KWALIFIKACJA TKO5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 35.
Narzędzie przedstawione na rysunku stosowane jest do
Ilustracja przedstawia narzędzie ręczne, które jest używane do cięcia kabli elektroenergetycznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "cięcia kabli elektroenergetycznych", ponieważ tego typu narzędzia rozpoznaje się po masywnych ostrzach i mechanizmie dźwigniowym/przekładniowym do cięcia dużych przekrojów.
Pozostałe opcje dotyczą innych narzędzi: praski do końcówek, obcinaka do rur PCV oraz ściągacza izolacji.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania kluczowa jest identyfikacja narzędzia ze zdjęcia i przypisanie mu typowego zastosowania w pracach elektroenergetycznych. Narzędzia przeznaczone do cięcia kabli elektroenergetycznych (np. nożyce/obcinaki do kabli) mają zwykle masywne ostrza dopasowane do średnicy kabla oraz konstrukcję zapewniającą duże przełożenie siły (długie rękojeści, mechanizm zapadkowy lub przekładniowy). Dzięki temu umożliwiają wykonanie równego cięcia bez nadmiernego zgniatania żył.

Odpowiedź "zaciskania końcówek kablowych" jest błędna, bo do tego używa się prasek/zaciskarek z matrycami (gniazdami) o określonych przekrojach. Takie narzędzie nie ma typowych ostrzy tnących, tylko elementy formujące zacisk na tulejce/końcówce.

Odpowiedź "przecinania rur instalacyjnych z PCV" również nie pasuje: do rur z tworzyw stosuje się obcinaki/nożyce do rur o innej geometrii ostrza lub narzędzia krążkowe, a zakres średnic i sposób cięcia różni się od kabli.

Odpowiedź "zdejmowania izolacji w przewodach z płaszczem stalowym" dotyczy ściągaczy izolacji lub narzędzi do zdejmowania powłok (często z regulacją średnicy i ogranicznikiem głębokości nacięcia). Takie narzędzie ma prowadzenie i mechanizm nacinający izolację/powłokę, a nie konstrukcję typową dla przecinania całego przekroju kabla.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy masz wątpliwość, zwróć uwagę, czy narzędzie "oddziela" materiał (ostrza tnące), "formuje" złącze (matryce zaciskające), czy "nacina" powłokę (ostrze z ogranicznikiem). To zwykle pozwala odróżnić funkcję nawet na przeciętnym zdjęciu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nożyce do kabli mają ostrza tnące i służą do rozdzielenia kabla na odcinki. Zaciskarka (praska) ma matryce, które formują zacisk na tulejce/końcówce. Jeśli narzędzie ma gniazda o przekrojach i nie ma ostrzy, zwykle nie jest do cięcia.
Szukaj cech typu: masywna głowica, krótkie i grube ostrza, duże przełożenie siły (długie rękojeści, czasem mechanizm zapadkowy). Takie narzędzia są projektowane do kabli o większych średnicach i nie przypominają typowych ściągaczy izolacji.
Praska do końcówek jest przeznaczona do zgniatania i formowania tulejki/końcówki, a nie do przecinania metalu i izolacji. Użycie jej do cięcia może uszkodzić matryce, zdeformować żyły kabla i pogorszyć jakość późniejszego połączenia.
Nożyce służą do odcięcia odcinka kabla. Ściągacz izolacji stosuje się, gdy trzeba odsłonić żyłę na końcu kabla bez jej nacinania. To ważne przed montażem końcówek, tulejek, złączek lub osprzętu kablowego.
Najczęstsze pomyłki wynikają z podobieństwa kształtu: mylenie nożyc z obcinakiem do rur albo z praską. Drugi błąd to wybór "najbardziej znanej" czynności (zaciskanie) bez analizy, czy na zdjęciu widać ostrza tnące czy matryce.
Zwykle nie. Rury PCV tnie się obcinakami/nożycami dostosowanymi do geometrii rury, aby nie zgniatać przekroju i uzyskać równą krawędź. Narzędzie do kabli ma inny profil ostrzy i może spowodować pęknięcia lub deformację rury.
To kabel przeznaczony do przesyłu energii elektrycznej, często o większych przekrojach żył i grubszej izolacji niż przewody sterownicze. W praktyce oznacza to konieczność używania narzędzi o odpowiedniej wytrzymałości: nożyc do kabli, narzędzi do powłok oraz właściwych prasek do końcówek.
Dobiera się narzędzie do średnicy i typu kabla oraz materiału żył. Ostre, dopasowane ostrza i odpowiednie przełożenie siły zmniejszają ryzyko zgniatania. W warunkach praktycznych ważne jest też stabilne ułożenie kabla i cięcie prostopadłe.
Bo jakość cięcia i przygotowania końca kabla wpływa na niezawodność połączeń, nagrzewanie styków i ryzyko awarii. Nierówne cięcie, uszkodzona izolacja lub nacięte żyły mogą prowadzić do problemów eksploatacyjnych, szczególnie przy dużych prądach.
Skup się na funkcjonalnych detalach: czy widać ostrza tnące, czy matryce zaciskające, czy element nacinający z ogranicznikiem. Następnie dopasuj te cechy do opcji odpowiedzi. Jeśli są wątpliwości, wybieraj funkcję najbardziej zgodną z konstrukcją narzędzia.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i szkoleniowe pracodawców dotyczące przygotowania końców kabli i montażu osprzętu
  • Katalogi i karty narzędzi (nożyce do kabli, praski do tulejek/końcówek, ściągacze izolacji) omawiane na zajęciach praktycznych
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z rozpoznawania narzędzi elektroinstalacyjnych i elektroenergetycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego