Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD13 - WRZESIEŃ 2015



PYTANIE NR 39.
Nawierzchnia drogi ma 2% dwustronne pochylenie poprzeczne. Pochylenia poprzecze nie spełniają wymagań zawartych w przedstawionym wyciągu ze specyfikacji D-05.03.01, jeśli ich wartość na danym odcinku wynosi
Ilustracja przedstawia wyciąg ze specyfikacji D-05.03.01 dotyczący nawierzchni z kostki kamiennej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Specyfikacja dopuszcza odchyłkę spadku poprzecznego o ±0,5% względem wartości projektowej 2,0%.
Zatem wymagany przedział to 1,5%–2,5%. Wartość 3,0% leży powyżej górnej granicy (2,5%), więc na tym odcinku spadek nie spełnia wymagań kontroli geometrii nawierzchni.

Pełne wyjaśnienie:

Spadek (pochylenie) poprzeczny nawierzchni to nachylenie prostopadłe do osi jezdni. Jego podstawową funkcją jest odprowadzenie wody opadowej poza pas ruchu, aby nie tworzyły się zastoiska i aby zmniejszyć ryzyko poślizgu. Przy pochyleniu dwustronnym (daszkowym) nawierzchnia opada od osi (korony) ku obu krawędziom.

W zadaniu wartość projektowa wynosi 2,0%. Z wyciągu ze specyfikacji D-05.03.01 (pkt 6.4.2) wynika wymaganie, że spadki poprzeczne mają być zgodne z dokumentacją projektową z tolerancją ±0,5%. Tolerancja "±" oznacza dopuszczalny przedział, a nie jedną liczbę.

Wyznaczamy granice akceptacji:

  • dolna granica: 2,0% − 0,5% = 1,5%,
  • górna granica: 2,0% + 0,5% = 2,5%.

Odcinek spełnia wymagania, jeśli wynik pomiaru mieści się w zakresie 1,5%–2,5% (włącznie z granicami). Wartość 3,0% jest większa niż 2,5%, czyli przekracza dopuszczalną tolerancję i dlatego jest niezgodna z wymaganiem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • 2,0% to wartość projektowa, w pełni zgodna z wymaganiem.
  • 2,5% to górna granica tolerancji, nadal dopuszczalna.
  • 1,5% to dolna granica tolerancji, także dopuszczalna.

W praktyce kontrolę spadków wykonuje się w ramach odbioru robót, a przekroczenie tolerancji może oznaczać konieczność korekty profilu nawierzchni (komfort i bezpieczeństwo ruchu oraz prawidłowe odwodnienie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest spadek poprzeczny nawierzchni drogi?
Spadek poprzeczny to nachylenie jezdni prostopadle do osi drogi. Jego głównym celem jest odprowadzenie wody z powierzchni jezdni do krawędzi/ścieków, aby ograniczyć zastoje, poślizg i degradację nawierzchni.
Co oznacza dwustronne pochylenie poprzeczne (daszkowe)?
Dwustronne pochylenie (daszkowe) oznacza, że nawierzchnia ma najwyższy punkt w osi (koronie), a następnie opada w dwóch kierunkach: do lewej i prawej krawędzi. Dzięki temu woda spływa na boki, a nie zalega w pasach ruchu.
Jak rozumieć tolerancję ±0,5% przy spadkach poprzecznych?
Zapis "±0,5%" oznacza, że wynik pomiaru może być o 0,5 punktu procentowego mniejszy lub większy od wartości projektowej. Nie jest to jedna liczba, tylko przedział dopuszczalnych wartości wokół projektu.
Jak obliczyć dopuszczalny zakres spadku dla projektu 2,0% i ±0,5%?
Liczymy granice: 2,0% − 0,5% = 1,5% (dolna) oraz 2,0% + 0,5% = 2,5% (górna). Każda wartość w zakresie 1,5–2,5% spełnia wymaganie tolerancji.
Dlaczego spadek 3,0% nie spełnia wymagań przy projekcie 2,0%?
Przy projekcie 2,0% i tolerancji ±0,5% górna granica wynosi 2,5%. Spadek 3,0% jest większy od 2,5%, więc wykracza poza dopuszczalny przedział. To oznacza niezgodność z wymaganiem kontroli geometrii.
Czy wartości graniczne 1,5% i 2,5% są dopuszczalne?
Tak. Jeżeli tolerancja jest podana jako ±0,5%, to wartości na granicy przedziału (tu 1,5% oraz 2,5%) są traktowane jako mieszczące się w tolerancji. Niedopuszczalne są dopiero wartości mniejsze niż 1,5% lub większe niż 2,5%.
Jakie są skutki zbyt małego spadku poprzecznego na jezdni?
Zbyt mały spadek utrudnia odpływ wody, co sprzyja tworzeniu kałuż i błota pośniegowego. To zwiększa ryzyko poślizgu, może pogarszać przyczepność i przyspieszać uszkodzenia nawierzchni. W odbiorze robót może to skutkować koniecznością poprawek.
Jakie są skutki zbyt dużego spadku poprzecznego na nawierzchni?
Zbyt duży spadek może pogarszać komfort jazdy i stabilność pojazdów (zwłaszcza ciężkich), a także powodować nierównomierne obciążenia i szybsze zużycie przy krawędziach. Może też wskazywać na błąd wykonania i prowadzić do odrzucenia odcinka w kontroli jakości.
Jak w praktyce kontroluje się spadki poprzeczne na budowie?
Spadki poprzeczne sprawdza się pomiarami geometrycznymi w terenie, zgodnie z wymaganiami odbiorowymi. Stosuje się m.in. niwelację i pomiary kontrolne na przekrojach, aby porównać wynik z wartością projektową i sprawdzić, czy mieści się w tolerancji.
Jakie błędy najczęściej robi się w zadaniach o tolerancji spadków poprzecznych?
Najczęstsze pomyłki to: traktowanie "±0,5%" jako jednej granicy, liczenie tolerancji tylko w jedną stronę, mylenie "%" z "punktami procentowymi" oraz automatyczne wybieranie wartości najbliższej 2,0% bez wyznaczenia przedziału 1,5–2,5%.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Specyfikacja dopuszcza odchyłkę spadku poprzecznego o ±0,5% względem wartości projektowej 2,0%.Zatem wymagany przedział to 1,5%–2,5%."

Źródła:

  • Specyfikacja techniczna D-05.03.01 "Nawierzchnia z kostki kamiennej" – wyciąg, pkt 6.4.2 "Spadki poprzeczne": "zgodne z dokumentacją projektową z tolerancją ± 0,5%" (na podstawie opisu ilustracji w zadaniu)

Materiały:

  • Specyfikacja techniczna D-05.03.01 – część dotycząca kontroli cech geometrycznych nawierzchni
  • Materiały dydaktyczne z budowy dróg: spadki poprzeczne i odwodnienie
  • Zadania rachunkowe z tolerancji i odchyłek wykonawczych w drogownictwie
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego