KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 35.
Nawanianie gazu wykonuje się w celu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nawanianie polega na dodaniu odorantu do gazu ziemnego, aby nadać mu charakterystyczny zapach ostrzegawczy. Dzięki temu odbiorcy mogą szybko wykryć nieszczelność (wyczuć ulatnianie się gazu) i podjąć działania bezpieczeństwa. Nie służy to zmianie kaloryczności ani ciśnienia, ani precyzyjnej lokalizacji źródła wycieku.

Pełne wyjaśnienie:

Gaz ziemny w praktyce jest bezbarwny i nie ma wyraźnego, naturalnego zapachu, dlatego wyciek mógłby pozostać niezauważony do momentu wystąpienia zagrożenia. Z tego powodu stosuje się nawanianie, czyli dodawanie do gazu środków zapachowych (odorantów), które nadają mu intensywny, charakterystyczny zapach ostrzegawczy.

Poprawna odpowiedź: "szybkiego wykrycia ulatniania się gazu przez odbiorców." Jest poprawna, ponieważ podstawową funkcją nawaniania jest stworzenie prostego, powszechnego "systemu alarmowego" opartego na ludzkim węchu. Odbiorca, który wyczuje zapach gazu, może natychmiast zareagować: przerwać korzystanie z urządzeń, przewietrzyć pomieszczenie, opuścić strefę zagrożenia i powiadomić właściwe służby.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "zmiany kaloryczności gazu." Nawanianie nie ma na celu poprawy parametrów energetycznych paliwa. Dodawane związki zapachowe służą wyłącznie do sygnalizacji zagrożenia, a nie do kształtowania wartości opałowej.
  • "szybkiego zlokalizowania miejsca ulatniania się gazu." Zapach może co najwyżej ułatwić zauważenie, że "gdzieś" występuje nieszczelność, ale precyzyjna lokalizacja źródła wycieku jest zadaniem służb technicznych, wykonywanym m.in. z użyciem detektorów i metod pomiarowych. To istotne rozróżnienie: wykrycie (stwierdzenie obecności gazu) ≠ lokalizacja (ustalenie dokładnego miejsca nieszczelności).
  • "zmiany ciśnienia gazu." Ciśnienie jest regulowane urządzeniami redukcyjnymi i armaturą systemu gazowego, a nie przez odoranty. Nawanianie nie pełni funkcji regulacyjnej w zakresie ciśnienia.

Wymóg, aby gaz dostarczany odbiorcom był nawaniany i wyczuwalny zapachowo, wynika z przepisów oraz norm technicznych wskazanych w podstawie prawnej. W praktyce najważniejsze na egzaminie jest zrozumienie, że nawanianie to element bezpieczeństwa skierowany bezpośrednio do odbiorcy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nawanianie gazu to dodawanie do gazu ziemnego środka zapachowego (odorantu), aby gaz miał wyraźny, ostrzegawczy zapach. Ponieważ gaz jest w praktyce bezbarwny i słabo wyczuwalny, odorant umożliwia szybkie zauważenie wycieku przez ludzi.
Gaz nawania się ze względów bezpieczeństwa: użytkownik ma móc wykryć ulatnianie się gazu na podstawie zapachu i zareagować zanim powstanie zagrożenie wybuchem lub zatruciem. To prosta i powszechna metoda ostrzegania odbiorców.
Nie. Nawanianie pomaga głównie w wykryciu faktu wycieku (że gaz się ulatnia). Lokalizacja dokładnego miejsca nieszczelności to zwykle zadanie służb technicznych i wymaga metod pomiarowych, np. detektorów gazu.
W praktyce stosuje się związki siarkowe o intensywnym zapachu, np. tetrahydrotiofen (THT) lub mieszaniny merkaptanów. Dobór i dawkowanie odorantu ma zapewnić wyczuwalność zapachu na poziomie wymaganym przepisami i normami.
Należy potraktować to jako sygnał zagrożenia: nie używać otwartego ognia i nie iskrzyć, przewietrzyć pomieszczenie, opuścić strefę zagrożenia i powiadomić odpowiednie służby. Zapach po nawanianiu ma umożliwić taką szybką reakcję.
Nie. Celem nawaniania nie jest zmiana parametrów energetycznych paliwa, takich jak kaloryczność. Odorant jest dodawany w funkcji bezpieczeństwa i ma zapewnić wyczuwalny zapach ostrzegawczy, a nie "ulepszać" właściwości spalania.
Nie. Ciśnienie w sieci i instalacji zależy od pracy stacji redukcyjnych, regulatorów i armatury, a nie od obecności odorantu. Nawanianie jest procesem jakościowo-bezpieczeństwowym, a nie regulacją parametrów hydraulicznych.
Wykrycie oznacza zauważenie, że gaz się ulatnia (np. po zapachu). Lokalizacja oznacza znalezienie dokładnego miejsca nieszczelności (np. przyłącze, gwint, złącze), zwykle przy pomocy aparatury. Nawanianie dotyczy przede wszystkim wykrycia.
Obowiązek i wymagania dotyczące nawaniania wynikają z przepisów dotyczących funkcjonowania systemu gazowego oraz z norm technicznych. W kontekście nauki do egzaminu warto kojarzyć, że przepisy wymagają wyczuwalności zapachu gazu dostarczanego odbiorcom.
Najczęściej myli się cel nawaniania (szybkie wykrycie wycieku przez odbiorców) z rzekomą funkcją techniczną (precyzyjna lokalizacja miejsca wycieku). Drugim błędem jest przypisywanie nawanianiu wpływu na kaloryczność lub ciśnienie gazu.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Nawanianie polega na dodaniu odorantu do gazu ziemnego, aby nadać mu charakterystyczny zapach ostrzegawczy."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 2.07.2010 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu gazowego, § 8, Dz.U. 2020 poz. 1720
  • PN-C-04752, norma dotycząca wymagań nawaniania gazu (dokładne punkty wymagają wglądu w treść normy)

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia dotyczącego warunków funkcjonowania systemu gazowego (w szczególności zapis o nawanianiu)
  • Norma PN-C-04752 (wymagania dla nawaniania i wyczuwalności zapachu)
  • Podręczniki/kompendia z zakresu eksploatacji instalacji gazowych i bezpieczeństwa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego