KWALIFIKACJA PGF3 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 7.
Narzędzia przedstawionego na ilustracji używa się do
Ilustracja przedstawia metalowe wykrojniki używane w procesie introligatorskim do wykrawania etykiet.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykrawanie to operacja wykańczalnicza polegająca na wycinaniu elementu po zadanym obrysie (najczęściej wykrojnikiem). Etykiety bardzo często wymagają nadania kształtu i oddzielenia od arkusza/rolki, dlatego właściwym zastosowaniem narzędzia jest wykrawanie etykiet, a nie złamywanie, tłoczenie czy laminowanie.

Pełne wyjaśnienie:

W poligrafii, po zakończeniu druku offsetowego, produkt często przechodzi etap obróbki po druku (wykańczania/introligatorni). Jedną z kluczowych operacji jest wykrawanie (potocznie także sztancowanie), czyli wycinanie elementu po określonym konturze. Wykrawanie służy do uzyskania pożądanego kształtu oraz do oddzielenia użytków, np. etykiet, zawieszek czy elementów opakowań.

Odpowiedź "wykrawania etykiet" jest właściwa, ponieważ etykiety w praktyce produkcyjnej zwykle muszą mieć dokładnie zdefiniowany obrys (okrąg, owal, kształt niestandardowy) i być wycięte z arkusza lub z wstęgi. Narzędzie/element pokazany na ilustracji w takich zadaniach identyfikuje się właśnie jako rozwiązanie do cięcia kształtowego.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do funkcji narzędzia:

  • "złamywania ulotek" dotyczy operacji falcowania/składania. Złamywanie zmienia układ stron przez zgięcie, a nie wycina kontur. Typowe są tu falcerki oraz narzędzia do bigowania, a nie narzędzia tnące po kształcie.
  • "tłoczenia tłoków" jest nielogiczne w kontekście poligrafii (tłoki to elementy mechaniczne, nie wyrób poligraficzny). Nawet jeśli rozumieć "tłoczenie" jako uszlachetnianie (wytłaczanie wypukłe/wklęsłe), jest to inny proces niż wykrawanie: zmienia strukturę powierzchni, a nie wycina element.
  • "laminowania druków" oznacza pokrywanie wydruku folią ochronną/dekoracyjną. Laminowanie wykonuje się laminatorami i dotyczy powierzchni, a nie kształtu; może poprzedzać wykrawanie, ale nie jest tym samym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się procesy wykańczalnicze, warto je porządkować według tego, co zmieniają: laminowanie zmienia warstwę powierzchni, złamywanie zmienia geometrię przez zgięcie, tłoczenie zmienia relief, a wykrawanie zmienia obrys przez wycięcie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wykrawanie to obróbka po druku polegająca na wycinaniu elementów po zadanym obrysie (kształcie). Stosuje się je m.in. do etykiet, zawieszek i elementów opakowań, aby uzyskać powtarzalny kontur i oddzielić użytki od arkusza lub wstęgi.
Wykrawanie wycina kształt i oddziela element, a złamywanie (falcowanie) zgina arkusz, tworząc składkę. Jeśli celem jest kontur (np. okrągła etykieta), myślisz o wykrawaniu; jeśli celem jest układ stron w ulotce, myślisz o złamywaniu.
Etykiety muszą mieć określony kształt, pasować do produktu i estetycznie wyglądać. Wykrawanie zapewnia powtarzalność konturu oraz możliwość produkcji kształtów niestandardowych. To też etap, w którym oddziela się użytki i przygotowuje je do konfekcji.
Nie. Laminowanie to pokrycie wydruku folią (ochrona, efekt wizualny), a wykrawanie to wycinanie po obrysie. Te procesy mogą występować w jednym zleceniu, ale odpowiadają na inne potrzeby: laminowanie chroni i uszlachetnia powierzchnię, a wykrawanie nadaje kształt.
Wykrawa się m.in. zawieszki, bilety o nietypowym kształcie, kartoniki i elementy opakowań, przekładki, elementy POS oraz formatki do dalszego klejenia. Wspólną cechą jest potrzeba uzyskania konkretnego konturu i powtarzalności w dużym nakładzie.
Częsty błąd to mylenie procesów, które dzieją się "na końcu" produkcji: wybieranie laminowania, gdy chodzi o cięcie kształtowe, albo wybieranie złamywania, gdy chodzi o wycinanie. Pomaga zasada: co się zmienia — powierzchnia, zgięcie, relief czy obrys.
Zwykle wskazują na to elementy kojarzone z cięciem kształtowym: forma/wykrojnik, szczelina/linia cięcia, konstrukcja do docisku lub prowadzenia. Jeśli ilustracja sugeruje "wycinanie konturu", najczęściej chodzi o wykrawanie, a nie o procesy powierzchniowe (np. laminowanie).
Wykrawanie realizuje się w etapie wykańczania, po wykonaniu druku i po osiągnięciu odpowiedniego stanu warstwy farby (np. po wyschnięciu; czasem po lakierowaniu/laminowaniu). Dzięki temu unika się uszkodzeń powierzchni i poprawia jakość krawędzi.
Sprawdza się zgodność kształtu z projektem, czystość krawędzi (brak zadziorów i "wyrwań"), powtarzalność położenia konturu względem grafiki (pasowanie) oraz kompletność oddzielenia użytków. W praktyce ważna jest też stabilność procesu w całym nakładzie.
Nie. Tłoczenie (wytłaczanie) tworzy efekt wypukły lub wklęsły na materiale i zmienia relief powierzchni. Wykrawanie wycina materiał po obrysie i zmienia kształt. Obie operacje mogą korzystać z docisku, ale mają inne cele i inne efekty końcowe.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Wykrawanie to operacja wykańczalnicza polegająca na wycinaniu elementu po zadanym obrysie (najczęściej wykrojnikiem)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Wykrawanie" – opis procesu wycinania kształtowego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wykrawanie (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Die cutting" – ogólne wyjaśnienie cięcia wykrojnikiem w przemyśle drukarskim/opakowaniowym, https://en.wikipedia.org/wiki/Die_cutting (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Laminowanie" – definicja procesu pokrywania materiału warstwą ochronną, https://pl.wikipedia.org/wiki/Laminowanie (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii poligrafii: procesy introligatorskie i wykańczanie druków
  • Słowniki/encyklopedie poligraficzne (hasła: sztancowanie, wykrawanie, wykrojnik)
  • Instrukcje i materiały producentów urządzeń do wykrawania (die-cutting) oraz wykrojników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego