KWALIFIKACJA MED10 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 2.
Jak nazywają się występujące w skórze komórki odpornościowe, posiadające zdolność fagocytozy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Histiocyty" to komórki żerne (makrofagi tkankowe) obecne m.in. w skórze, zdolne do fagocytozy drobnoustrojów i resztek komórkowych. Pozostałe odpowiedzi dotyczą głównie komórek naskórka (korneo-, keratynocyty) lub komórek barwnikowych (melanocyty), które nie pełnią typowej funkcji fagocytującej.

Pełne wyjaśnienie:

Fagocytoza to proces polegający na pochłanianiu i trawieniu cząstek (np. bakterii, fragmentów martwych komórek) przez wyspecjalizowane komórki układu odpornościowego. W skórze ważną rolę w tej obronie pełnią komórki zaliczane do układu fagocytarnego, czyli komórki żerne.

Odpowiedź "Histiocyty" jest właściwa, ponieważ histiocyty to makrofagi tkankowe obecne w tkankach (w tym w skórze), których typową funkcją jest fagocytoza oraz udział w reakcjach zapalnych i w porządkowaniu miejsca uszkodzenia (usuwanie resztek komórkowych). Z punktu widzenia praktyki masażysty ma to znaczenie, bo mikrourazy, stan zapalny czy proces gojenia skóry i tkanek miękkich angażują komórki układu odpornościowego, w tym właśnie makrofagi.

Pozostałe propozycje są mylące, bo dotyczą innych funkcji skóry:

  • "Korneocyty" to końcowe, zrogowaciałe komórki warstwy rogowej naskórka. Tworzą barierę ochronną, ale nie są komórkami aktywnie fagocytującymi.
  • "Melanocyty" odpowiadają za wytwarzanie melaniny i ochronę przed promieniowaniem UV. Ich podstawową rolą nie jest fagocytoza.
  • "Keratynocyty" stanowią większość komórek naskórka i produkują keratynę; biorą udział w tworzeniu bariery skórnej. Choć mogą uczestniczyć w odpowiedzi zapalnej poprzez wydzielanie mediatorów, nie są klasycznymi komórkami żernymi.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się hasło "zdolność fagocytozy", szukaj nazw kojarzonych z makrofagami/monocytami lub ogólnie z komórkami żernymi, a nie z komórkami budującymi naskórek czy odpowiadającymi za barwnik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Fagocytoza to proces, w którym komórka "pożera" i trawi obce cząstki (np. bakterie) lub resztki uszkodzonych komórek. W skórze pomaga to usuwać zanieczyszczenia po mikrourazach i ograniczać rozwój zakażenia, wspierając gojenie i reakcję zapalną.
Typową zdolność fagocytozy mają komórki żerne układu odpornościowego obecne w tkankach, m.in. makrofagi tkankowe (często określane jako histiocyty). Ich zadaniem jest pochłanianie drobnoustrojów i "sprzątanie" miejsca uszkodzenia tkanek.
Histiocyty pełnią funkcję obronną: rozpoznają zagrożenia, fagocytują patogeny oraz usuwają martwe komórki. Uczestniczą też w reakcjach zapalnych i regeneracji tkanek. Dlatego są zaliczane do komórek układu odpornościowego obecnych w tkankach.
Keratynocyty to podstawowe komórki naskórka odpowiedzialne za wytwarzanie keratyny i tworzenie bariery ochronnej. Histiocyty to komórki żerne (makrofagi tkankowe) związane z odpornością i fagocytozą. Różnią się więc funkcją: bariera vs obrona i "sprzątanie".
Melanocyty przede wszystkim wytwarzają melaninę i chronią przed UV; nie są klasycznymi komórkami żernymi. W pytaniach egzaminacyjnych "zdolność fagocytozy" kieruje zwykle na komórki układu odpornościowego (np. makrofagi/histiocyty), a nie na komórki barwnikowe.
Korneocyty to zrogowaciałe, końcowe komórki warstwy rogowej naskórka. Tworzą mechaniczną barierę ochronną i nie wykonują aktywnych procesów obronnych takich jak fagocytoza. Ich rola to szczelność i ochrona przed utratą wody oraz czynnikami zewnętrznymi.
W stanie zapalnym do tkanek napływają i aktywują się komórki odpornościowe. Komórki żerne fagocytują bakterie oraz resztki uszkodzonych komórek, co pomaga oczyścić miejsce urazu i rozpocząć naprawę. To jeden z kluczowych etapów gojenia.
Ma znaczenie przy ocenie skóry przed zabiegiem: otarcia, podrażnienia, zakażenia czy aktywny stan zapalny oznaczają, że układ odpornościowy intensywnie pracuje w tkankach. Zrozumienie roli fagocytozy pomaga uzasadnić ostrożność i przeciwwskazania w takich sytuacjach.
Najczęstsza pułapka to wybór "najbardziej znanej" komórki skóry (keratynocyt) albo skojarzenie z barwnikiem (melanocyt), mimo że pytanie dotyczy fagocytozy. Warto zawsze dopasować odpowiedź do funkcji: fagocytoza = komórki żerne układu odpornościowego.
Szukaj słów-kluczy: "odpornościowe", "fagocytoza", "komórki żerne", "stan zapalny", "usuwanie drobnoustrojów". Gdy one się pojawiają, odpowiedź rzadko dotyczy komórek budujących naskórek (keratynocytów/korneocytów), a częściej makrofagów/histiocytów.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: ""Histiocyty" to komórki żerne (makrofagi tkankowe) obecne m.in. w skórze, zdolne do fagocytozy drobnoustrojów i resztek komórkowych."

Źródła:

  • OpenStax, Anatomy & Physiology 2e: Chapter 5 "The Integumentary System" (sections on skin cells and immune function) — https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology-2e/pages/5-introduction (dostęp: 2026-03-01)
  • NCBI Bookshelf, StatPearls: "Skin Anatomy" (omówienie warstw skóry i typów komórek) — https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (wyszukiwanie w obrębie StatPearls: Skin Anatomy) (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik histologii (rozdział: skóra i przydatki skóry)
  • Podstawy immunologii/biologii człowieka (odporność nieswoista, fagocytoza)
  • Atlas histologiczny skóry (identyfikacja typów komórek)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego