KWALIFIKACJA ROL11 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 6.
Narządem magazynującym krew w organizmie jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Śledziona pełni m.in. funkcję rezerwuaru (magazynu) krwi i może ją okresowo uwalniać do krążenia. Serce służy głównie do pompowania krwi, aorta jest tętnicą odprowadzającą krew z serca, a żyła wątrobowa jedynie odprowadza krew z wątroby – nie są narządami magazynującymi krew.

Pełne wyjaśnienie:

W fizjologii zwierząt za narząd pełniący funkcję magazynu (rezerwuaru) krwi klasycznie uznaje się śledzionę. Jest to narząd miąższowy, bogato unaczyniony, zdolny do czasowego gromadzenia krwi i – w zależności od gatunku oraz stanu pobudzenia organizmu – do jej mobilizacji do krążenia.

Odpowiedź "śledziona" jest poprawna, ponieważ pytanie dotyczy narządu (a nie naczynia) i funkcji magazynowania krwi, a śledziona spełnia tę rolę w układzie krążenia oraz współuczestniczy w funkcjach krwiotwórczych i immunologicznych.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo opisują inne elementy układu krążenia:

  • "serce" – to przede wszystkim pompa hemodynamiczna. Serce zawiera krew w jamach, ale jego zasadniczą funkcją nie jest magazynowanie, tylko utrzymanie przepływu i ciśnienia.
  • "aorta" – jest dużą tętnicą. Naczynia tętnicze przewodzą krew pod ciśnieniem; nie klasyfikuje się ich jako narządów magazynujących krew (w sensie rezerwuaru narządowego).
  • "żyła wątrobowa" – jest naczyniem żylnym odprowadzającym krew z wątroby do krążenia żylnego. To element przewodzący, a nie narząd o funkcji rezerwuarowej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się zwrot "narząd magazynujący krew", najpierw odróżnij narząd miąższowy od naczynia, a potem skojarz funkcję rezerwuaru z narządami bogato unaczynionymi, szczególnie ze śledzioną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że śledziona może czasowo gromadzić część objętości krwi i w określonych sytuacjach (np. pobudzenie, stres) przyczyniać się do jej mobilizacji do krążenia. To rola rezerwuaru, a nie "produkcja" krwi.
Serce ma krew w jamach, ale jego główna funkcja to pompowanie i utrzymanie przepływu oraz ciśnienia. "Magazynowanie" w sensie fizjologicznym dotyczy rezerwuaru, który może zwiększać lub zmniejszać oddawaną objętość krwi, co typowo przypisuje się śledzionie.
Aorta jest dużą tętnicą przewodzącą krew pod ciśnieniem. Choć naczynia mają pewną pojemność, w pytaniach egzaminacyjnych "narząd magazynujący krew" odnosi się do narządu miąższowego (śledziony), a nie do pojedynczej tętnicy.
Narząd to struktura zbudowana z tkanek wykonująca złożone funkcje (np. śledziona). Naczynia (tętnice i żyły) to przewody do transportu krwi. Jeśli w odpowiedziach są nazwy typu "aorta" lub "żyła", to są to naczynia, nie narządy.
Najczęściej wymagane są: rola w układzie odpornościowym (filtracja krwi), udział w usuwaniu starych krwinek oraz funkcja rezerwuaru krwi. W zależności od materiału mogą pojawić się też pytania o budowę śledziony i jej unaczynienie.
W praktyce dzieje się to przy zwiększonym zapotrzebowaniu na tlen i perfuzję tkanek, np. podczas wysiłku, stresu lub pobudzenia układu współczulnego. Wtedy rośnie znaczenie mechanizmów, które zwiększają efektywną objętość krwi krążącej.
Tak. Śledziona wpływa na obraz krwi m.in. przez sekwestrację (czasowe "zatrzymywanie") części krwinek oraz przez usuwanie uszkodzonych lub starych erytrocytów. Dlatego jej stan i wielkość mogą mieć znaczenie w interpretacji badań.
Żyła wątrobowa jest naczyniem odprowadzającym krew z wątroby. Jej rola to transport krwi, a nie magazynowanie. W pytaniu o "narząd magazynujący" oczekuje się wskazania narządu miąższowego o funkcji rezerwuarowej, czyli śledziony.
Częsta pułapka to wybór struktury "najbardziej kojarzącej się z krwią", czyli serca, bez sprawdzenia, o jaką funkcję pytanie pyta. Druga to mylenie narządu z naczyniem (tętnica/żyła), bo wszystkie występują w tym samym układzie.
Najlepiej uczyć się funkcjami: do każdego narządu dopisz 3–5 ról (np. śledziona: filtracja krwi, odporność, rezerwuar). Trenuj też rozróżnianie narządów od naczyń i kojarz pojęcia z praktyką (badania, obserwacje, podstawy zdrowia stada).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 71% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Śledziona pełni m.in. funkcję rezerwuaru (magazynu) krwi i może ją okresowo uwalniać do krążenia."

Źródła:

  • Cunningham's Textbook of Veterinary Physiology, 6th edition, rozdział dotyczący układu krążenia i funkcji śledziony, Elsevier, 2020
  • Sjaastad O.V., Hove K., Sand O., Physiology of Domestic Animals, 3rd edition, section on blood volume regulation and spleen, Scandinavian Veterinary Press, 2016
  • Merck Veterinary Manual (MSD), hasło dotyczące śledziony (funkcje), https://www.merckvetmanual.com/ (konkretne hasło: spleen) - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręcznik fizjologii zwierząt (rozdziały: krew, śledziona, układ krążenia)
  • Atlas anatomii zwierząt gospodarskich (jama brzuszna, narządy limfatyczne)
  • Zadania powtórkowe z anatomii i fizjologii: funkcje narządów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego