Pytanie opisuje sytuację: próbka jest obciążana, a następnie obciążenie zostaje usunięte. Kluczowym kryterium jest to, czy po odciążeniu materiał wraca do pierwotnej postaci. Jeśli wraca całkowicie, mówimy o odkształceniu sprężystym. Gdy jednak po odciążeniu pozostaje część odkształcenia, jest to odkształcenie trwałe (plastyczne).
Właśnie naprężenie, po przekroczeniu którego zaczyna pojawiać się odkształcenie trwałe, nazywa się granicą sprężystości. W praktyce budowy i montażu elementów kadłuba ma to duże znaczenie: praca konstrukcji w typowych warunkach eksploatacji powinna odbywać się w zakresie sprężystym, aby po ustąpieniu obciążeń (np. falowania, lokalnych nacisków) elementy nie pozostawały trwale odkształcone.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "granicą udarności" – udarność dotyczy zachowania przy obciążeniu dynamicznym (gwałtownym) i odporności na pękanie w takich warunkach; nie opisuje powrotu do kształtu po statycznym odciążeniu.
- "wytrzymałością na ściskanie" – to miara zdolności materiału do przenoszenia obciążeń ściskających do momentu zniszczenia lub osiągnięcia określonego kryterium; nie jest to granica przejścia sprężystość–plastyczność.
- "wytrzymałością na rozciąganie" – zwykle oznacza maksymalne naprężenie osiągane w próbie rozciągania (związane z wytrzymałością/zerwaniem), a nie moment pojawienia się pierwszych odkształceń trwałych.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się warunek "po usunięciu obciążenia", pytanie prawie zawsze dotyczy rozróżnienia zachowania sprężystego i plastycznego, a więc granicy sprężystości (lub pojęć bliskich, zależnie od przyjętej terminologii).
