KWALIFIKACJA MOT5 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 33.
Narzędzie przedstawione na rysunku służy do wykonywania
Ilustracja przedstawia dwa narzędzia, które są matrycami do wykonywania gwintów zewnętrznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Narzynka służy do nacinania gwintów zewnętrznych na prętach i śrubach. Gwinty wewnętrzne wykonuje się gwintownikiem. Do świec zapłonowych stosuje się narzędzia czyszczące (np. szczotki/piaskarki), a przeciąganie wymaga przeciągacza i dotyczy innych kształtów niż gwinty.

Pełne wyjaśnienie:

W warsztacie samochodowym narzędzia do gwintowania rozróżnia się przede wszystkim według tego, czy obrabiają powierzchnię zewnętrzną, czy wewnętrzną.

Prawidłowe jest: "gwintów zewnętrznych", ponieważ narzynka (okrągła lub w oprawce) służy do nacinania lub poprawiania gwintu na zewnątrz elementu, np. na śrubie, trzpieniu, pręcie gwintowanym. Typowo prowadzi się ją prostopadle do osi pręta i wykonuje obrót z kontrolowanym dociskiem oraz cofnięciami w celu łamania wióra.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "oczyszczania świec zapłonowych" – do tego używa się szczotek, przyrządów do piaskowania lub narzędzi serwisowych do świec. Narzynka nie jest przeznaczona do czyszczenia elektrod ani izolatora świecy.
  • "gwintów wewnętrznych" – gwinty w otworach wykonuje się gwintownikiem (zwykle zestawem: zdzierak/pośredni/wykańczak lub gwintownik maszynowy). To inna geometria narzędzia i inny sposób prowadzenia.
  • "elementów kształtowych wykonywanych metodą przeciągania" – przeciąganie (broaching) to metoda obróbki, w której przeciągacz o narastających zębach kształtuje profil, np. wielowypust, wpust lub nietypowy otwór. Nie służy ona do typowego wykonywania gwintów zewnętrznych narzynką.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: narzynka = gwint na zewnątrz, gwintownik = gwint w otworze. Jeśli pytanie opiera się na rysunku, kluczowe jest rozpoznanie charakterystycznej formy narzynki (pierścień/krążek z otworem i nacięciami na wióry).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Narzynka to narzędzie do nacinania lub poprawiania gwintów zewnętrznych na prętach i śrubach. W motoryzacji używa się jej m.in. do regeneracji uszkodzonych gwintów na trzpieniach, śrubach lub elementach mocujących, gdy gwint jest zadziorowany lub zabrudzony.
Narzynka najczęściej ma formę okrągłego pierścienia z otworem i nacięciami na odprowadzanie wióra. Gwintownik wygląda jak "śruba" z rowkami wzdłużnymi i służy do pracy w otworze. Jeśli na rysunku widać pierścień w oprawce, zwykle jest to narzynka.
Narzynką wykonuje się gwinty zewnętrzne, czyli na zewnętrznej powierzchni pręta/trzpienia. Gwinty wewnętrzne (w otworach) wykonuje się gwintownikiem. To jedna z najczęstszych par pojęć sprawdzanych na testach: narzynka = zewnętrzny, gwintownik = wewnętrzny.
Gwinty wewnętrzne wymagają narzędzia, które wejdzie do otworu i ma geometrię do skrawania w środku materiału. Narzynka obejmuje element od zewnątrz i tnie na obwodzie, więc konstrukcyjnie nie jest przeznaczona do pracy w otworach. Do gwintów wewnętrznych używa się gwintowników.
W skrócie: sfazuj koniec pręta, dobierz narzynkę do średnicy i skoku, ustaw prostopadle, stosuj środek smarny, obracaj z umiarkowanym dociskiem i rób cofnięcia (np. część obrotu wstecz) dla łamania wióra. Na końcu oczyść i sprawdź pasowanie nakrętką.
Najczęstsze błędy to: krzywe rozpoczęcie (narzynka nie jest prostopadle), brak smarowania, zbyt duży nacisk, brak cofania do łamania wióra oraz użycie złego rozmiaru/skoku narzynki. Skutkiem bywa "zjechany" gwint, zakleszczenie narzędzia lub słabe pasowanie nakrętki.
Przeciąganie to obróbka skrawaniem, w której przeciągacz o narastających zębach nadaje kształt (np. wielowypust, wpust, profil otworu). To inny proces i inne narzędzia niż gwintowanie narzynką/gwintownikiem. Dlatego "przeciąganie" nie jest poprawną odpowiedzią w pytaniu o narzynkę.
Nie. Narzynka jest narzędziem do skrawania gwintu, a nie do czyszczenia elementów zapłonu. Świece czyści się szczotkami, specjalnymi przyrządami do świec lub urządzeniami do piaskowania (z zachowaniem zasad serwisowych). Użycie narzynki do świecy byłoby niebezpieczne i niecelowe.
Dobór opiera się na średnicy i skoku gwintu (np. metryczny M… o określonym skoku). W praktyce identyfikuje się gwint przez oznaczenie na części, pomiar średnicy oraz sprawdzenie skoku grzebieniem do gwintów. Dopiero wtedy wybiera się odpowiednią narzynkę, aby nie uszkodzić zwoju.
Najpierw ustal rodzaj pracy narzędzia (cięcie/skręcanie/pomiar), potem czy działa na zewnątrz czy w otworze, a na końcu porównaj cechy charakterystyczne (kształt, rowki wiórowe, oprawka). Unikaj zgadywania po jednym skojarzeniu – analizuj każdą odpowiedź osobno.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Narzynka służy do nacinania gwintów zewnętrznych na prętach i śrubach."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Narzynka" — opis zastosowania do wykonywania gwintów zewnętrznych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Narzynka (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Gwintownik" — narzędzie do wykonywania gwintów wewnętrznych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Gwintownik (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Przeciąganie" — charakterystyka metody obróbki przeciąganiem, https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeci%C4%85ganie (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii mechanicznej i obróbki skrawaniem dla mechaników/elektromechaników
  • Instrukcje producentów zestawów do gwintowania (opisy narzynek i gwintowników)
  • Karty pracy/atlas narzędzi warsztatowych do rozpoznawania po wyglądzie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego