KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2025 (test 2)

PYTANIE NR 10.
Narzędzie przestawione na ilustracji przeznaczone jest do
Ilustracja przedstawia narzędzie używane w obróbce mechanicznej, a dokładniej gwintownik do nacinania gwintów wewnętrznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gwintownik służy do wykonywania (nacinania) gwintów wewnętrznych w uprzednio przygotowanym otworze.
Gwinty zewnętrzne wykonuje się zwykle narzynką, radełkowanie tworzy wzór na powierzchni wałka, a rozwiercanie służy do dokładnego powiększania i wygładzania otworów, nie do nacinania gwintu.

Pełne wyjaśnienie:

Operacja "nacinania gwintów wewnętrznych" oznacza wykonanie zarysu gwintu wewnątrz otworu, tak aby można było wkręcić śrubę o danym skoku i średnicy. Narzędziem typowo do tego przeznaczonym jest gwintownik (często używany ręcznie w pokrętle lub maszynowo w oprawce). Gwintownik ma krawędzie skrawające i rowki wiórowe, które umożliwiają usuwanie materiału i odprowadzanie wiórów podczas formowania gwintu w otworze.

Odpowiedź "nacinania gwintów zewnętrznych" jest niepoprawna, ponieważ gwinty zewnętrzne wykonuje się na prętach/wałkach lub śrubach, a typowym narzędziem jest narzynka (lub noże tokarskie przy obróbce na tokarce). To inny rodzaj narzędzia i inna geometria pracy.

Odpowiedź "radełkowania" (moletowania) jest niepoprawna, bo radełkowanie polega na wykonywaniu regularnego wzoru (np. krzyżowego) na powierzchni zewnętrznej elementu w celu poprawy chwytu lub estetyki. Nie służy do przygotowania połączenia śrubowego i nie tworzy gwintu.

Odpowiedź "rozwiercania" również jest niepoprawna: rozwiercanie to obróbka otworu rozwiertakiem w celu uzyskania dokładnego wymiaru i gładkości (kalibracja po wierceniu). Rozwiertak nie wykonuje profilu gwintu; przygotowuje jedynie otwór pod dalsze operacje, np. pod gwintowanie.

W praktyce montażu i konserwacji elementów instalacji i urządzeń elektrycznych rozpoznanie tych narzędzi jest przydatne, bo gwinty w blachach i elementach konstrukcyjnych są często potrzebne do mocowania osprzętu, prowadnic, wsporników i obudów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gwintownik to narzędzie skrawające służące do wykonywania gwintów wewnętrznych w otworach. Usuwa materiał, tworząc profil gwintu, a rowki ułatwiają odprowadzanie wiórów. Stosuje się go ręcznie (np. w pokrętle) lub maszynowo w oprawce.
Gwintownik ma kształt pręta z rowkami wiórowymi i częścią chwytową, bo pracuje w otworze. Narzynka jest zwykle pierścieniem lub kostką z otworem gwintującym i nacięciami, bo wykonuje gwint na zewnątrz wałka/pręta.
Geometria gwintownika jest przystosowana do pracy w materiale otaczającym otwór: ma stożek wejściowy i rowki do odprowadzania wiórów na zewnątrz. Gwint zewnętrzny wymaga narzędzia obejmującego element od zewnątrz, dlatego stosuje się narzynkę lub obróbkę tokarską.
Najczęściej myli się gwintowanie zewnętrzne z wewnętrznym (narzynka vs gwintownik) oraz rozwiercanie z gwintowaniem, bo oba dotyczą otworów. Częsty błąd to też pomijanie faktu, że gwint wymaga profilu, a nie tylko powiększenia średnicy otworu.
Rozwiercanie to obróbka otworu rozwiertakiem w celu uzyskania dokładnego wymiaru i lepszej gładkości po wierceniu. Stosuje się je, gdy otwór ma mieć precyzyjną średnicę (np. pod pasowanie lub pod elementy ustalające). Nie wykonuje ono gwintu.
Tak. Przed użyciem gwintownika wykonuje się otwór wstępny o odpowiedniej średnicy, aby gwint mógł powstać z właściwą głębokością zarysu. Zbyt mały otwór zwiększa opór i ryzyko złamania gwintownika, a zbyt duży pogarsza jakość i nośność gwintu.
Narzędzia do radełkowania mają zwykle rolki radełkujące (kółka) z naciętym wzorem, które odciskają/kształtują fakturę na powierzchni zewnętrznej elementu. Jeśli na ilustracji widać rolki zamiast ostrzy skrawających, to wskazuje na radełkowanie, a nie gwintowanie.
Gwinty są potrzebne m.in. przy montażu wsporników, uchwytów, osprzętu w obudowach metalowych, płytach montażowych i konstrukcjach nośnych. Umiejętność rozpoznania narzędzi do gwintowania pomaga dobrać właściwy sposób wykonania otworu pod śruby mocujące elementy instalacji.
Kluczowe jest stabilne zamocowanie elementu, osiowe prowadzenie gwintownika, stosowanie odpowiedniego środka smarującego oraz okresowe cofanie narzędzia dla wyłamania wióra. Zbyt duża siła lub przekoszenie zwiększają ryzyko złamania gwintownika i uszkodzenia otworu.
Sprawdź, czy mowa jest o otworze czy o pręcie/wałku. Gwint wewnętrzny powstaje w otworze i pasuje do śruby, a gwint zewnętrzny jest na elemencie wystającym i pasuje do nakrętki. Na ilustracjach wskazówką bywa też kształt narzędzia (gwintownik vs narzynka).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i materiały dydaktyczne z obróbki skrawaniem (gwintowanie, rozwiercanie, narzędzia skrawające)
  • Karty katalogowe i instrukcje użytkowania zestawów do gwintowania (gwintowniki, pokrętła, oprawki)
  • Materiały szkolne BHP i warsztatowe dotyczące doboru narzędzi i przygotowania otworów pod połączenia śrubowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego