KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 35.
Naprawa ubytku w chwycie wiertła polega na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Naprawa ubytku w chwycie wiertła polega na odbudowaniu brakującego materiału, aby przywrócić prawidłową średnicę i współpracę z uchwytem.
Najczęściej wykonuje się to przez napawanie, a następnie wyrównanie/obróbkę powierzchni, by uzyskać właściwy kształt i gładkość.

Pełne wyjaśnienie:

"Ubytek w chwycie wiertła" oznacza brak materiału na części chwytowej (tej, którą zaciska uchwyt wiertarski). Taki ubytek powoduje gorsze przenoszenie momentu, możliwość bicia narzędzia, poślizg w uchwycie oraz szybsze zużycie szczęk uchwytu.

Poprawna metoda polega na dwóch logicznych etapach:

  • Odbudowa materiału – czyli wykonanie warstwy, która uzupełni ubytek. W praktyce napraw warsztatowych dla stalowych elementów o małych ubytkach typowym rozwiązaniem jest napawanie (naniesienie spoiwa i utworzenie nadlewu).
  • Wyrównanie (obróbka) powierzchni – po napawaniu powierzchnia nie ma wymaganej geometrii. Trzeba ją doprowadzić do właściwego kształtu i wymiaru (np. przez szlifowanie/obróbkę ręczną), aby chwyt ponownie dobrze centrował się i zaciskał w uchwycie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym ujęciu:

  • "wykonaniu metalizacji natryskowej" – metalizacja jest techniką nakładania powłok, ale w typowym kontekście prostych napraw warsztatowych chwytu wiertła nie jest standardowym wyborem; dodatkowo sama powłoka może nie rozwiązać problemu geometrii i wytrzymałości przy zacisku bez odpowiedniego procesu i obróbki.
  • "wypełnieniu i zalaminowaniu" – laminowanie kojarzy się z materiałami polimerowymi/kompozytowymi; chwyt wiertła jest elementem metalowym pracującym pod naciskiem szczęk, więc takie rozwiązanie byłoby nietrwałe i nieadekwatne do obciążeń oraz warunków pracy.
  • "usunięciu śladów przez piłowanie" – piłowanie usuwa materiał, więc nie naprawia ubytku; może nawet pogłębić problem, zmniejszając średnicę chwytu i pogarszając zamocowanie.

Na egzaminie zwracaj uwagę na logikę procesu: gdy brakuje materiału, trzeba go najpierw odtworzyć, a dopiero potem dopasować kształt i wymiar powierzchni współpracującej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chwyt wiertła to część narzędzia, którą zaciska uchwyt wiertarski lub inny element mocujący. Jego zadaniem jest pewne przeniesienie momentu obrotowego i utrzymanie osiowości wiertła. Uszkodzenia chwytu zwykle pogarszają centrowanie i mogą powodować poślizg w uchwycie.
Najczęściej widać go jako wżer, wyszczerbienie lub "płaski" fragment na powierzchni chwytu. Objawem bywa też ślizganie się wiertła w uchwycie mimo mocnego dokręcenia albo bicie narzędzia. Warto obejrzeć chwyt dookoła i sprawdzić, czy nie ma braków materiału.
Napawanie pozwala odbudować brakujący metal przez nałożenie materiału spoiwa, tworząc naddatek do dalszej obróbki. Dzięki temu można przywrócić wymiar i kształt powierzchni, a nie tylko ją "wygładzić". Po napawaniu wykonuje się wyrównanie, aby uzyskać właściwą geometrię.
Po napawaniu powierzchnia jest nierówna i ma nadmiar materiału. Wyrównanie (np. obróbka ręczna lub szlifowanie) przywraca prawidłowy kształt i wymiar chwytu, co jest kluczowe dla dobrego zacisku w uchwycie. Bez tego wiertło może bić lub być mocowane niepewnie.
Nie w sensie regeneracji ubytku. Piłowanie usuwa materiał, więc nie odtwarza brakującej części chwytu. Może co najwyżej zlikwidować zadziory lub ostre krawędzie, ale przy ubytku najpierw trzeba odbudować metal (np. napawaniem), a dopiero potem dopasować powierzchnię.
Chwyt wiertła pracuje jako element metalowy ściskany przez szczęki uchwytu i obciążany momentem obrotowym. Wypełnienia kompozytowe lub laminaty zwykle nie zapewniają odpowiedniej odporności na ściskanie i ścieranie w takim miejscu. W efekcie naprawa byłaby nietrwała i niepewna.
Nie zawsze, bo metalizacja bywa stosowana do powłok ochronnych i regeneracyjnych w określonych technologiach. Jednak w kontekście prostych napraw warsztatowych chwytu wiertła najczęściej oczekuje się odbudowy materiału w sposób pozwalający na późniejsze dokładne dopasowanie wymiaru i zapewnienie trwałości przy zacisku, co typowo spełnia napawanie.
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi, która "brzmi nowocześnie", bez sprawdzenia, czy faktycznie odbudowuje ubytek. Drugi błąd to mylenie usuwania śladów z naprawą ubytku. Pomaga zasada: ubytek = trzeba dodać materiał, a nie go usuwać.
Zadzior to wystający, ostry fragment materiału po uszkodzeniu, który można usunąć bez "dorabiania" metalu. Ubytek to brak materiału (dołek, wyłamanie), którego nie da się naprawić samym wygładzeniem. Jeśli po usunięciu ostrych krawędzi nadal jest "dziura" lub spłaszczenie – to ubytek.
Ucz się dobierać metodę do problemu: czy trzeba odbudować materiał (np. napawanie), czy tylko zabezpieczyć powierzchnię (powłoka), czy skorygować kształt (obróbka). Warto też zapamiętać typowy ciąg działań: diagnoza → odbudowa → wyrównanie → kontrola wymiaru.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Naprawa ubytku w chwycie wiertła polega na odbudowaniu brakującego materiału, aby przywrócić prawidłową średnicę i współpracę z uchwytem."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii napraw i regeneracji części maszyn (napawanie, metalizacja, obróbka wykańczająca)
  • Podstawy spawalnictwa w zakresie napawania i przygotowania powierzchni
  • Instrukcje szkolne/BHP dotyczące prac spawalniczych oraz obróbki ręcznej i szlifierskiej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego