KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 33.
Narzędzia przedstawionego na fotografiinie używa się do
Ilustracja przedstawia narzędzie przypominające kilof, które składa się z drewnianego trzonka oraz metalowej głowicy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na fotografii jest oskard/kilof jednoszpicak, którego używa się do urabiania ręcznego skał, wykonywania gniazd pod obudowę oraz do obrywki w niskich wyrobiskach. Nie służy on do zabijania klinów stojaka Valent, bo do tej czynności stosuje się młot z płaskim obuchem, umożliwiający pewne uderzenia w klin.

Pełne wyjaśnienie:

Na zdjęciu widać narzędzie z długim trzonkiem i metalową głowicą zakończoną pojedynczym, zakrzywionym szpicem. Taka budowa jest typowa dla oskarda (kilofa jednoszpicaka), czyli ręcznego narzędzia urabiającego w górnictwie podziemnym. Ostry szpic i kształt głowicy służą do odłupywania, podważania i rozbijania materiału, a nie do precyzyjnego wbijania elementów metalowych.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "zabijania klinów stojaka Valent"?
W stojakach ciernych typu Valent kliny w zamku stojaka dobija się narzędziem udarowym z płaską powierzchnią uderzeniową. W praktyce stosuje się do tego młot, ponieważ płaski obuch pozwala przenieść energię uderzenia osiowo na klin i ogranicza ześlizgnięcie się narzędzia. Oskard ma końcówkę ostrą/punktową, przeznaczoną do urabiania, przez co jest niewłaściwy (i mniej bezpieczny) do zabijania klinów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "wykonania gniazd pod obudowę" – oskard jest typowym narzędziem do ręcznego wybierania i profilowania niewielkich gniazd w spągu/ociosie pod elementy obudowy.
  • "wykonania obrywki w niskich wyrobiskach" – w niskich wyrobiskach często wykonuje się obrywkę ręcznie; ostry szpic oskarda ułatwia podważanie i odspajanie luźnych fragmentów.
  • "urabiania ręcznego skał" – to podstawowe przeznaczenie kilofa/oskarda: rozbijanie i odłupywanie skały lub zwięzłego urobku.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli czynność polega na wbijaniu (klin, sworzeń, element obudowy), szukaj narzędzia z płaskim obuchem (młot). Jeśli na urabianiu/odspajaniu – właściwszy jest oskard.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oskard (kilof górniczy) to narzędzie ręczne z drewnianym trzonkiem i metalową głowicą, zwykle z wyraźnym szpicem/ostrą końcówką do urabiania i podważania. Rozpoznasz go po długim trzonku oraz głowicy ustawionej poprzecznie, bez typowego płaskiego obucha jak w młocie.
Oskard stosuje się do prac urabiających i porządkowych: ręcznego urabiania skał lub zwięzłego urobku, wykonywania gniazd pod elementy obudowy oraz do obrywki (odspajania luźnych fragmentów) w miejscach o ograniczonej przestrzeni, np. w niskich wyrobiskach.
Zabijanie klinów wymaga narzędzia udarowego z płaską powierzchnią uderzeniową, aby energia uderzenia była przekazana stabilnie i bez ześlizgu. Oskard ma końcówkę ostrą/punktową do urabiania, więc jest mniej precyzyjny i zwiększa ryzyko poślizgu, uszkodzeń oraz urazu.
Do zabijania klinów w elementach obudowy indywidualnej (np. w zamkach stojaków ciernych) stosuje się młot górniczy. Kluczowa jest obecność płaskiego obucha, który umożliwia pewne, kontrolowane uderzenia w klin i ogranicza ryzyko ześlizgnięcia się narzędzia.
Obrywka to usuwanie luźnych, niestatecznych fragmentów stropu lub ociosów, które mogą odpaść. Ręcznie wykonuje się ją zwłaszcza w miejscach trudno dostępnych, w wąskich lub niskich wyrobiskach, gdzie użycie większych narzędzi/mechanizacji jest ograniczone.
Częsty błąd to mylenie funkcji narzędzi: traktowanie oskarda jako "do wszystkiego" oraz wybór odpowiedzi na podstawie skojarzenia z trzonkiem i metalową głowicą. Pomaga analiza końcówki roboczej: szpic/ostrze sugeruje urabianie, a płaski obuch – wbijanie i dobijanie elementów.
Młot ma wyraźny, płaski obuch (powierzchnię do uderzania) i zwykle symetryczną głowicę przystosowaną do pracy udarowej. Oskard ma szpic/ostrą końcówkę do odłupywania i podważania. Jeśli na zdjęciu dominuje szpic i brak płaskiego obucha, to wskazuje na oskard.
Wykonywanie gniazd pod obudowę polega na ręcznym wybieraniu i kształtowaniu miejsca w spągu lub w ociosie tak, aby element obudowy stabilnie się oparł i nie przemieszczał. Do takich prac używa się narzędzi urabiających (np. oskarda), bo potrzebne jest odspajanie materiału.
Nie w sposób pewny. Wszystkie odpowiedzi dotyczą realnych czynności w wyrobisku. Aby wybrać poprawnie, trzeba powiązać wygląd narzędzia (szpic/ostrze) z jego przeznaczeniem oraz wiedzieć, że do zabijania klinów stosuje się narzędzia z płaskim obuchem, czyli młoty.
Najlepiej uczyć się zestawami: nazwa → cechy końcówki → typowe zastosowania → czynności, do których nie służy. Pomaga też oglądanie zdjęć z warsztatu i szybkie pytanie kontrolne: "czy to narzędzie ma ciąć/odłupywać, czy uderzać płasko?". To skraca czas decyzji na egzaminie.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Na fotografii jest oskard/kilof jednoszpicak, którego używa się do urabiania ręcznego skał, wykonywania gniazd pod obudowę oraz do obrywki w niskich wyrobiskach."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kilof" – opis narzędzia i zastosowań, https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilof (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Oskard" – hasło o narzędziu górniczym, https://pl.wikipedia.org/wiki/Oskard (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z zakresu robót przygotowawczych i narzędzi ręcznych w górnictwie podziemnym
  • Instrukcje stanowiskowe zakładu górniczego dotyczące zabudowy obudowy indywidualnej i stojaków ciernych
  • Materiały dydaktyczne szkół górniczych: rozpoznawanie narzędzi i ich zastosowań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego