KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2021 (test 3)

Stożek Morse’a jest połączeniem stożkowym samohamownym: element (np. tulejka redukcyjna lub oprawka narzędziowa) trzyma się dzięki dopasowaniu powierzchni stożkowych i tarciu. Dlatego do demontażu nie wystarcza zwykłe "pociągnięcie" ręką, a niewłaściwe narzędzia mogą łatwo uszkodzić stożek (zadzior, wgniecenie) i pogorszyć bicie oraz pewność mocowania.

W praktyce stosuje się klin/wybijak do stożka Morse’a (czasem nazywany wypychaczem lub wybijakiem stożkowym). Wsuwa się go w przewidziane przez konstrukcję gniazdo/szczelinę i lekkimi, kontrolowanymi uderzeniami powoduje osiowe wypchnięcie tulejki albo klina noskowego. Takie działanie wykorzystuje kierunek, w którym połączenie stożkowe daje się rozłączyć bez "rozrywania" powierzchni.

• Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Narzędzie 1.": na ilustracjach egzaminacyjnych tym numerem zwykle oznacza się właśnie klin/wybijak do stożka Morse’a, czyli narzędzie przeznaczone do wypychania osadzonych tulejek i narzędzi.
• Dlaczego pozostałe narzędzia są nieprawidłowe: typowe alternatywy (np. przecinak, przebijak, punktak, zwykły wybijak cylindryczny, ściągacz o innym zastosowaniu) nie współpracują z gniazdem demontażowym stożka Morse’a albo przenoszą siłę w niewłaściwy sposób, co zwiększa ryzyko deformacji tulejki oraz uszkodzenia wrzeciona/oprawki.

Wskazówki praktyczne na egzamin i do warsztatu:

• Upewnij się, że element jest odciążony i ma możliwość wyjścia (nie jest zablokowany inną częścią).
• Uderzaj krótko i prosto; unikaj przekoszenia narzędzia, bo uszkodzisz krawędzie szczeliny oraz stożek.
• Po demontażu oczyść i obejrzyj stożki; zadziory usuwa się ostrożnie, aby nie zmieniać geometrii.