KWALIFIKACJA SPL1 - CZERWIEC 2019 (test 3)

PYTANIE NR 13.
Jak należy postąpić z towarem przygotowywanym do składowania, którego opakowanie jest uszkodzone przez gryzonie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uszkodzenie opakowania przez gryzonie oznacza wysokie ryzyko skażenia biologicznego (kontakt z moczem, odchodami, śliną).
W praktyce GHP/GMP takiej partii nie "ratuje się" przez dezynfekcję czy przepakowanie, tylko natychmiast usuwa z obrotu i kieruje do utylizacji.

Pełne wyjaśnienie:

W magazynie, szczególnie gdy składuje się artykuły spożywcze, ślady aktywności gryzoni (pogryzione opakowania, dziury, odchody) traktuje się jako zagrożenie sanitarne. Gryzonie są wektorami patogenów, a zanieczyszczenia mogą pochodzić z ich śliny, moczu, krwi lub odchodów. Dlatego sama informacja "opakowanie jest uszkodzone przez gryzonie" oznacza, że bezpieczeństwo towaru nie jest już wiarygodne.

Odpowiedź "Natychmiast wyrzucić." jest w tym kontekście skrótem myślowym: w praktyce należy nie dopuścić do przyjęcia do składowania, odseparować towar jako niezgodny i skierować do utylizacji zgodnie z procedurami higienicznymi (GHP/GMP) oraz zasadą ochrony żywności przed szkodnikami.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "Poddać dezynfekcji." Dezynfekcja powierzchni opakowania nie daje pewności usunięcia ryzyka, a dodatkowo nie potwierdza, czy gryzonie nie miały dostępu do samego produktu. To działanie może stworzyć fałszywe poczucie bezpieczeństwa.
  • "Przepakować." Przepakowanie rozwiązuje problem estetyki i uszkodzenia mechanicznego, ale nie eliminuje potencjalnego skażenia zawartości ani ryzyka mikrobiologicznego. Przy śladach gryzoni podstawową zasadą jest odrzucenie partii, a nie jej "uratowanie".
  • "Skierować do ponownego przerobu." Taka decyzja nie jest standardowym działaniem magazynowym dla towaru z ryzykiem kontaminacji; ponadto nie ma gwarancji, że proces przerobu usunie wszystkie zagrożenia (np. wytworzone toksyny lub wtórne zanieczyszczenia).

Na egzaminie warto zapamiętać rozróżnienie: uszkodzenie transportowe często pozwala na przepakowanie, ale uszkodzenie przez gryzonie oznacza ryzyko skażenia biologicznego i skutkuje wycofaniem oraz utylizacją, a następnie dokumentacją szkody (np. protokół) i działaniami zapobiegawczymi w magazynie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sygnał ryzyka skażenia biologicznego: gryzonie mogą przenosić patogeny, a zanieczyszczenia pochodzą m.in. z moczu, odchodów i śliny. W praktyce traktuje się to jako niezgodność sanitarną, a nie zwykłe uszkodzenie mechaniczne.
Przepakowanie usuwa tylko widoczne uszkodzenie, ale nie usuwa ryzyka, że produkt lub jego powierzchnia zostały skażone. Przy śladach gryzoni nie ma pewności bezpieczeństwa partii, więc zgodnie z zasadami higieny stosuje się wycofanie i utylizację.
Nie jest to rozwiązanie pewne. Dezynfekcja dotyczy powierzchni, a problemem jest nie tylko opakowanie, lecz także możliwość skażenia samego towaru. W procedurach GHP/GMP priorytetem jest eliminacja ryzyka, więc taki towar usuwa się z obrotu.
Uszkodzenie transportowe to zwykle zgniecenia, rozerwania od uderzeń, przetarcia od pasów. Uszkodzenie przez gryzonie ma typowe ślady pogryzienia, nieregularne dziury, często także obecność odchodów. To drugie oznacza ryzyko sanitarne.
Należy nie kierować towaru do składowania, odseparować go od reszty (strefa niezgodności/kwarantanny), oznaczyć jako niezdatny oraz zgłosić przełożonemu. Dalsze postępowanie obejmuje utylizację i udokumentowanie szkody.
Zwykle wtedy, gdy uszkodzenie ma charakter czysto mechaniczny (np. w transporcie) i nie ma przesłanek skażenia. Jeśli istnieją ślady szkodników (gryzonie, odchody, pogryzienia), przepakowanie nie jest właściwą metodą, bo nie usuwa ryzyka.
Najczęściej sporządza się protokół szkody/niezgodności (opis, ilość, partia, zdjęcia), zapis w dokumentacji przyjęcia oraz zgłoszenie do dostawcy lub działu jakości. Dokładna forma zależy od procedur magazynu, ale cel jest wspólny: ślad audytowy.
Bo mogą przenosić drobnoustroje chorobotwórcze i zanieczyszczać otoczenie odchodami oraz moczem. Nawet kontakt z opakowaniem zwiększa ryzyko kontaminacji, a w bezpieczeństwie żywności kluczowa jest zasada zapobiegania, nie "naprawiania" skutków.
Podstawą są: szczelność budynku, porządek, szybkie usuwanie odpadów, regularne przeglądy, monitoring (np. pułapki/stacje), oraz współpraca z usługą DDD. Ważne jest też szkolenie personelu, by natychmiast zgłaszać ślady szkodników.
Dotyczy obu aspektów. Praktyka wynika z zasad GHP/GMP i wymagań higienicznych, gdzie nacisk kładzie się na ochronę żywności przed szkodnikami. W efekcie decyzja magazyniera ma charakter formalny: towar z ryzykiem kontaminacji wycofuje się i utylizuje.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • EUR-Lex: Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych – Załącznik II (wymogi higieniczne, ochrona przed szkodnikami): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32004R0852 (dostęp 2026-02-27)
  • Codex Alimentarius: General Principles of Food Hygiene CXC 1-1969 (latest revision) – sekcje dotyczące kontroli szkodników i zapobiegania zanieczyszczeniom: https://www.fao.org/fao-who-codexalimentarius/codex-texts/codes-of-practice/en/ (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Tekst Rozporządzenia (WE) nr 852/2004 (Eur-Lex) – wymagania higieniczne i ochrona przed szkodnikami
  • Materiały szkoleniowe z GHP/GMP dla magazynów żywności (wewnętrzne procedury zakładowe)
  • Podstawy bezpieczeństwa żywności i zagrożeń biologicznych (podręczniki/kompendia BHP i higieny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego