KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2007

PYTANIE NR 23.
Nawiązanie stosunku pracy z burmistrzem miasta następuje na podstawie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stosunek pracy z burmistrzem miasta nawiązuje się na podstawie wyboru, ponieważ burmistrz jest organem gminy obsadzanym w drodze wyborów bezpośrednich. W takim przypadku nie zawiera się typowej umowy o pracę ani nie stosuje powołania czy mianowania – stosunek pracy wynika z aktu wyboru.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna jest odpowiedź "wyboru", ponieważ burmistrz miasta jest funkcją obsadzaną w drodze wyborów, a w prawie pracy istnieje szczególna podstawa nawiązania stosunku pracy właśnie przez wybór. Oznacza to, że powstanie stosunku pracy jest powiązane z objęciem mandatu i pełnieniem funkcji publicznej, a nie z klasycznym, kontraktowym zatrudnieniem.

W praktyce po ogłoszeniu wyników wyborów i objęciu urzędu (w tym po złożeniu ślubowania) nie dochodzi do podpisywania odrębnej umowy o pracę "jak w firmie". Zamiast tego stosunek pracy powstaje z mocy prawa w związku z wyborem, a jego trwanie jest sprzężone z kadencją i mandatem. Gdy mandat wygasa (np. koniec kadencji, odwołanie, rezygnacja), ustaje także stosunek pracy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "powołania" – ta podstawa dotyczy innych kategorii stanowisk i nie opisuje zatrudnienia burmistrza wynikającego z wyborów powszechnych.
  • "mianowania" – mianowanie jest charakterystyczne dla szczególnych pragmatyk służbowych (np. określonych grup w administracji), ale nie jest właściwą podstawą zatrudnienia burmistrza.
  • "umowy o pracę" – to najczęstsza forma zatrudnienia w obrocie, jednak w przypadku organu wybieralnego prowadzi do błędnego "upodobnienia" burmistrza do zwykłego pracownika; tu kluczowy jest wybór i mandat, a nie zawarcie umowy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się organ wybieralny (wójt, burmistrz, prezydent miasta), najpierw rozważ odpowiedź "wybór" i odróżnij ją od "powołania", które bywa mylone ze względu na podobny skutek (objęcie funkcji).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sytuacja, gdy stosunek pracy powstaje dlatego, że dana osoba została wybrana na funkcję (organ wybieralny). Nie dochodzi wtedy do klasycznego podpisania umowy o pracę; decydujący jest akt wyboru i objęcie mandatu, a trwanie zatrudnienia jest związane z pełnieniem funkcji.
Burmistrz pełni funkcję publiczną wynikającą z wyboru mieszkańców, więc prawo przewiduje szczególną podstawę zatrudnienia: wybór. Umowa o pracę jest typowa dla relacji pracodawca–pracownik w zwykłym trybie rekrutacji, a nie dla organów wybieralnych związanych z mandatem i kadencją.
Kodeks pracy przewiduje kilka podstaw nawiązania stosunku pracy, m.in. umowę o pracę, powołanie, mianowanie oraz wybór (występuje też spółdzielcza umowa o pracę). Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, kiedy dana funkcja należy do wyjątków, np. organów wybieralnych.
Powołanie dotyczy innych stanowisk niż organ wybieralny i jest odrębną podstawą nawiązania stosunku pracy. W pytaniach egzaminacyjnych "wybór" łączy się z mandatem i wyborami, natomiast "powołanie" z powierzeniem funkcji w określonym trybie przez uprawniony organ.
Z perspektywy podstawy nawiązania stosunku pracy decydujący jest wybór, a nie podpisanie umowy o pracę. W praktyce mogą być sporządzane dokumenty organizacyjne i kadrowe (np. zgłoszenia, informacje płacowe), ale nie zmienia to faktu, że podstawa zatrudnienia wynika z aktu wyboru.
Szukaj słów-kluczy: wójt, burmistrz, prezydent miasta, mandat, kadencja, wybory. Jeśli stanowisko jest obsadzane przez głosowanie mieszkańców, najczęściej prawidłną podstawą nawiązania stosunku pracy będzie "wybór", a nie umowa o pracę czy mianowanie.
Obie formy kojarzą się z objęciem funkcji "na stanowisku", więc działa skojarzenie zamiast analizy podstawy prawnej. Dodatkowo w języku potocznym mówi się o "powołaniu kogoś na funkcję", co nie zawsze odpowiada pojęciom prawa pracy. Na egzaminie liczy się termin prawny.
Stosunek pracy z wyboru jest powiązany z pełnieniem funkcji. Gdy mandat wygasa (np. koniec kadencji, odwołanie, rezygnacja), ustaje także stosunek pracy wynikający z wyboru. To jedna z cech odróżniających tę podstawę od typowej umowy o pracę.
Ślubowanie jest elementem objęcia urzędu i wykonywania funkcji publicznej. W praktyce wiąże się z faktycznym rozpoczęciem pełnienia obowiązków, a więc i z wykonywaniem pracy w ramach stosunku pracy z wyboru. Na egzaminie najważniejsze jest, że podstawą jest wybór, nie umowa.
"Wybór" jako podstawa stosunku pracy dotyczy stanowisk obsadzanych w drodze wyborów, czyli tam, gdzie decyduje akt wyborczy. W zadaniach testowych najczęściej spotyka się organy samorządowe (wójt/burmistrz/prezydent miasta). Zawsze sprawdzaj, czy chodzi o mandat i kadencję.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Stosunek pracy z burmistrzem miasta nawiązuje się na podstawie wyboru, ponieważ burmistrz jest organem gminy obsadzanym w drodze wyborów bezpośrednich."

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19740240141

Materiały:

  • Tekst Kodeksu pracy – przepisy o podstawach nawiązania stosunku pracy
  • Tekst ustawy o samorządzie gminnym – przepisy o wyborze wójta/burmistrza/prezydenta
  • Podręczniki/kompendia z prawa pracy (dział: nawiązanie stosunku pracy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego