KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2016 (test 2)

PYTANIE NR 1.
Jak należy zapisać w wykazie części umieszczonym na schemacie montażowym mechanizmu informację o śrubie z gwintem metrycznym drobnozwojowym o średnicy 10 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie gwintu metrycznego drobnozwojowego zapisuje się jako M d×P, gdzie d to średnica nominalna, a P to skok. Dla średnicy 10 mm i skoku 1 mm poprawny zapis w wykazie części to "M10x1". Pozostałe oznaczenia nie odpowiadają metrycznemu gwintowi drobnemu 10 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W dokumentacji montażowej (np. na schemacie montażowym i w wykazie części/BOM) elementy złączne opisuje się w sposób umożliwiający jednoznaczną identyfikację. Dla śrub z gwintem metrycznym stosuje się zapis rozpoczynający się od litery M, która informuje o typie gwintu.

Kluczowe jest rozróżnienie dwóch przypadków:

  • Gwint metryczny zwykły – często w praktyce spotyka się zapis skrócony typu "M10". Taki zapis bywa stosowany, gdy skok jest domyślny (zwykły) dla danej średnicy.
  • Gwint metryczny drobnozwojowy – skok nie jest domyślny, więc należy go podać w oznaczeniu. Stosuje się wtedy format M d×P, np. "M10x1", gdzie "10" oznacza średnicę nominalną w milimetrach, a "1" oznacza skok w milimetrach.

W treści pytania podano wprost, że chodzi o gwint drobnozwojowy oraz że średnica wynosi 10 mm. Aby zapis był kompletny i jednoznaczny, trzeba dopisać skok drobny. Odpowiedź "M10x1" spełnia oba warunki: typ M, średnica 10 i skok 1.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "M10" nie zawiera skoku, więc nie identyfikuje jednoznacznie wersji drobnozwojowej; jest to zapis niepełny dla wymaganego przypadku.
  • "TR10" odnosi się do innego rodzaju gwintu (trapezowego), a nie do metrycznego drobnozwojowego.
  • "S20" nie jest właściwym oznaczeniem dla metrycznego gwintu drobnego o średnicy 10 mm i nie pasuje do opisu śruby z pytania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się słowo "drobnozwojowy", niemal zawsze należy szukać zapisu z podanym skokiem po "x".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis "M10x1" oznacza gwint metryczny: M – typ gwintu, 10 – średnica nominalna w mm, 1 – skok gwintu w mm. Taki zapis jest typowy dla gwintu drobnozwojowego, bo skok musi być podany, aby śrubę jednoznacznie zidentyfikować.
W praktyce najczęściej poznasz to po tym, że w oznaczeniu po średnicy pojawia się "x" i wartość skoku, np. "M10x1". Dla gwintu zwykłego często spotyka się skrót "M10" bez skoku. Jeśli w opisie jest "drobnozwojowy", skok powinien być wpisany.
"M10" wskazuje średnicę i typ gwintu, ale nie podaje skoku. Dla tej samej średnicy mogą istnieć różne skoki (zwykły i drobne), więc brak skoku może prowadzić do pomyłki przy zamawianiu śrub lub montażu. W wykazie części zwykle dąży się do jednoznaczności.
Minimum to typ gwintu i średnica, a gdy skok nie jest domyślny lub może wystąpić kilka wersji, należy podać także skok. Często dopisuje się też długość śruby, klasę wytrzymałości i rodzaj łba, ale to zależy od zasad obowiązujących w danej dokumentacji i wymaganej jednoznaczności.
Liczba po "x" to skok gwintu (P), czyli odległość osiowa odpowiadająca jednemu pełnemu obrotowi wkręcania. Skok wpływa na dopasowanie śruby do nakrętki lub otworu gwintowanego. Pomylenie skoku zwykle uniemożliwia poprawne skręcenie połączenia.
Nie. "TR10" odnosi się do gwintu trapezowego, używanego m.in. w śrubach pociągowych i mechanizmach ruchu posuwowego. "M10x1" to gwint metryczny drobnozwojowy stosowany w typowych połączeniach śrubowych. To różne profile gwintu i inne zastosowania.
Najczęściej śruba nie da się wkręcić lub wkręca się z dużym oporem. Może dojść do uszkodzenia zwoju, zatarcia, "złapania" gwintu lub trwałego zniszczenia otworu gwintowanego. W mechatronice skutkuje to przestojem, reklamacją i spadkiem niezawodności zespołu.
Można skorzystać z grzebienia do gwintów, porównać z tablicami skoków lub zmierzyć odcinek osiowy i policzyć liczbę zwojów. W praktyce serwisowej często najszybciej używa się grzebienia i dopasowuje go do zarysu zwoju, aby odczytać skok.
Skok bywa pomijany, gdy przyjęto, że chodzi o skok zwykły (domyślny) dla danej średnicy i w danej dokumentacji nie dopuszcza się wariantów drobnych. Jeśli jednak występuje ryzyko pomyłki (np. część drobnozwojowa), lepiej podać skok dla jednoznaczności.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "M10", bo wygląda znajomo, mimo że pytanie wymaga drobnego skoku. Inny błąd to mylenie liter oznaczających typ gwintu (np. "TR") z metrycznym "M". Pomaga zasada: przy "drobnozwojowy" szukaj zapisu z "x" i skokiem.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Oznaczenie gwintu metrycznego drobnozwojowego zapisuje się jako M d×P, gdzie d to średnica nominalna, a P to skok."

Materiały:

  • Podręczniki do rysunku technicznego maszynowego (dział: gwinty i elementy złączne)
  • Tablice/ściągi z oznaczeniami gwintów metrycznych zwykłych i drobnozwojowych
  • Instrukcje firmowe/DTR dotyczące doboru elementów złącznych w montażu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego