KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 33.
Niezwłocznie wycofuje się osoby z zagrożonego wyrobiska, w którym stężenie tlenku węgla wynosi więcej niż
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tlenek węgla (CO) jest silnie toksyczny, więc po przekroczeniu ustalonego progu stężenia należy natychmiast wycofać ludzi z zagrożonego wyrobiska.
W tym zadaniu granicą jest 0,0026% obj. (czyli ok. 26 ppm), co odpowiada wartości wymagającej bezzwłocznych działań organizacyjnych i bezpieczeństwa.

Pełne wyjaśnienie:

Tlenek węgla (CO) jest gazem bezbarwnym i bezwonnym, a jednocześnie bardzo toksycznym. W warunkach podziemnych szczególne znaczenie ma szybkie reagowanie na wzrost jego stężenia, ponieważ CO wiąże się z hemoglobiną i ogranicza transport tlenu w organizmie. W praktyce kopalnianej oznacza to ryzyko nagłego pogorszenia stanu zdrowia pracowników, utraty przytomności oraz trudności w samoratowaniu.

W pytaniu sprawdzana jest znajomość progu, po którego przekroczeniu podejmuje się działanie w postaci niezwłocznego wycofania osób z zagrożonego wyrobiska. Poprawna wartość to 0,0026%. Dla lepszego zrozumienia można ją przeliczyć: 1% to 10 000 ppm, zatem 0,0026% to około 26 ppm. Taki poziom sygnalizuje niebezpieczne pogorszenie atmosfery i wymaga natychmiastowego ograniczenia narażenia ludzi.

Pozostałe odpowiedzi są zaniżone w stosunku do progu z zadania, co stanowi typową pułapkę egzaminacyjną:

  • 0,00026% jest wartością 10 razy mniejszą (błąd przesunięcia przecinka). Jej wybór sugeruje pomylenie rzędów wielkości.
  • 0,000075% jest jeszcze mniejszą liczbą i może wynikać z mylenia progów dla innych parametrów lub z odruchowego wyboru "najmniejszej" wartości jako rzekomo bezpieczniejszej.
  • 0,0007% również jest mniejsze od 0,0026% i może brzmieć wiarygodnie, bo ma podobny zapis procentowy; jednak nie odpowiada wymaganemu progowi uruchamiającemu natychmiastowe wycofanie.

Na egzaminie warto stosować dwie techniki kontroli: (1) porównać rzędy wielkości (ile zer po przecinku) oraz (2) wykonać szybkie przeliczenie na ppm, bo ta jednostka często pojawia się w praktyce pomiarowej. Dzięki temu łatwiej uniknąć błędu dziesiętnego i wybrać właściwy próg działania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

CO (tlenek węgla, "czad") jest gazem toksycznym, który nie ma zapachu ani barwy, więc trudno go wykryć bez aparatury.

Jest groźny, bo wiąże się z hemoglobiną i ogranicza dopływ tlenu do tkanek, co może szybko prowadzić do osłabienia, zaburzeń świadomości i utraty przytomności.

To zapis procentowy udziału CO w mieszaninie gazów. Dla intuicji: 1% to 10 000 części na milion, więc 0,0026% odpowiada ok. 26 ppm.

Na egzaminie przydatne jest porównywanie wartości po liczbie miejsc po przecinku, bo różnice rzędu 10× są częste w odpowiedziach.

Bo narażenie na CO może powodować nagłe pogorszenie zdolności do pracy i samoratowania, a objawy mogą narastać bez ostrzeżenia (gaz jest niewyczuwalny zmysłami).

Wycofanie ogranicza czas ekspozycji i umożliwia podjęcie działań technicznych, np. poprawę przewietrzania i lokalizację źródła CO.

Stosuje się m.in. czujniki stacjonarne w systemach monitoringu oraz detektory przenośne używane przez służby i załogę w rejonie robót.

Kluczowe jest, aby pomiar był wykonywany zgodnie z instrukcją producenta i procedurami zakładowymi (kalibracja, czas odpowiedzi, alarmy).

CO może pojawiać się w wyniku niepełnego spalania (np. w ogniskach pożarowych), w dymach pożarowych oraz przy nieprawidłowej pracy urządzeń spalinowych, jeżeli są dopuszczone do pracy w określonych warunkach.

W praktyce wzrost CO zawsze wymaga potraktowania jako sygnału poważnego zagrożenia.

To klasyczny błąd przesunięcia przecinka: 0,00026% jest 10 razy mniejsze od 0,0026%.

Pomaga szybkie przeliczenie: 0,0026% ≈ 26 ppm, a 0,00026% ≈ 2,6 ppm. Różnica jest duża, więc warto kontrolować rząd wielkości, a nie tylko "wygląd" liczby.

Nie. W praktyce spotyka się różne jednostki, np. procenty, ułamki procenta oraz wartości typu "części na milion".

W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest, by umieć porównać liczby niezależnie od zapisu oraz rozumieć, że małe wartości procentowe mogą nadal oznaczać realne zagrożenie.

Gdy wzrost CO jest związany z procesem spalania lub innym trwałym źródłem, samo zwiększenie strumienia powietrza może nie usunąć przyczyny.

Wtedy kluczowe są działania organizacyjne i techniczne zgodne z procedurami: wycofanie ludzi, odcięcie rejonu, rozpoznanie źródła i wezwanie odpowiednich służb.

Najczęstsze są błędy rzędu wielkości (10×) wynikające z liczby zer po przecinku oraz mieszanie progów dla różnych gazów lub różnych działań (np. alarm vs wycofanie).

Pomaga nawyk: najpierw sprawdź miejsca po przecinku, potem oceń, czy wynik "ma sens" w kontekście zagrożenia.

Ucz się progów i procedur razem: jaka wartość oznacza obserwację, jaka wymaga wycofania, a jaka wstrzymania robót. Same liczby bez kontekstu łatwo się mylą.

Dodatkowo ćwicz przeliczenia i porównywanie zapisów (0,00…%), bo egzamin często testuje precyzję i uważność.

info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Tlenek węgla (CO) jest silnie toksyczny, więc po przekroczeniu ustalonego progu stężenia należy natychmiast wycofać ludzi z zagrożonego wyrobiska.W tym zadaniu granicą jest 0,0026% obj."

Materiały:

  • Instrukcje zakładowe dotyczące kontroli atmosfery i postępowania przy zagrożeniach gazowych
  • Materiały szkoleniowe BHP dla górnictwa podziemnego (dział: gazy kopalniane i toksykologia)
  • Podręczniki z wentylacji kopalń i zagrożeń naturalnych (CO, dymy pożarowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego