KWALIFIKACJA BUD15 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 17.
Nakład pracy mieszarki samochodowej o pojemności 2500 dm3 podczas transportu 1 m3 mieszanki betonowej z wytwórni do miejsca wbudowania na odległość 0,5 km wynosi 0,34 m-g. Oblicz wydajność dzienną tej mieszarki przy 8 godzinach pracy w ciągu dnia.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nakład 0,34 m-g oznacza, że na przetransportowanie 1 m3 mieszanki potrzeba 0,34 maszynogodziny pracy mieszarki.
W 8 godzinach pracy dostępny czas to 8 m-g, więc wydajność dzienna wynosi: 8 / 0,34 = 23,529 m3 (po zaokrągleniu).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano nakład pracy mieszarki samochodowej: 0,34 m-g na 1 m3 mieszanki betonowej (dla wskazanych warunków transportu). Jednostka m-g (maszynogodzina) oznacza czas pracy maszyny potrzebny do wykonania jednostki produkcji/transportu.

Aby obliczyć wydajność dzienną (ile m3 da się obsłużyć w ciągu dnia), korzysta się z zależności:

wydajność = dostępny czas pracy / nakład jednostkowy

Jeżeli mieszarka pracuje 8 godzin w ciągu dnia, to dostępny czas pracy wynosi 8 m-g (przyjmujemy jedną maszynę pracującą przez 8 godzin).

Obliczenie:

  • dostępny czas: 8 m-g/dzień
  • nakład: 0,34 m-g/m3
  • wydajność: 8 / 0,34 = 23,529… m3/dzień

Otrzymujemy 23,529 m3 jako dzienną wydajność.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Zwykle wynik zawyżony pojawia się, gdy ktoś:

  • odwraca działanie (mnoży 8·0,34 zamiast dzielić),
  • "podwójnie" uwzględnia dane (np. próbuje jeszcze raz użyć 2500 dm3 lub 0,5 km, mimo że nakład 0,34 m-g dotyczy już tych warunków),
  • myli przesunięcie przecinka w dzieleniu przez liczbę dziesiętną, otrzymując wartość kilka razy większą.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź "sens" wyniku. Skoro na 1 m3 potrzeba ok. 1/3 godziny, to w 8 godzin da się obsłużyć nieco ponad 20 m3, a nie kilkadziesiąt czy ponad 100 m3.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
m-g to maszynogodzina, czyli 1 godzina pracy maszyny. Gdy podano np. 0,34 m-g na 1 m3, oznacza to, że wykonanie/transport 1 m3 zajmuje 0,34 godziny pracy tej maszyny w danych warunkach.
Stosujesz zależność: wydajność = czas pracy / nakład jednostkowy. Najpierw przyjmujesz czas pracy w m-g (np. 8 h = 8 m-g dla jednej maszyny), a potem dzielisz przez nakład m-g/m3. Wynik dostajesz w m3/dzień.
Nakład 0,34 m-g/m3 mówi, ile czasu potrzeba na 1 m3. Jeśli masz do dyspozycji 8 m-g, pytasz: ile "porcji" po 0,34 m-g zmieści się w 8 m-g. To jest dzielenie. Mnożenie dawałoby czas, a nie wydajność.
Nie zawsze. Jeśli zadanie podaje już gotowy nakład na 1 m3 (0,34 m-g/m3) dla określonej mieszarki i warunków, to pojemność i odległość są "w tle" tej normy. W obliczeniu wydajności dziennej używasz tylko 8 i 0,34.
Wykonaj szybkie oszacowanie: 0,34 h to ok. 1/3 godziny na 1 m3. W 1 godzinę wyjdzie ok. 3 m3, a w 8 godzin ok. 24 m3. Jeśli wychodzi 60–100 m3, to prawdopodobnie jest błąd w działaniu lub przecinku.
Najczęściej: odwrócenie wzoru (mnożenie zamiast dzielenia), pominięcie jednostek (brak kontroli m-g/m3), oraz błąd w przecinku przy dzieleniu przez liczbę dziesiętną. Pomaga zapis jednostek obok liczb w każdym kroku.
Przeliczasz dm3 na m3, gdy pojemność/cykl jest bezpośrednio używana w obliczeniu (np. liczba kursów, objętość na kurs). Jeśli zadanie podaje już nakład na 1 m3, to przeliczenie zwykle nie jest potrzebne, bo norma jest na m3.
Nakład pracy to "ile czasu na jednostkę" (np. m-g/m3). Wydajność to "ile jednostek na czas" (np. m3/dzień). Są odwrotnościami przy stałych warunkach: większy nakład oznacza mniejszą wydajność i odwrotnie.
Zwykle wynik podaje się z taką dokładnością, jak w odpowiedziach testowych (często do 3 miejsc po przecinku). Dobrą praktyką jest policzyć dokładnie, a dopiero na końcu zaokrąglić. Jeśli odpowiedzi są bardzo rozbieżne, wystarczy poprawne działanie i zgodność z jedną opcją.
Ćwicz schematy: (1) rozpoznaj, czy masz nakład na jednostkę czy wydajność, (2) ustaw jednostki (m-g/m3, m3/h), (3) użyj proporcji, (4) zrób szybkie oszacowanie sensu wyniku. Pomaga też praca na typowych zadaniach z transportu mieszanek.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z kosztorysowania robót budowlanych (dział: normowanie i nakłady rzeczowe)
  • Materiały dydaktyczne z organizacji robót drogowych (dobór sprzętu, wydajności maszyn)
  • Zadania rachunkowe z jednostkami i proporcjami (m.in. m-g, r-g, mh) do ćwiczeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego