KWALIFIKACJA CHM4 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 38.
Jak nazywają się enzymy katalizujące przenoszenie różnych grup funkcyjnych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Enzymy katalizujące przenoszenie grup funkcyjnych (np. grup metylowych, fosforanowych, aminowych) między cząsteczkami należą do klasy transferaz. Pozostałe nazwy odnoszą się do innych typów reakcji: hydrolizy, utleniania-redukcji lub łączenia cząsteczek.

Pełne wyjaśnienie:

Klasy enzymów rozróżnia się m.in. według rodzaju katalizowanej reakcji. Jeśli w treści pojawia się informacja o przenoszeniu (transferze) różnych grup funkcyjnych pomiędzy dwiema cząsteczkami (donorem i akceptorem), właściwą klasą są transferazy. To właśnie one katalizują reakcje typu: substrat A oddaje grupę (np. fosforan, metyl, acyl, aminę), a substrat B tę grupę przyjmuje.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Hydralazy (w praktyce: hydrolazy) kojarzy się z reakcjami hydrolizy, czyli rozszczepiania wiązań z udziałem wody. To inny mechanizm niż przenoszenie grupy między dwoma związkami.
  • Oksydazy należą do enzymów biorących udział w reakcjach utleniania-redukcji (oksydoreduktazy). Kluczowym słowem jest tu zmiana stopnia utlenienia, a nie transfer grupy funkcyjnej na inny substrat.
  • Ligazy katalizują łączenie (ligację) dwóch cząsteczek w jedną, zwykle z wykorzystaniem energii (np. z ATP). To również nie jest transfer grupy pomiędzy substratami, tylko tworzenie nowego wiązania i "zszywanie" cząsteczek.

W praktyce laboratoryjnej (także w analizie i diagnostyce) znajomość tych klas pomaga szybciej rozpoznać, co dzieje się z analitem w reakcji enzymatycznej: czy jest on modyfikowany przez dołączenie/przeniesienie grupy (transferaza), rozkładany przez wodę (hydrolaza), utleniany/redukowany (oksydoreduktaza), czy łączony w większą cząsteczkę (ligaza). Na egzaminie warto szukać w treści czasowników: "przenosi" → transferazy, "hydrolizuje/rozkłada z udziałem wody" → hydrolazy, "utlenia/redukuje" → oksydoreduktazy, "łączy" → ligazy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Transferazy to klasa enzymów, które katalizują reakcje polegające na przenoszeniu grup funkcyjnych z jednej cząsteczki (donora) na inną (akceptor). W opisie reakcji szukaj słów: "przeniesienie", "transfer", "przekazanie grupy".
Jeśli treść mówi o przenoszeniu grupy (np. fosforanowej, metylowej, aminowej) między dwoma substratami, to typowy znak transferazy. Zwykle występują dwa reagenty: donor grupy i akceptor grupy.
Hydrolazy katalizują hydrolizę, czyli rozszczepianie wiązań z udziałem wody. W hydrolizie grupa nie jest "przekazywana" na drugi substrat, tylko dochodzi do rozpadu wiązania i przyłączenia składników wody.
Oznacza to, że enzym katalizuje reakcję, w której grupa fosforanowa zostaje przekazana z donora (często związek wysokoenergetyczny) na akceptor, zmieniając jego właściwości. Taki typ reakcji jest charakterystyczny dla transferaz.
Oksydazy są jednym z typów enzymów reakcji utleniania-redukcji, a więc mieszczą się w szerszej klasie oksydoreduktaz. Ich działanie dotyczy zmiany stopnia utlenienia, a nie transferu grup funkcyjnych między cząsteczkami.
Ligazy pojawiają się wtedy, gdy enzym katalizuje łączenie dwóch cząsteczek w jedną, tworząc nowe wiązanie chemiczne. Często wymaga to energii (np. z ATP). To inny typ reakcji niż przenoszenie grup na akceptor.
Najczęstsze błędy to mylenie podobnych nazw (np. oksydazy vs hydrolazy) oraz ignorowanie słów-kluczy opisujących reakcję. Pomaga prosta zasada: "przenosi" → transferaza, "utlenia" → oksydoreduktaza, "hydrolizuje" → hydrolaza, "łączy" → ligaza.
Transferazy mogą przenosić różne grupy funkcyjne, np. metylowe, aminowe, acylowe, fosforanowe lub cukrowe. W zadaniach egzaminacyjnych ważniejsze jest rozpoznanie samego mechanizmu "transferu" niż zapamiętanie pełnej listy grup.
Tak, bywa to myląco łatwe, bo "transfer" kojarzy się z "przenoszeniem". Na egzaminie jednak warto oprzeć się na znaczeniu reakcji, a nie tylko na skojarzeniu językowym, bo w innych pytaniach nazwy mogą być mniej intuicyjne.
Ucz się poprzez dopasowywanie opisu reakcji do klasy enzymu i rób krótkie fiszki ze słowami-kluczami (przenosi, hydrolizuje, utlenia, łączy). Rozwiązuj testy, w których trzeba wskazać klasę na podstawie opisu, nie na podstawie nazwy.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Enzymy katalizujące przenoszenie grup funkcyjnych (np. grup metylowych, fosforanowych, aminowych) między cząsteczkami należą do klasy transferaz."

Źródła:

  • IUBMB Enzyme Nomenclature – Enzyme Class 2: Transferases (opis klasy transferaz), https://iubmb.qmul.ac.uk/enzyme/EC2/ (dostęp: 2026-02-28)
  • NCBI Bookshelf: Berg, Tymoczko, Gatto, Stryer, "Biochemistry" – rozdział o enzymach i klasyfikacji enzymów, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (wyszukanie w obrębie: Biochemistry/Stryer, dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręcznik biochemii (rozdział o enzymach i klasyfikacji EC)
  • Materiały IUBMB dotyczące klasyfikacji enzymów (EC)
  • Zadania powtórkowe: dopasowanie typu reakcji do klasy enzymu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego