KWALIFIKACJA DRM4 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 3.
Należy przygotować tarcicę o przekroju poprzecznym 100 mm x 100 mm. Na podstawie tabeli określ, do jakiego sortymentu tarcicy obrzynanej należy ją zaliczyć.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi sortymentu tarcicy obrzynanej, co jest istotne w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekrój 100 mm × 100 mm wskazuje na element o znacznej grubości i szerokości, klasyfikowany w sortymentach tarcicy obrzynanej jako krawędziak. Belki dotyczą zwykle większych przekrojów, a deski i łaty mają mniejsze wymiary, więc nie pasują do 100 × 100 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W klasyfikacji tarcicy obrzynanej sortyment określa się na podstawie wymiarów przekroju poprzecznego, czyli grubości i szerokości elementu. Wymiar 100 mm × 100 mm oznacza przekrój "kwadratowy" o stosunkowo dużej grubości i szerokości, co odpowiada typowemu rozumieniu krawędziaka w praktyce tartacznej i produkcji wyrobów z drewna.

Odpowiedź "Do krawędziaków." jest właściwa, ponieważ krawędziaki obejmują elementy o większych przekrojach niż łaty i deski, często wykorzystywane jako materiał konstrukcyjny, do dalszego strugania, klejenia lub obróbki mechanicznej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • "Do belek." – określenie belki bywa stosowane dla elementów o jeszcze większych przekrojach lub w kontekście funkcji konstrukcyjnej; w zadaniu klasyfikacja ma wynikać z tabeli sortymentów, a 100 × 100 mm typowo nie jest kwalifikowane jako belka w podstawowych podziałach.
  • "Do desek." – deski mają znacznie mniejszą grubość w relacji do szerokości; przekrój 100 × 100 mm nie odpowiada charakterystyce deski.
  • "Do łat." – łaty są elementami o mniejszych przekrojach, stosowanymi np. w rusztach czy poszyciach; 100 × 100 mm to przekrój wyraźnie większy niż typowy dla łat.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w zadaniu pojawia się odwołanie do tabeli sortymentów, najpierw ustal, czy wymiar jest wartością graniczną (np. dokładnie 100 mm) i sprawdź, jak tabela traktuje granice (czy wchodzą do przedziału "od" czy "do"). To minimalizuje błędy na progach klasyfikacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tarcica obrzynana to tarcica, której boki zostały obcięte tak, aby uzyskać proste, równoległe krawędzie i z góry określone wymiary przekroju. Dzięki temu łatwiej ją klasyfikować na sortymenty, mierzyć oraz wykorzystywać w dalszej obróbce i montażu elementów z drewna.
Przekrój poprzeczny określa się przez pomiar dwóch prostopadłych wymiarów na czole elementu: grubości i szerokości (lub dwóch boków w przekroju zbliżonym do kwadratu). W praktyce używa się miarki, suwmiarki lub sprawdzianów. Pomiar wykonuj na prostopadłym cięciu, bez skosu.
Granice między sortymentami (np. deska, łata, krawędziak, belka) zależą od przyjętej klasyfikacji w normie, dokumentacji zakładowej lub materiałach egzaminacyjnych. Tabela porządkuje progi wymiarowe i sposób traktowania wartości granicznych, co ogranicza uznaniowość i zapewnia jednolite odpowiedzi.
Różnica dotyczy głównie relacji grubości do szerokości i ogólnej "masywności" przekroju. Deska ma zwykle mniejszą grubość w stosunku do szerokości, a krawędziak jest elementem o większym, bardziej "klockowym" przekroju, często zbliżonym do kwadratu. Dokładne progi zawsze sprawdza się w tabeli.
Dzieje się tak, gdy uczeń kieruje się potocznym znaczeniem słowa "belka" (czyli element konstrukcyjny) zamiast kryterium wymiarowego. W praktyce "belka" bywa kojarzona z funkcją w budowie, ale w zadaniach egzaminacyjnych decyduje klasyfikacja sortymentów z tabeli, a nie sama rola elementu.
Krawędziaki wykorzystuje się m.in. jako materiał konstrukcyjny, elementy do dalszego strugania, produkcji stelaży, ram, elementów więźby, a także jako półprodukt do klejenia lub frezowania. W zakładzie ważne jest właściwe oznaczenie sortymentu, bo wpływa na składowanie i dobór procesu obróbki.
W wielu szkolnych i zakładowych klasyfikacjach 100×100 mm kwalifikuje się jako krawędziak, ale słowo "zawsze" jest ryzykowne bez wskazania źródła. Na egzaminie obowiązuje tabela podana w arkuszu lub w materiałach do zadania. Wartości graniczne mogą być różnie przypisane w zależności od przyjętych przedziałów.
Najczęstsze błędy to pomiar w miejscu z oflisem lub uszkodzeniem, nieuwzględnienie krzywizny/zwichrowania, odczyt z zaokrągleniem "na oko" oraz pomiar na skośnym czole. W efekcie element może zostać błędnie zaklasyfikowany do innego sortymentu, szczególnie przy wymiarach granicznych.
Przećwicz: (1) rozpoznawanie nazw sortymentów, (2) szybki pomiar i zapis wymiarów, (3) odczytywanie progów z tabeli i zasady dla wartości granicznych. Pomaga też rozwiązywanie krótkich zestawów z różnymi przekrojami (np. 25×100, 40×60, 100×100), aby utrwalić schemat postępowania.
Deski i łaty są kojarzone z mniejszymi przekrojami i inną proporcją wymiarów (mniejsza grubość w relacji do szerokości). Przekrój 100×100 mm jest "masywny" i zbliżony do kwadratu, więc typowo trafia do sortymentów o większym przekroju. Ostatecznie decyduje tabela klasyfikacyjna.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Przekrój 100 mm × 100 mm wskazuje na element o znacznej grubości i szerokości, klasyfikowany w sortymentach tarcicy obrzynanej jako krawędziak."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące sortymentów tarcicy i kryteriów wymiarowych
  • Instrukcje zakładowe i karty technologiczne tartaku (tabele sortymentów)
  • Podręczniki do technologii drewna obejmujące podział wyrobów tartacznych oraz nazewnictwo sortymentów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego