W samoaplikacji czopka kluczowe jest takie ułożenie, aby podopieczna mogła wykonać czynność bezpiecznie, sprawnie i z możliwie największą samodzielnością. U osoby praworęcznej najczęściej wybiera się pozycję na lewym boku, ponieważ prawa ręka (dominująca) ma wtedy wygodniejszy tor ruchu i łatwiejszy dostęp do okolicy odbytu. Dodatkowo zgięcie kończyny (w biodrze i kolanie) stabilizuje ułożenie, zmniejsza napięcie w okolicy lędźwiowo-miednicznej i ułatwia utrzymanie pozycji.
Odpowiedź "Na lewym boku, ugiąć prawą kończynę dolną podopiecznej w stawie kolanowym i biodrowym." jest poprawna, bo łączy trzy elementy potrzebne do samoobsługi: (1) ułożenie boczne, (2) dostosowanie do dominującej ręki, (3) zgięcie kończyny poprawiające stabilność i komfort.
Pozostałe propozycje są niekorzystne z typowych powodów:
- Ułożenie "na prawym boku…" u osoby praworęcznej zwykle utrudnia ruch ręką dominującą (większa rotacja tułowia lub gorszy dostęp), co może zmniejszać samodzielność i wydłużać czynność.
- Ułożenie "na plecach…" częściej bywa wybierane do czynności wykonywanych przez personel, ale przy samoaplikacji może pogarszać dostęp, zwiększać skręcanie tułowia oraz utrudniać zachowanie równowagi i intymności.
- Samo ugięcie kończyny w kolanie bez uwzględnienia biodra nie daje tak dobrej stabilizacji miednicy jak zgięcie w obu stawach.
W praktyce opiekunka powinna też pamiętać o zapewnieniu intymności (osłona, zamknięte drzwi), jasnej instrukcji, możliwości umycia rąk oraz obserwacji bezpieczeństwa (ryzyko zasłabnięcia, ból, ograniczenia ruchomości). Prawidłowe ułożenie jest elementem wspierania samodzielności, a nie wyręczania podopiecznej.
