną koszty (np. pasz, energii, usług). W analizie porównuje się przychody i koszty w tym samym okresie.
Tak. Zmienia się udział pasz objętościowych i treściwych, dostępność surowców oraz koszty zakupu. Dodatkowo sezon wpływa na wydajność i jakość mleka. Dlatego w wielu gospodarstwach opłacalność ma charakter falujący, a nie stały, i warto ją monitorować miesiąc po miesiącu.
Najczęstsze błędy to zgadywanie "intuicyjnych" miesięcy (np. wiosna lub koniec roku), mylenie opłacalności z ceną skupu oraz nieuwzględnianie tego, że pytanie może dotyczyć konkretnego raportu. Pomaga uważne czytanie polecenia i sprawdzenie, czy podano źródło danych.
Ćwicz interpretację tabel i wykresów: wyznaczanie maksimum/minimum, trendów i porównań okresów. Naucz się podstaw kalkulacji kosztów (pasze, energia, usługi) oraz pojęć: marża, przychód, koszt jednostkowy. Dzięki temu poradzisz sobie także wtedy, gdy dane będą z innego roku.
Warto robić ją regularnie (np. miesięcznie lub kwartalnie) oraz po istotnych zmianach: wzroście cen pasz, zmianie ceny skupu, inwestycjach lub zmianie żywienia. Taka analiza pomaga podejmować decyzje o zakupach pasz, zmianie dawki pokarmowej czy planowaniu remontu obory i kosztów.
Zwykle nie w sposób merytoryczny, bo pytanie odwołuje się do konkretnych danych historycznych. Bez materiału źródłowego można tylko zgadywać. Na egzaminie, jeśli pojawia się ilustracja z danymi, należy ją dokładnie odczytać (miesiące, wartości wskaźnika) i wskazać najwyższą wartość.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Najwyższa opłacalność oznacza okres, w którym relacja uzyskiwanych przychodów (np. cena skupu mleka) do ponoszonych kosztów była najlepsza."

Materiały:

  • Podręczniki z ekonomiki i organizacji produkcji rolniczej (dział: rachunek kosztów i opłacalność)
  • Materiały dydaktyczne z analizy rynku rolnego (ceny skupu, koszty pasz, wskaźniki opłacalności)
  • Arkusze ćwiczeń z interpretacji wykresów i tabel ekonomicznych w rolnictwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego