Wysokość metacentryczna GM jest podstawowym miernikiem stateczności początkowej statku, czyli zachowania przy małych kątach przechyłu. Zależność opisywana w nauczaniu ma postać: GM = KB + BM − KG, gdzie KG to wysokość środka ciężkości nad stępką.
Napełnienie dennych zbiorników balastowych oznacza dodanie masy bardzo nisko w kadłubie. Taki przyrost masy powoduje obniżenie środka ciężkości całego statku, czyli zmniejszenie KG. W równaniu GM składnik −KG występuje ze znakiem minus, więc gdy KG maleje, to GM rośnie. W praktyce oznacza to, że statek "twardniej" przeciwstawia się niewielkim przechyłom i ma większą rezerwę stateczności początkowej.
Dlatego poprawna jest odpowiedź: zwiększa wartość wysokości metacentrycznej statku.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "zmniejsza wartość wysokości metacentrycznej" – byłoby typowe dla sytuacji, gdy masa zostaje dodana wysoko (podnosi KG) albo gdy rozpatruje się osobno poprawkę od swobodnej powierzchni. Sam balast denny, jako masa nisko, działa odwrotnie: obniża KG.
- "nie wpływa na wysokość metacentryczną" – jest niezgodne z mechanizmem GM: każda istotna zmiana położenia środka ciężkości (KG) zmienia GM.
- "nie wpływa na stateczność statku" – GM jest parametrem bezpośrednio związanym ze statecznością początkową, więc jej zmiana wpływa na stateczność w tym zakresie.
Uwaga szkoleniowa: w praktyce spotyka się dodatkowo zjawisko swobodnej powierzchni w zbiornikach częściowo wypełnionych, które obniża efektywną stateczność. Jest to jednak osobna poprawka (FSM) rozpatrywana oddzielnie od podstawowego efektu "masa nisko obniża KG i zwiększa GM".