KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 38.
Niezwłocznie wycofuje się ludzi z wyrobiska, w którym stężenie tlenku węgla w powietrzu jest większe niż
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Próg "0,0026%" odpowiada ok. 26 ppm CO w powietrzu (bo 0,0026% × 10 000 = 26 ppm).
W zadaniu chodzi o wartość graniczną, po której przekroczeniu należy natychmiast wycofać ludzi z wyrobiska; pozostałe odpowiedzi mają inny rząd wielkości (za duży lub za mały).

Pełne wyjaśnienie:

Tlenek węgla (CO) jest gazem silnie toksycznym: wiąże się z hemoglobiną, ograniczając transport tlenu i powodując niedotlenienie organizmu. W warunkach górnictwa podziemnego CO może pojawiać się m.in. w przebiegu pożarów, procesów utleniania, po użyciu materiałów wybuchowych lub przy awariach.

W pytaniu sprawdzana jest znajomość progu stężenia CO w powietrzu, po którego przekroczeniu wdraża się natychmiastowe wycofanie ludzi z wyrobiska. Poprawna wartość w tym zestawie odpowiedzi to "0,0026%". Dla kontroli rzędu wielkości można wykonać proste przeliczenie na ppm: 1% to 10 000 ppm, więc 0,0026% to ok. 26 ppm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "0,026%" to ok. 260 ppm, czyli wartość o rząd wielkości wyższa niż 0,0026%. W praktyce taki poziom oznaczałby znacznie poważniejsze narażenie; wybór tej opcji zwykle wynika z przeoczenia jednego zera.
  • "0,00026%" to ok. 2,6 ppm, czyli rząd wielkości niżej. Taka odpowiedź często wynika z nadmiernej ostrożności lub błędnej konwersji procentów na ppm.
  • "0,000075%" to ok. 0,75 ppm. To bardzo niska wartość; wybór bywa efektem pomylenia progów dla różnych gazów albo mechanicznego wybierania najmniejszej liczby.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach są podobne liczby różniące się zerami, zawsze porównaj rząd wielkości (np. przez szybkie przeliczenie na ppm). To pomaga uniknąć błędu "przesuniętego przecinka".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
0,0026% to w przybliżeniu 26 ppm, ponieważ 1% odpowiada 10 000 ppm. Wystarczy pomnożyć wartość procentową przez 10 000. Takie przeliczenie pomaga szybko ocenić rząd wielkości i uniknąć pomylenia zera w odpowiedziach.
CO jest niebezpieczny, bo wiąże się z hemoglobiną znacznie silniej niż tlen, przez co ogranicza dotlenienie organizmu. Objawy mogą narastać podstępnie (ból głowy, osłabienie), a w rejonie robót pod ziemią szybka ewakuacja jest kluczowa dla bezpieczeństwa załogi.
Wzrost CO może wystąpić m.in. podczas pożaru, procesów utleniania materiałów, po strzelaniach (spaliny), a także przy awariach maszyn i urządzeń spalinowych. Dlatego tak ważne są pomiary atmosfery i reagowanie zgodnie z progami alarmowymi oraz procedurami ruchowymi.
Należy to zrobić, gdy pomiar atmosfery wskazuje przekroczenie progu określonego w procedurach i przepisach obowiązujących w danym zakładzie górniczym. W praktyce decyzja opiera się na wskazaniach czujników/ mierników CO oraz zasadach prowadzenia akcji w atmosferze potencjalnie toksycznej.
Najczęstszy błąd to pomylenie rzędu wielkości (np. 0,0026% z 0,026%). Uczniowie często nie przeliczają wartości na ppm i wybierają "podobnie wyglądającą" liczbę. Pomaga nawyk: 1% = 10 000 ppm i szybkie sprawdzenie, czy wynik jest sensowny.
Porównaj liczbę zer po przecinku: 0,0026% jest dziesięć razy większe niż 0,00026%. Możesz też przeliczyć "w głowie" na ppm: 0,0026% ≈ 26 ppm, a 0,00026% ≈ 2,6 ppm. Różnica jest dokładnie 10-krotna.
Tak. W górnictwie podziemnym progi reakcji (alarm, wycofanie, izolacja rejonu) wynikają z obowiązujących przepisów oraz instrukcji ruchowych i procedur bezpieczeństwa w danym zakładzie. Na egzaminie zwykle sprawdza się wartości przyjęte w standardowych materiałach szkoleniowych dla tej kwalifikacji.
Stosuje się systemy monitoringu atmosfery (czujniki stacjonarne) oraz mierniki przenośne używane przez pracowników dozoru i załogę. Kluczowe jest nie tylko wykonanie pomiaru, ale też prawidłowa interpretacja wskazań, porównanie z progami oraz wdrożenie działań (np. wycofanie ludzi).
W praktyce górniczej stężenia gazów w powietrzu często podaje się jako udział objętościowy (%, ppm), bo to ułatwia porównywanie wskazań czujników gazowych. Jednostki masowe (mg/m³) spotyka się w higienie pracy, ale na potrzeby atmosfery kopalnianej częste są właśnie % i ppm.
Ucz się progów i reakcji: co oznacza alarm, kiedy jest wycofanie ludzi, kiedy izolacja rejonu i jakie są działania dozoru. Trenuj też przeliczanie % ↔ ppm, bo wiele pomyłek to błąd przecinka. Warto rozwiązywać testy i robić własną tabelę "gaz–próg–działanie".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Instrukcje zakładowe dot. kontroli atmosfery kopalnianej i progów alarmowych
  • Materiały szkoleniowe z zagrożeń pożarowych i gazowych w kopalniach podziemnych
  • Podręczniki z bezpieczeństwa i higieny pracy w górnictwie (rozdziały o gazach toksycznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego