KWALIFIKACJA INF2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 4.
Jak nazywa się współpracujące z monitorami CRT urządzenie wskazujące z końcówką wyposażoną w światłoczuły element, która poprzez dotknięcie ekranu monitora powoduje przesłanie sygnału do komputera, umożliwiając w ten sposób lokalizację kursora?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pióro świetlne to historyczne urządzenie wskazujące współpracujące z monitorami CRT. W końcówce ma element światłoczuły, który wykrywa moment przejścia wiązki odświeżającej przez wskazany punkt ekranu, dzięki czemu komputer wyznacza położenie kursora. Pozostałe opcje działają inaczej i nie wymagają CRT.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź to pióro świetlne, ponieważ jest to urządzenie wskazujące zaprojektowane do współpracy z monitorami CRT (kineskopowymi). Kluczową wskazówką w treści pytania jest "końcówka wyposażona w światłoczuły element" oraz fakt, że dotknięcie ekranu powoduje przesłanie sygnału umożliwiającego lokalizację kursora.

Mechanizm pióra świetlnego opiera się na tym, że ekran CRT jest odświeżany przez wiązkę elektronową w znanym czasie i kolejności. Gdy użytkownik dotknie wybranego miejsca, fotodioda (lub fototranzystor) w piórze rejestruje światło z tego punktu w chwili przejścia wiązki. Na tej podstawie elektronika/komputer może obliczyć współrzędne wskazania. Z tego powodu pióro świetlne zasadniczo nie działa z typowymi monitorami LCD/LED, które nie mają takiego sposobu skanowania obrazu.

Odpowiedź "ekran dotykowy" jest błędna, bo w tym rozwiązaniu to sam ekran ma warstwę czujników (np. rezystancyjną/pojemnościową/IR) i wykrywa dotyk niezależnie od technologii wyświetlania; nie jest to "urządzenie z końcówką światłoczułą" wymagające CRT.

"Touchpad" jest błędny, ponieważ to płaska powierzchnia dotykowa (zwykle w laptopach) służąca do sterowania kursorem bez dotykania ekranu. Nie ma końcówki ze światłoczułym elementem i nie współpracuje specyficznie z CRT.

"Trackball" także nie pasuje: to urządzenie mechaniczne/elektromechaniczne z kulą obracaną palcami, a pozycję kursora wyznacza się na podstawie ruchu kuli, nie na podstawie detekcji światła z ekranu.

Na egzaminie warto zapamiętać skojarzenie: CRT + światłoczuła końcówka + wskazywanie na ekran → pióro świetlne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pióro świetlne to historyczne urządzenie wskazujące używane głównie z monitorami CRT. Umożliwia wskazanie punktu na ekranie, aby komputer mógł ustalić położenie kursora lub wybrać element interfejsu. Działa dzięki elementowi światłoczułemu w końcówce.
Końcówka pióra zawiera fotodiodę lub fototranzystor. Gdy dotkniesz ekranu CRT, czujnik rejestruje światło w momencie przejścia wiązki odświeżającej przez wskazany punkt. Na podstawie czasu skanowania komputer wyznacza współrzędne wskazania.
Pióro świetlne wykorzystuje charakterystyczne dla CRT skanowanie obrazu wiązką w znanej kolejności. Typowe LCD/LED nie generują obrazu w ten sam sposób, więc pióro nie ma "sygnału czasowego" pozwalającego określić położenie. Dlatego zwykle jest niekompatybilne z LCD/LED.
Pióro świetlne jest osobnym urządzeniem z czujnikiem światła i zwykle wymaga CRT. Ekran dotykowy ma warstwę czujników wbudowaną w ekran i wykrywa dotyk niezależnie od tego, czy wyświetlacz jest CRT, LCD czy LED. To zupełnie inne technologie detekcji.
Nie. Rysik do tabletu działa z digitizerem (np. pojemnościowym lub aktywnym) i komunikuje się z warstwą czujników w ekranie. Pióro świetlne wykrywa światło z ekranu CRT w czasie odświeżania. Podobieństwo polega głównie na formie "pióra", nie na zasadzie działania.
Pióra świetlne były popularne głównie w erze monitorów CRT, szczególnie w zastosowaniach specjalistycznych (np. systemy graficzne, edukacyjne, medyczne). W praktyce zostały w dużej mierze wyparte przez mysz komputerową, a później przez rozwiązania dotykowe.
Najczęstsza pomyłka to "ekran dotykowy", bo również pozwala wskazywać bezpośrednio na ekranie. Często mylone są też "touchpad" i "trackball", bo to popularne urządzenia do sterowania kursorem. W pytaniu o pióro świetlne kluczowe są: CRT i element światłoczuły.
Szukaj trzech sygnałów: monitor CRT, "końcówka" oraz "element światłoczuły". Jeśli opis mówi o dotknięciu ekranu i wysłaniu sygnału do komputera dzięki detekcji światła, to typowy opis pióra świetlnego, a nie touchpada czy trackballa.
Tak, w praktyce pióro świetlne musi przekazać do komputera sygnał z czujnika i układu przetwarzania, więc wymaga odpowiedniego interfejsu/kontrolera przewidzianego dla danego systemu. Nie jest to uniwersalne urządzenie jak wiele współczesnych peryferiów.
Warto zrobić listę klasycznych urządzeń wejścia/wyjścia i ich cech rozpoznawczych: pióro świetlne (CRT + fotodioda), trackball (kula), touchpad (płytka dotykowa), mysz (ruch po podłożu), joystick. Ćwicz rozpoznawanie po krótkim opisie działania.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pióro świetlne to historyczne urządzenie wskazujące współpracujące z monitorami CRT.

Źródła:

  • Wikipedia: "Light pen" (opis zasady działania i powiązania z CRT), https://en.wikipedia.org/wiki/Light_pen - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia: "Cathode-ray tube" (opis skanowania/odświeżania obrazu w CRT), https://en.wikipedia.org/wiki/Cathode-ray_tube - dostęp 2026-02-28
  • Britannica: "light pen" (definicja urządzenia wskazującego używanego z CRT), https://www.britannica.com/technology/light-pen - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania o urządzeniach peryferyjnych i interfejsach człowiek–komputer (HCI)
  • Materiały dydaktyczne o budowie i zasadzie działania monitorów CRT
  • Encyklopedie/kompendia IT opisujące historyczne urządzenia wejścia (hasła: light pen, CRT scanning)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego