KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 34.
Narzędzie przedstawione na rysunku służy do
Ilustracja przedstawia narzędzie ręczne, które jest używane w zawodzie elektryka, a konkretnie do obcinania przewodów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Narzędzie pokazane na rysunku służy do fizycznego przecięcia przewodu/żyły na wymaganą długość, czyli do obcinania przewodów. Formowanie oczek dotyczy kształtowania końcówki przewodu, zaciskanie tulejek wymaga zaciskarki, a zdejmowanie izolacji wykonuje się ściągaczem lub narzędziem do odizolowania.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce monterskiej elektryka trzeba rozróżniać trzy różne operacje wykonywane na przewodach: cięcie, zdejmowanie izolacji oraz zaciskanie końcówek. Pytanie dotyczy rozpoznania narzędzia z rysunku i wskazania jego podstawowego zastosowania.

Odpowiedź "obcinania przewodów" jest poprawna, gdyż narzędzie tego typu służy do mechanicznego przecięcia przewodu (żyły lub kabla) na odpowiednią długość. To typowa czynność przed dalszym przygotowaniem końca przewodu do połączenia (np. do odizolowania i zakończenia końcówką).

Pozostałe propozycje opisują inne zadania i zwykle wymagają narzędzi o innej konstrukcji:

  • "formowania oczek" – dotyczy kształtowania końcówki przewodu (np. pod zacisk śrubowy). Do tego używa się narzędzi do gięcia/formowania lub wykonuje się to odpowiednią techniką, a nie typowym obcinakiem.
  • "zaciskania tulejek" – tulejki (końcówki tulejkowe) zaciska się zaciskarką (narzędziem z profilem zaciskowym), a nie narzędziem przeznaczonym do cięcia.
  • "zdejmowania izolacji" – odizolowanie wykonuje się ściągaczem izolacji albo szczypcami do ściągania izolacji, które mają mechanizm/otwory dopasowane do przekroju żyły, aby nie uszkodzić przewodnika.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu narzędzia na ilustracji zwróć uwagę na część roboczą: kształt ostrzy (cięcie), profil matryc (zaciskanie) oraz obecność ograniczników i nastaw przekroju (zdejmowanie izolacji). To pozwala odróżnić narzędzia nawet wtedy, gdy mają podobną rękojeść.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obcinak do przewodów to narzędzie służące do przecinania przewodów na wymaganą długość. Jego zadaniem jest wykonanie czystego cięcia bez miażdżenia żyły. Nie zastępuje ściągacza izolacji ani zaciskarki do końcówek.
Obcinak ma przede wszystkim ostrza tnące przeznaczone do cięcia. Ściągacz izolacji zwykle ma otwory/nastawy przekroju i mechanizm zdejmowania izolacji tak, by nie uszkodzić przewodnika. Kluczowe są kształt szczęk i elementy regulacji.
Przy zdejmowaniu izolacji obcinakiem łatwo naciąć lub osłabić żyłę, co pogarsza niezawodność połączenia i może prowadzić do przegrzewania. Do odizolowania lepiej użyć ściągacza lub narzędzia z nastawą przekroju.
Zaciskanie tulejek polega na trwałym dociśnięciu metalowej końcówki tulejkowej na odizolowanej żyle. Wykonuje się to zaciskarką z odpowiednim profilem (matrycą) dopasowanym do rodzaju i przekroju tulejki, a nie obcinakiem.
Najczęstsze błędy to: cięcie "na skos" zamiast prosto, miażdżenie przewodu zbyt słabym narzędziem, cięcie przewodów o zbyt dużym przekroju dla danego obcinaka oraz praca tępymi ostrzami. Skutkiem bywa słabe połączenie i uszkodzenia żyły.
Do większych przekrojów stosuje się narzędzia o większej sile i przeznaczeniu, np. nożyce do kabli. Dobór zależy od średnicy/przekroju i konstrukcji przewodu (jedno- lub wielożyłowy). Zbyt mały obcinak będzie miażdżył przewód i utrudni dalszy montaż.
Formowanie oczka wykonuje się wtedy, gdy przewód ma być podłączony do zacisku śrubowego bez końcówki oczkowej, a konstrukcja złącza na to pozwala. W praktyce często preferuje się odpowiednie końcówki kablowe, bo dają powtarzalność i pewniejsze połączenie.
Nie jest to zalecane, bo kombinerki nie zapewniają właściwego profilu i siły zacisku. Skutkiem może być luźne połączenie, grzanie się złącza lub wysunięcie żyły. Do tulejek należy używać dedykowanej zaciskarki dopasowanej do typu końcówki.
Po obcięciu przewodu zwykle wykonuje się: odizolowanie na odpowiednią długość, ewentualne zaciśnięcie tulejki/końcówki oraz kontrolę, czy żyły nie są uszkodzone. Dopiero potem przewód podłącza się do zacisku i sprawdza pewność połączenia.
Najlepiej uczyć się "po funkcji": rozpoznawaj część roboczą narzędzia (ostrza, matryce, nastawy przekroju). Pomaga też praktyka: wykonaj kolejno cięcie, odizolowanie i zaciskanie, aby utrwalić różnice. Na egzaminie porównuj opcje z tym, co realnie da się danym narzędziem zrobić.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Narzędzie pokazane na rysunku służy do fizycznego przecięcia przewodu/żyły na wymaganą długość, czyli do obcinania przewodów."

Materiały:

  • Instrukcje i katalogi narzędzi monterskich (opis funkcji, budowy i przeznaczenia)
  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z podstaw montażu instalacji elektrycznych (dział: narzędzia i obróbka przewodów)
  • Materiały producentów końcówek kablowych i tulejek (dobór narzędzia: zaciskarka vs obcinak vs ściągacz)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego