KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 15.
Które narzędzie służy do usuwania izolacji z przewodów elektrycznych?
Ilustracja przedstawia cztery narzędzia ręczne, które mogą być używane w pracy montera-elektronika.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do usuwania izolacji z przewodów używa się ściągacza izolacji (strippera). Narzędzie nacina i zdejmuje wyłącznie powłokę, ograniczając ryzyko uszkodzenia żyły. Nożem, nożyczkami czy obcęgami łatwo naciąć miedź, co pogarsza jakość połączenia i zwiększa ryzyko awarii.

Pełne wyjaśnienie:

Do zdejmowania izolacji z przewodów elektrycznych przeznaczony jest ściągacz izolacji (często nazywany stripperem). Jego cechą jest to, że działa na samej izolacji: dopasowuje się do średnicy/przekroju przewodu i pozwala usunąć powłokę bez naruszania metalowej żyły.

To ma znaczenie praktyczne w zawodzie elektronika, bo nawet niewielkie nacięcie żyły osłabia przewód. Skutki mogą ujawnić się dopiero później: przewód łatwiej pęka przy zginaniu, rośnie opór w miejscu połączenia, a przy większych prądach może dojść do lokalnego grzania i niestabilnej pracy urządzenia.

Typowe narzędzia, które bywają mylone ze ściągaczem izolacji, to:

  • nóż/nożyczki – mogą przeciąć nie tylko izolację, ale i żyłę; wynik zależy od wprawy i jest trudny do powtarzalnego wykonania,
  • obcinak/cęgi tnące – służą do cięcia przewodów na długość, a nie do zdejmowania izolacji; przy próbie "podważenia" izolacji łatwo uszkodzić drut,
  • zaciskarka – służy do zaprasowywania końcówek (np. tulejek), nie do usuwania izolacji; użycie jej w innym celu prowadzi do deformacji przewodu.

Na egzaminie warto pamiętać prostą zasadę: izolację się zdejmuje, a nie odcina. Odpowiednie narzędzie to takie, które jest zaprojektowane do kontrolowanego usuwania powłoki, bez ingerencji w przewodnik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej używa się ściągacza izolacji (strippera). Jest to narzędzie zaprojektowane tak, aby naciąć i zdjąć tylko izolację, bez uszkadzania metalowej żyły przewodu, co poprawia trwałość i bezpieczeństwo połączeń.
Nóż łatwo naciąć żyłę przewodu razem z izolacją. Takie mikrouszkodzenia osłabiają drut, zwiększają ryzyko pęknięcia przy zginaniu i mogą pogorszyć parametry połączenia (np. wzrost oporu, grzanie w miejscu styku).
Stripper to potoczna nazwa ściągacza izolacji. Może mieć regulację średnicy, ogranicznik długości zdejmowanej izolacji oraz mechanizm automatyczny. Jego zadaniem jest szybkie i powtarzalne usunięcie izolacji bez naruszenia przewodnika.
Należy dobrać zakres pracy narzędzia do średnicy/przekroju przewodu (np. cienkie przewody w elektronice wymagają precyzyjnych szczęk). Zbyt duży zakres zwiększa ryzyko ślizgania, a zbyt mały może prowadzić do zgniecenia lub nacięcia żyły.
Nie w typowej pracy monterskiej. Obcinak służy do cięcia przewodów na długość, a nie do zdejmowania izolacji. Próby usuwania izolacji narzędziem tnącym często kończą się uszkodzeniem żyły i gorszą jakością przygotowania końcówki.
Najczęstsze błędy to: zdejmowanie zbyt długiego odcinka izolacji, nacinanie żyły, "szarpanie" izolacji zamiast kontrolowanego ściągnięcia oraz dobór nieodpowiedniego otworu/ustawienia w ściągaczu. Każdy z nich obniża trwałość połączenia.
Szczególna ostrożność jest potrzebna przy cienkich, wielodrutowych linkach oraz przewodach wrażliwych mechanicznie (częste zginanie, wibracje). Nawet pojedyncze przecięte druciki zmniejszają przekrój czynny i mogą powodować awarie w eksploatacji.
Po zdjęciu izolacji żyła powinna być gładka, bez zarysowań i "wcięć". Długość odizolowania musi pasować do złącza/końcówki, a pojedyncze druciki linki nie powinny być pourywane. Warto wykonać oględziny i delikatną próbę mechaniczną.
Często tak. W elektronice spotyka się cieńsze przewody i izolacje o innej twardości, dlatego przydają się precyzyjne ściągacze (czasem automatyczne) o mniejszym zakresie. W instalacjach częściej używa się narzędzi do większych przekrojów.
Ucz się funkcji narzędzi przez skojarzenie z efektem pracy: ściągacz usuwa izolację, obcinak tnie przewód, zaciskarka zaprasowuje końcówki. Pomaga też praktyka: obejrzyj narzędzia i poćwicz na odpadach przewodów różnego typu.
info

Około 78% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Do usuwania izolacji z przewodów używa się ściągacza izolacji (strippera)."

Materiały:

  • Instrukcje producentów narzędzi monterskich (ściągacze izolacji) – zasada działania i dobór do przekroju
  • Podręczniki do montażu i instalowania urządzeń elektronicznych (działy: przewody, przygotowanie końcówek, narzędzia)
  • Materiały BHP dotyczące bezpiecznej pracy przy przewodach i połączeniach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego