KWALIFIKACJA ELE2 - WRZESIEŃ 2014 (test 2)

PYTANIE NR 25.
Narzędzie pokazane na rysunku służy do
Ilustracja przedstawia narzędzie ręczne, które jest używane w zawodzie elektryka, a konkretnie do cięcia przewodów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Narzędzie przedstawione na rysunku służy do mechanicznego przycinania/odcinania przewodów.
Opcje dotyczące zaginania, zdejmowania izolacji oraz zaciskania tulejek odnoszą się do innych narzędzi (np. ściągaczy izolacji i zaciskarek), które mają inną część roboczą i inną funkcję.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce elektryka ta sama czynność "praca na przewodzie" może oznaczać różne etapy: docięcie przewodu na długość, zdjęcie izolacji, zaciśnięcie końcówki (np. tulejkowej) albo uformowanie końca przewodu. Każdy z tych etapów wykonuje się innym narzędziem, ponieważ narzędzia różnią się częścią roboczą i sposobem oddziaływania na materiał.

Odpowiedź "cięcia przewodów." jest właściwa, jeśli na rysunku widać narzędzie z ostrzami przeznaczonymi do przecinania żył/przewodów. Takie narzędzie ma za zadanie odciąć przewód czysto i możliwie bez miażdżenia żył.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne operacje:

  • "zaginania końcówek." – dotyczy narzędzi do kształtowania (gięcia) elementu, a nie do jego rozdzielania. Narzędzia do zaginania nie mają typowych ostrzy tnących.
  • "zdejmowania izolacji." – wykonuje się ściągaczem izolacji lub szczypcami do odizolowywania, które mają gniazda/ostrza ustawione tak, by naciąć izolację bez uszkodzenia żyły. To inna konstrukcja niż narzędzie tnące.
  • "zaciskania końcówek tulejkowych." – wymaga zaciskarki (praski), zwykle z profilowanymi matrycami do tulejek. Zaciskanie polega na trwałym odkształceniu tulejki, a nie na przecięciu przewodu.

Wskazówka egzaminacyjna: patrz przede wszystkim na część roboczą (ostrza/gniazda/matryce), a nie na rękojeści. Rękojeści mogą wyglądać podobnie w wielu narzędziach, natomiast kształt szczęk decyduje o tym, czy narzędzie tnie, zdejmuje izolację, czy zaciska końcówki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że jego część robocza (ostrza) jest zaprojektowana do przecinania przewodu na określoną długość. Celem jest czyste odcięcie bez nadmiernego miażdżenia żył. To inna funkcja niż nacinanie izolacji czy zaciskanie końcówek.
Narzędzie do cięcia ma wyraźne ostrza przeznaczone do przecinania materiału. Ściągacz izolacji zwykle ma gniazda/otwory na różne średnice przewodów i mechanizm nacinający izolację tak, aby nie uszkodzić żyły. Patrz na kształt szczęk, nie na rękojeść.
Obcinaczki mogą łatwo naciąć lub nadciąć żyłę, bo ostrza nie są ograniczone tak jak w ściągaczu izolacji. Uszkodzona żyła ma mniejszy przekrój i gorszą wytrzymałość, co zwiększa ryzyko grzania połączenia i awarii. Do odizolowania używa się narzędzi dedykowanych.
Końcówki tulejkowe (tulejki) zakłada się na wielodrutowe żyły przewodów, aby ułatwić i ujednolicić wprowadzenie przewodu do zacisku oraz poprawić jakość styku. Zaciskanie wykonuje się zaciskarką z odpowiednim profilem, nie narzędziem tnącym.
Najczęściej używa się: obcinaczek/szczypiec tnących do docięcia przewodu, ściągacza izolacji do odizolowania końcówki, zaciskarki do tulejek lub końcówek kablowych oraz narzędzi do formowania/gięcia, jeśli wymagają tego zaciski lub układ przewodów.
Cięcie wykonuje się m.in. przy dopasowaniu długości przewodu w puszce, rozdzielnicy, korycie kablowym lub przy przygotowaniu odcinków do prowadzenia w rurkach. Docięcie jest zwykle jednym z pierwszych etapów, przed zdejmowaniem izolacji i wykonywaniem zakończeń.
Najczęściej myli się narzędzia o podobnym kształcie, zwłaszcza obcinaczki, ściągacze izolacji i zaciskarki. Uczniowie patrzą na kolor rękojeści zamiast na szczęki/ostrza. Innym błędem jest automatyczne kojarzenie pracy na przewodzie wyłącznie ze zdejmowaniem izolacji.
Nie powinna. Zaciskarka jest przeznaczona do trwałego zaciśnięcia tulejki odpowiednim profilem, a nie do rozdzielania materiału. Próby cięcia mogą uszkodzić matryce, zdeformować szczęki lub dać zły efekt na przewodzie. Do cięcia używa się narzędzi z ostrzami tnącymi.
Dobór zależy od średnicy i typu przewodu/kabla. Do cienkich przewodów instalacyjnych wystarczą obcinaczki o odpowiednim zakresie, a do kabli o większym przekroju stosuje się nożyce/obcinaki kablowe. Zawsze sprawdzaj zakres pracy narzędzia podany przez producenta.
Bo to ona determinuje funkcję: ostrza służą do cięcia, gniazda i mechanizm do nacinania izolacji – do odizolowania, a profilowane matryce – do zaciskania końcówek. Rękojeści mogą wyglądać podobnie w wielu narzędziach (np. izolowane), więc łatwo o pomyłkę.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia: "Szczypce tnące" – opis zastosowania narzędzi tnących (https://pl.wikipedia.org/wiki/Szczypce_tn%C4%85ce) - dostęp 2026-03-05
  • Wikipedia: "Ściągacz izolacji" – opis narzędzi do zdejmowania izolacji (https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Aci%C4%85gacz_izolacji) - dostęp 2026-03-05
  • KNIPEX: Strona informacyjna producenta o szczypcach/obcinakach do kabli (opis zastosowań) (https://www.knipex.com/) - dostęp 2026-03-05

Materiały:

  • Instrukcje producentów narzędzi: obcinaczki, ściągacze izolacji, zaciskarki do tulejek
  • Podręczniki i poradniki dla elektryków opisujące przygotowanie przewodów i dobór narzędzi
  • Katalogi narzędzi elektroinstalacyjnych z opisem zastosowań i zdjęciami części roboczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego