Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2019 (test 2)



PYTANIE NR 24.
Jak należy połączyć uzwojenia transformatora, aby pracował jako transformator obniżający napięcie, zgodnie z danymi przedstawionymi na tabliczce znamionowej?
Ilustracja przedstawia tabliczkę znamionową transformatora, co sugeruje, że jest to element związany z kwalifikacjami
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie grupy połączeń "Yyn0" z tabliczki znamionowej mówi, jak połączone są uzwojenia: "Y" (strona GN/pierwotna) to gwiazda, "y" (strona DN/wtórna) to także gwiazda. Litera "n" jedynie informuje o wyprowadzonym punkcie neutralnym po stronie wtórnej, nie zmienia typu połączenia.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest poprawne odczytanie zapisu grupy połączeń transformatora z tabliczki znamionowej. W systemie oznaczeń stosowanym w normach IEC 60076 oraz PN-EN 60076:

  • Wielka litera dotyczy uzwojenia strony górnego napięcia (pierwotnej/GN).
  • Mała litera dotyczy uzwojenia strony dolnego napięcia (wtórnej/DN).
  • Y/y oznacza połączenie w gwiazdę, D/d – w trójkąt, a Z/z – w zygzak.

Na tabliczce widnieje symbol Yyn0. Oznacza to, że uzwojenie po stronie GN jest połączone w gwiazdę (litera "Y"), a uzwojenie po stronie DN również jest połączone w gwiazdę (litera "y"). Z tego wynika poprawna odpowiedź: "Obydwa w gwiazdę."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Obydwa w trójkąt." – byłoby oznaczone jako Dd (lub podobnie), a nie Yy.
  • Odpowiedzi z "zygzakiem". – zygzak w zapisie grupy połączeń byłby oznaczony literą Z/z. Skoro na tabliczce jest "y", nie ma podstaw, aby przyjąć zygzak.

Częsty błąd polega na myleniu faktu, że transformator jest obniżający (np. 6000 V po stronie GN i 525 V po stronie DN), z rzekomym "wymaganym" typem połączenia. Kierunek transformacji (obniżanie/podwyższanie) wynika z wartości napięć, natomiast typ połączenia wynika z symbolu grupy połączeń i jest niezależny od samego faktu obniżania napięcia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza zapis Yyn0 na tabliczce znamionowej transformatora?
Zapis Yyn0 opisuje grupę połączeń uzwojeń. Y oznacza gwiazdę po stronie górnego napięcia (pierwotnej), y gwiazdę po stronie dolnego napięcia (wtórnej). n informuje o wyprowadzonym punkcie neutralnym po stronie wtórnej, a 0 o braku przesunięcia fazowego.
Jak rozpoznać na tabliczce, czy uzwojenie jest w gwiazdę czy w trójkąt?
Patrz na litery w grupie połączeń: Y/y to gwiazda, D/d to trójkąt, a Z/z to zygzak. Wielka litera dotyczy strony GN, mała litera strony DN. To najszybsza metoda identyfikacji bez rozrysowywania schematu.
Dlaczego litera "n" w Yyn0 nie zmienia typu połączenia uzwojenia?
Litera "n" nie jest osobnym typem połączenia. To informacja dodatkowa, że w połączeniu gwiazdowym na danej stronie wyprowadzono punkt neutralny. Typ połączenia nadal wynika z litery Y/y. Dlatego "yn" i "y" oznaczają gwiazdę, ale tylko "yn" ma dostępny neutralny.
Czy transformator obniżający napięcie musi mieć uzwojenia połączone w gwiazdę?
Nie. Transformator jest obniżający, gdy napięcie po stronie pierwotnej jest wyższe niż po stronie wtórnej (np. 6000 V → 525 V). Typ połączenia (gwiazda/trójkąt/zygzak) zależy od projektu i wymagań sieci, a nie od samego kierunku transformacji. Odczytuje się go z grupy połączeń.
Jakie znaczenie ma wielka i mała litera w oznaczeniu grupy połączeń transformatora?
Wielka litera dotyczy uzwojenia górnego napięcia (strona pierwotna/GN), a mała litera uzwojenia dolnego napięcia (strona wtórna/DN). To ważne, bo pozwala ustalić, jak połączona jest każda strona transformatora osobno. Pominięcie tej różnicy często prowadzi do odwrócenia interpretacji.
Jakie połączenie uzwojeń wynika z oznaczenia Yyn0 w kontekście zadania egzaminacyjnego?
Z oznaczenia Yyn0 wynika, że uzwojenie pierwotne jest w gwieździe (Y), a uzwojenie wtórne również w gwieździe (y). Dodatkowo po stronie wtórnej jest wyprowadzony neutralny (n). W zadaniach egzaminacyjnych to typowy test umiejętności odczytu tabliczki znamionowej.
Dlaczego odpowiedzi z połączeniem zygzakowym nie pasują do symbolu Yyn0?
Połączenie zygzak w zapisie grupy połączeń jest oznaczane literą Z/z. Skoro na tabliczce występuje Yyn0, to mamy gwiazdę po obu stronach, a nie zygzak. Zygzak jest stosowany w określonych zastosowaniach, ale zawsze będzie widoczny w oznaczeniu jako "Z" lub "z".
Kiedy w praktyce przydaje się punkt neutralny po stronie wtórnej transformatora (yn)?
Wyprowadzony punkt neutralny po stronie wtórnej ułatwia zasilanie odbiorów jednofazowych (np. między fazą a N) oraz pozwala na typowe układy sieci niskiego napięcia. W instalacjach obiektowych (także infrastrukturalnych) neutralny bywa potrzebny dla sterowania, automatyki i zabezpieczeń, które często pracują jednofazowo.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy odczycie grupy połączeń transformatora?
Najczęstsze błędy to: mylenie Y z D (gwiazda vs trójkąt), traktowanie "n" jak osobnego połączenia, nieuwzględnianie różnicy wielkiej/małej litery (GN vs DN) oraz wnioskowanie "na skróty" z faktu obniżania napięcia zamiast z symbolu grupy. Pomaga ćwiczenie na realnych tabliczkach.
Jak przygotować się do pytań o tabliczki znamionowe transformatorów na egzaminie?
Ćwicz odczyt: napięć GN/DN, mocy, prądów oraz przede wszystkim grupy połączeń. Zrób listę mapowania: Y–gwiazda, D–trójkąt, Z–zygzak oraz "n"–neutralny. Trenuj na kilku przykładach tabliczek, aż odczyt symbolu (np. Yyn0) będzie automatyczny i bez domysłów.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że oznaczenie grupy połączeń "Yyn0" z tabliczki znamionowej mówi, jak połączone są uzwojenia: "Y" (strona GN/pierwotna) to gwiazda, "y" (strona DN/wtórna) to także gwiazda.

Źródła:

  • IEC 60076-1, Power transformers – Part 1: General (oznaczenia i zasady identyfikacji transformatorów, w tym grupa połączeń)
  • PN-EN 60076 (seria norm dla transformatorów mocy; zasady zapisu grup połączeń Y/D/Z zgodne z IEC 60076)
  • Tabliczka znamionowa transformatora z ilustracji w zadaniu: pozycja "GR. Yyn0" oraz napięcia GN/DN (źródło pierwotne danych do odczytu w pytaniu)

Materiały:

  • Norma IEC 60076 / PN-EN 60076 (część ogólna i oznaczenia)
  • Podręczniki i skrypty z elektrotechniki: transformatory trójfazowe i grupy połączeń
  • Instrukcje producentów transformatorów (sekcja: tabliczka znamionowa i oznaczenia wektorowe)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego