KWALIFIKACJA MEC9 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 17.
Narzędziem przedstawionym na zdjęciu stosowanym do wykonywania rowków pod klin jest
Ilustracja przedstawia narzędzie mechaniczne, które jest przepychaczem stosowanym do wykonywania rowków pod klin.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przepychacz jest narzędziem stosowanym do wykonywania rowków pod klin/wpust, zwłaszcza w otworach (np. w piastach), gdzie narzędzie jest prowadzone i "przepychane" przez obrabiany element. Radełko służy do radełkowania, a dłutak i przeciągacz dotyczą innych metod lub narzędzi o innej budowie i zastosowaniu.

Pełne wyjaśnienie:

Rowek pod klin (często określany też jako rowek pod wpust) wykonuje się różnymi metodami, zależnie od kształtu przedmiotu, dostępu do powierzchni i wymagań dokładności. Narzędzie dobrane do takiej operacji powinno umożliwiać ukształtowanie wąskiego, prostokątnego rowka o określonej szerokości i głębokości.

Odpowiedź "przepychacz" pasuje do wykonywania rowków pod klin/wpust, ponieważ przepychanie polega na stopniowym skrawaniu materiału narzędziem prowadzonym w odpowiednim uchwycie/oprawie, typowo w otworach piast. W praktyce produkcyjnej pozwala to uzyskać rowek o wymaganej geometrii, a operacja jest powtarzalna przy właściwym prowadzeniu i doborze narzędzia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "radełko" – służy do wykonywania radełkowania (wzoru antypoślizgowego na powierzchniach walcowych), a nie do nacinania rowków pod klin. To inny cel obróbki i inna geometria narzędzia.
  • "przeciągacz" – jest kojarzony z przeciąganiem (broaching), gdzie narzędzie ma zwykle stopniowanie uzębienia i pracuje w specyficznym układzie technologiczno-maszynowym. Choć przeciąganie może dotyczyć również rowków, rozpoznanie konkretnego narzędzia na zdjęciu ma znaczenie: w tym zadaniu wskazano przepychacz jako właściwy typ.
  • "dłutak" – typowo odnosi się do narzędzia używanego w dłutowaniu/struganiu (ruch posuwisto-zwrotny), częściej do rowków/płaszczyzn przy innym sposobie prowadzenia narzędzia niż przepychanie. Nazwa i zastosowanie nie odpowiadają wskazanej operacji w kontekście narzędzia ze zdjęcia.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "na zdjęciu" warto kojarzyć funkcję narzędzia z typowym miejscem pracy (np. rowek w otworze piasty) oraz z charakterystycznym sposobem realizacji procesu (przepychanie vs przeciąganie vs dłutowanie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przepychacz to narzędzie używane do wykonywania określonych kształtów, np. rowków pod wpust/klin, często wewnątrz otworów w piastach. Narzędzie jest prowadzone w oprawie i przesuwane przez element, aby uzyskać rowek o wymaganej geometrii.
Najpewniej porównuj funkcję i typową budowę: przeciągacz bywa narzędziem stopniowanym do pracy w procesie przeciągania, a przepychacz kojarzy się z przepychaniem w prowadzeniu/oprawie. Na egzaminie kluczowe są cechy widoczne na zdjęciu i skojarzenie z rowkiem pod wpust.
Radełko jest narzędziem do radełkowania, czyli wykonywania wzoru (moletowania) poprawiającego chwyt na powierzchniach walcowych. Rowek pod klin/wpust to wąskie nacięcie o ścisłej geometrii, wykonywane innymi narzędziami i inną metodą obróbki.
Rowek pod klin/wpust to wybranie (najczęściej prostokątne) wykonywane w wale lub w piaście, które umożliwia przenoszenie momentu obrotowego przez połączenie wpustowe. Wymaga zachowania szerokości, głębokości i położenia zgodnie z dokumentacją techniczną.
W praktyce spotyka się m.in. przepychanie, przeciąganie oraz dłutowanie, zależnie od wyposażenia, serii produkcyjnej i kształtu elementu. Dobór metody wpływa na czas operacji, powtarzalność oraz wymagane oprzyrządowanie i prowadzenie narzędzia.
Dłutak wybiera się, gdy technologia opiera się na dłutowaniu/struganiu (ruch posuwisto-zwrotny) lub gdy warunki mocowania i dostęp do miejsca obróbki bardziej sprzyjają takiej metodzie. To decyzja technologiczna zależna od maszyny, oprzyrządowania i wymaganej dokładności.
Nie zawsze. Przeciąganie bywa bardzo wydajne i dokładne w warunkach produkcyjnych, ale wymaga odpowiednich maszyn i narzędzi. Przepychanie może być korzystne w innych warunkach organizacyjnych lub przy innym typie detali. Na egzaminie liczy się poprawne rozpoznanie narzędzia i metody.
Częsty błąd to kierowanie się samą nazwą, która "brzmi znajomo" (np. mylenie przepychacza z przeciągaczem). Inny problem to mylenie narzędzi o podobnych kształtach lub ignorowanie opisu operacji (rowek pod wpust), który podpowiada właściwą grupę narzędzi.
Warto zrobić listę narzędzi i przypisać im: zastosowanie, typowe miejsce obróbki (wał czy otwór), zasadę ruchu oraz cechy wyglądu. Pomaga też przegląd katalogów narzędzi i ćwiczenia z rozpoznawania na fotografiach, bo egzamin często wykorzystuje identyfikację wizualną.
Najczęściej sprawdza się szerokość i głębokość rowka, położenie względem osi, jakość powierzchni oraz zgodność z dokumentacją. W praktyce kontrola może obejmować też pasowanie z wpustem oraz ocenę, czy nie ma zadziorów lub uszkodzeń utrudniających montaż.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Przepychacz jest narzędziem stosowanym do wykonywania rowków pod klin/wpust, zwłaszcza w otworach (np. w piastach), gdzie narzędzie jest prowadzone i "przepychane" przez obrabiany element."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z obróbki skrawaniem (dział: przeciąganie, przepychanie, dłutowanie)
  • Katalogi narzędzi skrawających (dział: narzędzia do rowków pod wpust)
  • Podręczniki do technologii maszyn i narzędziownictwa używane w kształceniu technika mechanika

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego