KWALIFIKACJA ROL4 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 7.
Nawozem azotowym fizjologicznie zasadowym jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nawóz azotowy fizjologicznie zasadowy to taki, który w efekcie pobierania jonów przez roślinę i przemian w glebie nie nasila zakwaszenia, a może działać odkwaszająco.
Saletra wapniowa dostarcza azotu w formie azotanowej oraz wapnia, dlatego jest zaliczana do tej grupy.

Pełne wyjaśnienie:

Działanie fizjologiczne nawozu opisuje wpływ nawożenia na odczyn gleby (pH) wynikający z przemian form azotu oraz bilansu jonów pobieranych przez rośliny. To pojęcie nie jest tym samym co "odczyn chemiczny" produktu w worku.

Saletra wapniowa jest zaliczana do nawozów azotowych fizjologicznie zasadowych, ponieważ dostarcza azotu w formie azotanowej oraz kationu wapnia. W praktyce rolniczej traktuje się ją jako nawóz, który nie działa tak silnie zakwaszająco jak formy amonowe, a obecność wapnia sprzyja ograniczaniu spadku pH.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo reprezentują nawozy, które typowo wiąże się z większym ryzykiem zakwaszania gleby:

  • Siarczan amonowy – zawiera azot w formie amonowej; podczas przemian w glebie (m.in. nitryfikacji) powstają jony sprzyjające obniżaniu pH, dlatego jest klasycznie podawany jako fizjologicznie kwaśny.
  • Saletra amonowa – zawiera mieszaną formę azotanowo-amonową, więc jej wpływ na odczyn nie jest tak "zasadowy" jak w przypadku saletry wapniowej; w zadaniach testowych nie jest zwykle klasyfikowana jako fizjologicznie zasadowa.
  • Mocznik – jest nawozem amidowym, który w glebie ulega przemianom do form amonowych, co w dalszych etapach może sprzyjać zakwaszeniu; z tego powodu nie zalicza się go do nawozów fizjologicznie zasadowych.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj, że wyraźnie "zasadowo/odkwaszająco" kojarzy się nawóz azotanowy z kationem zasadowym (np. wapniem), natomiast nawozy amonowe i część przemian azotu w glebie wiążą się z zakwaszaniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że po zastosowaniu nawozu i po pobieraniu składników przez rośliny oraz przemianach w glebie, jego efekt netto nie zakwasza gleby tak jak nawozy fizjologicznie kwaśne, a bywa oceniany jako sprzyjający utrzymaniu wyższego pH.
Odczyn chemiczny dotyczy samego produktu (np. roztworu). Działanie fizjologiczne opisuje efekt w glebie po reakcjach i pobieraniu jonów przez roślinę. W testach liczy się zwykle ten drugi aspekt, związany z pH gleby.
Saletra wapniowa dostarcza azotu w formie azotanowej oraz wapnia. W praktycznej klasyfikacji rolniczej łączy się to z mniejszą skłonnością do zakwaszania gleby niż w przypadku nawozów amonowych, a obecność wapnia wspiera utrzymanie korzystniejszego odczynu.
To nawóz z azotem w formie amonowej. Gdy amon przechodzi w glebie w azotany (procesy mikrobiologiczne), powstają jony sprzyjające spadkowi pH. Dlatego przy dłuższym stosowaniu często obserwuje się silniejszą tendencję do zakwaszania.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle nie zalicza się jej do fizjologicznie zasadowych, bo zawiera zarówno formę azotanową, jak i amonową. Jej wpływ na odczyn bywa opisywany jako pośredni w porównaniu z nawozami wyraźnie amonowymi lub z saletrą wapniową.
Mocznik (forma amidowa) ulega w glebie przemianom do związków amonowych, a następnie może być przekształcany do azotanów. Te etapy mogą sprzyjać zakwaszaniu w dłuższym okresie, dlatego mocznik nie jest typowym przykładem nawozu fizjologicznie zasadowego.
Pszczelarz często dba o rośliny pożytkowe (łąki, facelia, gryka, sady). Dobór nawozów ograniczających zakwaszanie może poprawiać kondycję stanowiska i plonowanie roślin, co pośrednio wpływa na ilość i jakość pożytku dla pszczół.
Najczęstsze są: mylenie podobnych nazw (saletra wapniowa vs amonowa), utożsamianie "azotu" z zakwaszaniem bez wyjątków, oraz mylenie działania fizjologicznego z "kwasowością" preparatu. Pomaga zapamiętać, że formy amonowe częściej wiąże się z zakwaszeniem.
Warto znać: formy azotu (azotanowa, amonowa, amidowa), odczyn gleby (pH), zakwaszenie i wapnowanie, nazwy podstawowych nawozów azotowych oraz ich typowe działanie fizjologiczne. Ułatwia to szybkie rozpoznanie poprawnej odpowiedzi.
Szczególnie wtedy, gdy gleby są lekkie i mają niską pojemność buforową, gdy stosuje się intensywne dawki nawozów amonowych, albo gdy pH jest już obniżone. W takich warunkach dobór nawozów i ewentualne wapnowanie mają duże znaczenie dla roślin.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z chemii rolnej oraz gleboznawstwa (dział: nawozy mineralne, działanie fizjologiczne)
  • Materiały szkolne z produkcji roślinnej w zakresie nawożenia azotowego i pH gleby
  • Notatki/diagramy porównujące nawozy: amidowe, amonowe, azotanowe oraz ich wpływ na odczyn

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego