KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 9.
Narzędzie przedstawione na ilustracji należy zastosować do wykonania
Ilustracja przedstawia narzędzie stolarskie, które jest frezem do obróbki drewna.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Właściwy dobór narzędzia wynika z jego geometrii i oczekiwanego efektu na materiale.
Jeśli narzędzie ma kształtowe ostrza przeznaczone do nadawania określonego przekroju krawędzi, stosuje się je do wykonania profilu, a nie do wiercenia otworu, wykonywania skosu czy gniazda.

Pełne wyjaśnienie:

W obróbce drewna rodzaj wykonywanej operacji wynika bezpośrednio z tego, jaką geometrię ma narzędzie oraz jaki kształt ma powstać na elemencie. Narzędzia przeznaczone do profilowania (np. frezy kształtowe, głowice profilowe) mają ostrza uformowane tak, aby po przejściu po materiale pozostawić konkretny, powtarzalny przekrój krawędzi lub powierzchni.

Odpowiedź "profilu." jest właściwa, gdy narzędzie z ilustracji jest narzędziem kształtowym: jego budowa wskazuje, że nie tworzy ono wyłącznie prostej płaszczyzny ani pojedynczego walcowego kanału, tylko odwzorowuje złożony kształt (zaokrąglenie, uskok, ćwierćwałek, pióro-wpust itp.). Takie narzędzia stosuje się m.in. przy produkcji listew, elementów ram, krawędzi ozdobnych i połączeń profilowych.

  • Odpowiedź "skosu." jest nieprawidłowa w sytuacji, gdy narzędzie nie jest typowym narzędziem do fazowania (np. frezem fazującym o stałym kącie). Skos zwykle uzyskuje się narzędziem, którego geometria odpowiada jednej płaszczyźnie pod określonym kątem, a nie profilowi złożonemu.
  • Odpowiedź "otworu." nie pasuje do narzędzia profilowego, ponieważ otwory wykonuje się narzędziami wiercącymi (wiertła, świdry) lub frezami do wgłębień, które mają geometrię nastawioną na pracę osiową i odprowadzanie wiórów z otworu.
  • Odpowiedź "gniazda." dotyczy wykonywania wgłębień/rowków (np. pod czop, zawias, okucie). Taką operację realizuje się zwykle dłutownicą, wiertłem z prowadzeniem, frezem palcowym lub zestawem do rowkowania, a nie narzędziem typowo kształtującym krawędź na profil.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw oceń, czy narzędzie ma geometrię "kształtową" (profil) czy "prostą" (otwór/rowek/skos). Dopiero potem dopasuj operację z odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Profilowanie to obróbka, w której nadaje się krawędzi lub powierzchni elementu określony przekrój (np. zaokrąglenie, uskok, ozdobny kształt). Najczęściej wykonuje się je frezami kształtowymi lub głowicami profilowymi, aby uzyskać powtarzalny efekt na wielu elementach.
Narzędzie do profilu zwykle ma ostrza o kształcie odwzorowującym przekrój (nie jest "cylindryczne jak wiertło"). Narzędzie do otworu ma geometrię do pracy osiowej i odprowadzania wiórów z wnętrza otworu. Klucz: jaki kształt narzędzie "rysuje" na krawędzi.
Skos (faza) to zwykle jedna płaszczyzna pod stałym kątem. Do tego służą narzędzia fazujące o określonym kącie. Frez profilowy jest zaprojektowany do wytwarzania bardziej złożonego kształtu, więc użycie go do skosu często daje inny efekt i utrudnia kontrolę geometrii.
Gniazdo to wgłębienie/rowek wykonywane pod element łączący lub osprzęt (np. czop, zawias, okucie). W praktyce robi się je narzędziami do wgłębiania: dłutowaniem, wierceniem wielopunktowym lub frezowaniem rowka. To inny cel niż kształtowanie krawędzi na profil.
Do profilowania stosuje się m.in. frezarki dolnowrzecionowe, frezarki górnowrzecionowe (ręczne lub stacjonarne), strugarki/profilarki oraz centra CNC. Dobór zależy od wielkości serii, wymaganego profilu, bezpieczeństwa i możliwości prowadzenia materiału.
Wiertło wybiera się, gdy potrzebny jest typowy otwór o określonej średnicy i głębokości. Frez stosuje się, gdy otwór ma być częścią większego wgłębienia, ma nietypowy kształt, albo gdy obróbka jest elementem procesu CNC. Ważne są też jakość krawędzi i powtarzalność.
Zwykle nie w sensie "narzędzie specjalistyczne do obu". Narzędzia do profilu są projektowane do kształtowania krawędzi, a do gniazd używa się narzędzi do wgłębień/rowków. W praktyce na CNC jeden frez może wykonać różne operacje, ale nadal jego geometria decyduje, czy nadaje się do konkretnego zadania.
Najczęstsze błędy to sugerowanie się samą nazwą operacji, a nie geometrią narzędzia, oraz mylenie frezu kształtowego z narzędziem do fazowania lub wiercenia. Pomaga nawyk: najpierw określ, czy narzędzie pracuje na krawędzi (profil), czy osiowo (otwór).
Nieodpowiednia geometria ostrza może powodować wyrwania włókien, przypalenia i drgania. Narzędzie niedopasowane do profilu będzie "szarpało" materiał lub zostawi inny kształt, a narzędzie do otworów użyte do krawędzi może dać złą kontrolę prowadzenia. Dobór narzędzia to podstawa jakości.
Ucz się przez porównywanie: zdjęcie narzędzia → nazwa → typ operacji → przykładowy efekt na drewnie. Dobrze działają krótkie fiszki ze szkicem profilu i nazwą frezu/operacji. Ćwicz też na maszynach w pracowni: po obejrzeniu narzędzia spróbuj przewidzieć kształt, jaki zostawi.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Instrukcje producentów frezów i głowic profilowych (katalogi narzędziowe z rysunkami profili)
  • Podręczniki/kompendia do technologii obróbki drewna (działy o frezowaniu i profilowaniu)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ: rozpoznawanie narzędzi i operacji na stanowiskach obróbczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego