NDS (najwyższe dopuszczalne stężenie) to wartość graniczna używana w ocenie bezpieczeństwa atmosfery w wyrobiskach górniczych. W praktyce oznacza to, że podczas normalnego prowadzenia robót stężenie danej substancji w powietrzu kopalnianym nie powinno przekraczać określonego limitu, a przekroczenie wymaga reakcji organizacyjnej i technicznej.
W przypadku dwutlenku węgla (CO2) wartość graniczna w pytaniu wynosi 1,0%. Jest to poziom, który traktuje się jako dopuszczalny próg przy nadzorze wentylacyjnym i pomiarach atmosfery. CO2 jest gazem duszącym (wypiera tlen) i jego wzrost może pogarszać warunki oddychania, obniżać sprawność oraz zwiększać ryzyko zdarzeń w rejonach o słabej wymianie powietrza.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- 0,026% – wartość rzędu "dziesiątych części promila" jest typowa raczej dla stężeń śladowych spotykanych w powietrzu atmosferycznym lub jako tło, a nie jako granica NDS w warunkach kopalnianych. To częsty błąd wynikający z mylenia "wartości dopuszczalnej" z "wartością naturalną".
- 0,0026% – jest jeszcze niższa (kolejny rząd wielkości). Tak małe liczby bywają wybierane przez mechaniczne skojarzenie, że im mniejsze stężenie, tym "bezpieczniej", ale pytanie dotyczy normy dopuszczalnej, nie preferowanej.
- 0,0007% – wartość skrajnie niska, mało realistyczna jako dopuszczalny limit w kopalni. Taki wybór zwykle wynika z błędu skali i nieuwzględnienia, że w zadaniu podano odpowiedzi w procentach.
Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o NDS zwracaj uwagę na rząd wielkości oraz jednostkę zapisu. W górnictwie wiele wartości granicznych dla gazów w powietrzu kopalnianym jest podawanych w % objętości, dlatego różnica między 1,0% a 0,026% jest kluczowa i nie powinna być traktowana jako "kosmetyczna".
