W zadaniu porównujesz dwa warianty pracy tej samej niedoprzędzarki, zasilanej tą samą taśmą. Zmieniasz tylko wymagany parametr wyjściowy: gęstość liniową niedoprzędu (z 400 tex na 360 tex). W takiej sytuacji kluczowa jest ogólna zależność technologiczna:
- im większy rozciąg, tym mniejsza gęstość liniowa (wyrób jest "cieńszy");
- im mniejszy rozciąg, tym większa gęstość liniowa (wyrób jest "grubszy").
Stąd wynika, że aby zejść z 400 tex do 360 tex, trzeba uzyskać większy rozciąg. Stosunek wymaganych gęstości liniowych daje współczynnik zmiany rozciągu:
R2/R1 = 400/360 (czyli rozciąg ma wzrosnąć o 400/360).
W maszynie realizuje się to przez zmianę przełożenia w zmienniku rozciągu, a w treści podano dodatkowo warunek praktyczny: koło zmianowe Kr jest kołem napędzającym. To jest informacja o kierunku wpływu liczby zębów na przełożenie. Dla typowego układu z parą kół zębatych, przy stałym kole współpracującym, zmniejszenie liczby zębów koła napędzającego zwiększa przełożenie na stronę odbioru, co odpowiada uzyskaniu większego rozciągu.
Dlatego liczba zębów powinna się zmniejszyć proporcjonalnie do wymaganej zmiany gęstości liniowej:
Kr2 = Kr1 · (360/400) = 30 · 0,9 = 27.
Odpowiedź "27 z" jest poprawna, bo daje mniejszą liczbę zębów (czyli większy rozciąg) i dokładnie wynika z proporcji 360/400.
Pozostałe odpowiedzi są błędne typowo z następujących powodów:
- "25 z" daje zbyt dużą zmianę (rozciąg byłby zwiększony bardziej niż potrzeba), co skutkowałoby zbyt małą gęstością liniową względem 360 tex.
- "33 z" i "38 z" zwiększają liczbę zębów, co w warunku "koło napędzające" oznaczałoby zmianę w kierunku zmniejszenia rozciągu, a więc uzyskania niedoprzędu grubszego niż 400 tex zamiast cieńszego 360 tex.
Na egzaminie warto zawsze zrobić szybki test sensu wyniku: skoro 360 tex < 400 tex, to trzeba "bardziej rozciągnąć", a więc w tym układzie zejść z 30 z w dół (nie w górę). To pozwala odrzucić odpowiedzi 33 z i 38 z jeszcze przed rachunkiem.
