KWALIFIKACJA TKO8 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 13.
Niewidomy, podróżujący bez osoby towarzyszącej, rozpoczął podróż pociągiem bez ważnego biletu na przejazd, nie zgłaszając konduktorowi braku biletu. Podczas kontroli biletów konduktor powinien
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Osoba niewidoma nie ma z zasady przejazdu bezpłatnego, lecz przysługują jej ulgi taryfowe.
Podczas kontroli konduktor powinien wystawić bilet z należną ulgą i nie pobierać opłaty za wystawienie biletu w pociągu ani kary za brak wcześniejszego zgłoszenia braku biletu.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji pasażer jest osobą niewidomą podróżującą bez opiekuna i nie ma biletu. Kluczowe są dwie zasady: (1) osoby niewidome co do zasady nie podróżują bezpłatnie, lecz korzystają z ulg; (2) w praktyce przewozowej osoby z niepełnosprawnościami są traktowane szczególnie w zakresie zakupu biletu w pociągu.

Dlatego poprawne postępowanie polega na tym, aby sprzedać bilet zgodnie z obowiązującymi zniżkami oraz nie pobierać dodatkowej opłaty za wystawienie biletu w pociągu. Istotne jest także, że brak wcześniejszego zgłoszenia braku biletu nie powinien automatycznie skutkować sankcją, jeśli przewidziano zwolnienia dla osób z niepełnosprawnościami.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Sprzedać bilet wraz z dodatkową opłatą za wystawienie biletu w pociągu" – taka opłata bywa standardowo stosowana, ale w odniesieniu do pasażerów z niepełnosprawnościami (w tym niewidomych) przewoźnicy przewidują zwolnienie z tej opłaty, aby nie pogarszać dostępności transportu.
  • "Zrezygnować z kontroli biletu, ponieważ taka osoba może podróżować bezpłatnie" – to typowe nieporozumienie. Uprawnienia niewidomych to ulgi (różne poziomy w zależności od okoliczności), a nie powszechny bezpłatny przejazd. Bilet nadal jest wymagany.
  • "Wypisać karę za brak ważnego biletu" – sankcja za brak biletu jest typowym mechanizmem dyscyplinującym, ale w tym przypadku należy zastosować procedurę dostosowaną do pasażera z niepełnosprawnością: umożliwić zakup biletu podczas kontroli i rozliczyć przejazd w sposób zgodny z ulgą, bez automatycznego karania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się osoba z niepełnosprawnością, sprawdź, czy odpowiedzi rozróżniają ulgę od bezpłatnego przejazdu oraz czy uwzględniają wyjątki dotyczące opłat dodatkowych i zakupu biletu w pociągu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Powinien sprzedać bilet podczas kontroli z właściwą ulgą przysługującą osobie niewidomej oraz nie pobierać opłaty za wystawienie biletu w pociągu. Taka procedura ma zapewnić dostępność przewozu dla osób z niepełnosprawnościami i nie oznacza przejazdu bezpłatnego.
Co do zasady nie. Osoby niewidome korzystają z ulg w cenie biletu, ale nadal muszą posiadać bilet na przejazd. Bezpłatny przejazd byłby wyjątkiem zależnym od szczególnych warunków, a nie regułą wynikającą z samego faktu niewidzenia.
Bo opłata za zakup biletu u konduktora ma zwykle zniechęcać do wsiadania bez biletu, a w przypadku osób z niepełnosprawnościami może tworzyć barierę dostępności. Dlatego przewoźnicy przewidują zwolnienia, aby ułatwić zakup biletu w trakcie podróży.
Opłata za wystawienie biletu w pociągu to dopłata organizacyjna za zakup u obsługi, mimo że istnieją kanały sprzedaży. Kara/opłata dodatkowa dotyczy naruszenia obowiązku posiadania ważnego biletu. W zadaniu właściwe jest wystawienie biletu bez dopłaty i bez kary.
Zwykle są to dokumenty potwierdzające uprawnienie do ulgi (np. odpowiednie orzeczenie lub legitymacja). Na egzaminie ważna jest zasada: konduktor ustala podstawę ulgi zgodnie z procedurą przewoźnika i wystawia bilet z ulgą, zamiast automatycznie naliczać opłatę dodatkową.
Nie zawsze. W typowej sytuacji pasażer powinien zgłosić się do obsługi, ale dla osób z niepełnosprawnościami przewidziane są ułatwienia, w tym możliwość zakupu biletu podczas kontroli bez dodatkowych sankcji. Zawsze należy stosować procedury właściwe dla danej grupy pasażerów.
Najczęściej myli się ulgę z przejazdem bezpłatnym oraz zakłada, że do każdego biletu kupowanego w pociągu trzeba doliczyć opłatę. W zadaniach egzaminacyjnych warto sprawdzić, czy odpowiedź uwzględnia zwolnienie z opłaty za wystawienie biletu i brak automatycznej kary.
Gdy przepisy przewoźnika przewidują zwolnienia, np. dla osób z niepełnosprawnościami. Wtedy bilet jest sprzedawany podczas kontroli lub na zgłoszenie, a opłata za wystawienie biletu w pociągu nie jest pobierana. Szczegóły zależą od regulaminu przewoźnika.
Pozwala prawidłowo naliczać należności za przejazd, unikać nieuprawnionych dopłat i zapewniać pasażerom równe traktowanie. W praktyce konduktor musi umieć zastosować ulgę, rozpoznać typowe uprawnienia i właściwie zrealizować sprzedaż biletu w pociągu.
Ucz się schematami: czy bilet jest wymagany, czy przysługuje ulga, czy pobiera się dopłatę za zakup w pociągu i czy wolno naliczyć karę. Pomaga też porównywanie przypadków: pasażer bez ulg vs pasażer z niepełnosprawnością.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Ustawa z 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego, Dz.U. 2024 poz. 380

Materiały:

  • Ustawa o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (tekst jednolity)
  • Aktualny regulamin przewozu danego przewoźnika kolejowego (zasady sprzedaży biletu w pociągu i opłat dodatkowych)
  • Materiały szkoleniowe drużyn konduktorskich dotyczące obsługi osób z niepełnosprawnościami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego