KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 11.
Narzędzie przedstawione na rysunku to frez
Ilustracja przedstawia narzędzie stolarskie, a konkretnie frez nasadzany prosty ścinowy, używany w obróbce drewna.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Frez "nasadzany prosty ścinowy" rozpoznaje się po sposobie mocowania (nasadzanie na trzpień/wrzeciono przez otwór) oraz prostej geometrii skrawania bez profilu kształtowego i bez łożyska prowadzącego. Odpowiedzi z "trzpieniowy" dotyczą frezów z własnym trzpieniem, a "profilowy" wskazuje na kształtujące ostrza.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania kluczowe jest rozróżnienie sposobu mocowania oraz kształtu części skrawającej. Określenie "nasadzany" oznacza, że frez nie ma własnego trzpienia, tylko jest osadzany na odpowiednim trzpieniu/wałku (mocowanie przez otwór). Z kolei "trzpieniowy" ma integralny trzpień, który mocuje się w oprawce lub uchwycie.

Drugi człon nazwy dotyczy geometrii: "prosty" wskazuje na brak profilu kształtowego (narzędzie nie służy do wykonywania ozdobnych kształtów krawędzi), a "profilowy" odnosi się do ostrzy o określonym profilu (np. do listew, fazowań specjalnych, kształtów). Określenie "ścinowy" wiąże się z geometrią skrawania nastawioną na cięcie/ścinanie włókien, co w praktyce ma znaczenie dla jakości powierzchni i zmniejszenia wyrwań.

  • Odpowiedź "trzpieniowy prosty walcowy" odpada, jeśli narzędzie nie jest mocowane na własnym trzpieniu.
  • Odpowiedź "nasadzany profilowy zataczany" byłaby właściwa dla narzędzia o wyraźnym profilu kształtującym, a nie dla frezu prostego.
  • Odpowiedź "trzpieniowy profilowy z łożyskiem" dotyczy frezów z łożyskiem prowadzącym (np. do pracy po szablonie/wzorniku); jeśli łożyska nie ma, taka opcja nie pasuje.

Na egzaminie warto stosować prostą procedurę: (1) najpierw ustal nasadzany vs trzpieniowy, (2) potem prosty vs profilowy, (3) na końcu sprawdź, czy występuje łożysko. Taka kolejność ogranicza ryzyko wyboru na podstawie jednej, przypadkowej cechy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Frez nasadzany to narzędzie, które nie ma własnego trzpienia i jest mocowane przez otwór na odpowiednim trzpieniu lub wałku (np. na wrzecionie). W praktyce rozpoznasz go po tym, że "korpus" frezu jest osobnym elementem, a mocowanie realizuje się przez nasadzenie i dociśnięcie.
Frez trzpieniowy ma zintegrowany trzpień, który wkłada się do oprawki, tulei zaciskowej albo uchwytu. To częsty typ w frezarkach górnowrzecionowych i przy mniejszych średnicach. W zadaniach egzaminacyjnych słowo "trzpieniowy" zwykle przesądza o sposobie mocowania.
Frez prosty ma część skrawającą bez kształtu formującego (zwykle krawędzie/ostrza o stałej geometrii), a frez profilowy ma wyraźny profil na obwodzie, który nadaje detalowi określony kształt (np. listwa, ozdobna krawędź). Na rysunku szukaj "fal"/stopni/krzywizn na krawędzi skrawającej.
Łożysko prowadzące pełni rolę elementu oporowego: pozwala prowadzić frez po krawędzi materiału lub po szablonie, stabilizując tor pracy. Jeśli w odpowiedzi jest "z łożyskiem", to na rysunku zwykle powinien być widoczny dodatkowy element na końcu lub przy obwodzie narzędzia.
Tak. "Nasadzany" mówi o mocowaniu, a "profilowy" o kształcie ostrzy. Frez nasadzany może mieć ostrza profilowe (kształtujące) albo proste. Na egzaminie trzeba rozdzielić te dwie cechy i dopiero potem dopasować pełną nazwę narzędzia.
Zwykle decydują: (1) czy jest trzpień czy otwór (trzpieniowy/nasadzany), (2) czy ostrza są proste czy kształtowe (prosty/profilowy), (3) czy jest widoczne łożysko. Analizuj rysunek etapami, zamiast zgadywać po jednym słowie w nazwie.
Bo określenie "ścinowy" dotyczy geometrii skrawania, która bywa trudna do uchwycenia na uproszczonym rysunku. Uczniowie często skupiają się tylko na "prosty" i ignorują resztę nazwy. Pomaga porównanie: sposób mocowania + kształt ostrzy + elementy dodatkowe (np. łożysko).
Stosuje się je, gdy trzeba prowadzić narzędzie po szablonie, kopiować kształt lub frezować równo wzdłuż krawędzi bez dodatkowych prowadnic. Łożysko ogranicza zagłębienie narzędzia i stabilizuje pracę, ale wymaga właściwego doboru i kontroli stanu łożyska.
Najczęstsze to: mylenie "nasadzany" z "trzpieniowy", wybór "profilowy" mimo braku profilu na ostrzach, oraz dopisywanie łożyska "na wyczucie". Dobra strategia: najpierw ustal mocowanie, potem kształt ostrzy, na końcu sprawdź, czy występuje łożysko lub inne elementy.
Przećwicz zestawy zdjęć/rysunków narzędzi i rób własne notatki: osobno cechy mocowania (nasadzany/trzpieniowy), osobno typ ostrzy (prosty/profilowy), osobno elementy dodatkowe (łożysko). Pomaga też układanie par porównawczych: dwa podobne frezy różniące się tylko jedną cechą.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Frez "nasadzany prosty ścinowy" rozpoznaje się po sposobie mocowania (nasadzanie na trzpień/wrzeciono przez otwór) oraz prostej geometrii skrawania bez profilu kształtowego i bez łożyska prowadzącego."

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium do obróbki skrawaniem drewna (rozdział: narzędzia skrawające i frezy)
  • Katalogi producentów narzędzi do drewna (działy: frezy nasadzane i trzpieniowe, opisy geometrii)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ do kwalifikacji DRM.2 (pracownia obróbki drewna, narzędzia skrawające)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego