KWALIFIKACJA BUD1 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 15.
Norma czasu pracy nożyc mechanicznych, przy cięciu 1 tony prętów ze stali żebrowanej, wynosi 6,4 m-g. Podaj czas pracy nożyc przy przygotowywaniu 250 kg tej stali, potrzebnej do wykonania 10 belek żelbetowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro na cięcie 1 t prętów potrzeba 6,4 m-g, to dla 250 kg (czyli 0,25 t) czas liczymy proporcjonalnie: 6,4 × 0,25 = 1,6 m-g.
Informacja o liczbie belek nie zmienia obliczenia, bo kluczowa jest masa stali do pocięcia.

Pełne wyjaśnienie:

Norma czasu pracy 6,4 m-g oznacza, że na pocięcie 1 t (1000 kg) prętów ze stali żebrowanej nożyce mechaniczne wymagają 6,4 roboczogodziny (m-g). W zadaniu trzeba wyznaczyć czas dla 250 kg, zakładając zależność proporcjonalną do masy (brak informacji o stałych narzutach czasu, przezbrojeniach itp.).

Krok 1: przeliczenie masy
250 kg = 250/1000 t = 0,25 t.

Krok 2: obliczenie proporcją
Czas dla 0,25 t = 6,4 m-g × 0,25 = 1,6 m-g.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 6,4 m-g – to wartość dla 1 t, czyli dla czterokrotnie większej masy niż w zadaniu. Ten wybór często wynika z "zakotwiczenia" na liczbie podanej w treści.
  • 16,0 m-g – to zawyżenie, które może wynikać z błędnego przyjęcia, że 250 kg to 2,5 t (pomyłka o rząd wielkości) albo z błędnego odwrócenia proporcji.
  • 64,0 m-g – to wynik typowy dla błędu dziesiętnego (przesunięcie przecinka w 6,4) lub pomylenia mnożenia i dzielenia przez 0,25.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź sens wyniku. Skoro 250 kg to 1/4 tony, czas powinien być 1/4 z 6,4 m-g, czyli wyraźnie mniejszy niż 6,4 m-g.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przelicz masę na część tony: dzielisz kg przez 1000. Potem mnożysz normę (m-g na 1 t) przez otrzymany ułamek tony. To typowe zadanie proporcjonalne, np. 250 kg = 0,25 t, więc czas = norma × 0,25.
m-g to roboczogodzina (często zapisywana jako "motogodzina" w innych kontekstach, ale tu chodzi o czas pracy). W normach robót budowlanych m-g opisuje nakład pracy ludzi potrzebny na wykonanie czynności, np. cięcie stali zbrojeniowej.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się zależność liniową: im więcej stali do przecięcia, tym więcej czasu. Jeśli nie podano czasów przygotowawczych (np. ustawienie maszyny), najbezpieczniej liczyć proporcją do masy, bo to odpowiada typowemu modelowi normy na jednostkę.
Gdy masa materiału jest mniejsza niż 1 tona. To szybki test sensowności: 250 kg to 1/4 t, więc czas musi być 1/4 z 6,4 m-g. Jeśli wychodzi więcej niż 6,4 m-g, to prawie na pewno jest błąd w przeliczeniu kg na t lub w proporcji.
Najczęstszy błąd to przesunięcie przecinka: zapisanie 250 kg jako 2,5 t albo 0,025 t. Pomaga zasada: 1000 kg = 1 t, więc 250 kg to mniej niż 1 t, dokładnie 0,25 t. Warto też sprawdzić, czy ułamek jest logiczny.
W tym typie zadania nie. Liczy się łączna masa stali do przecięcia (250 kg). Liczba elementów (np. 10 belek) jest kontekstem zawodowym, ale jeśli nie podano mas na jedną belkę ani dodatkowych czynności na element, to wynik zależy wyłącznie od masy.
Użyj ułamków: 250 kg to 1/4 tony, więc bierz 1/4 z 6,4. Połowa z 6,4 to 3,2, a połowa z 3,2 to 1,6. Taki tok rozumowania jest szybki i zmniejsza ryzyko błędu na przecinkach dziesiętnych.
Najczęściej: przeliczanie jednostek (kg–t, m–m2–m3), proporcje, czasem dodawanie nakładów (np. robocizna + narzuty) lub obliczanie wydajności (odwrotność normy). W tym zadaniu wystarcza proporcja i poprawne przeliczenie 250 kg na 0,25 t.
Bo 64,0 m-g jest dziesięć razy większe niż 6,4 m-g, a przecież masa 250 kg jest cztery razy mniejsza od 1 t. Taki wynik zwykle oznacza błąd przecinka (6,4 → 64) albo pomylenie mnożenia z dzieleniem przez 0,25.
Najczęściej: przygotowanie zbrojenia (cięcie, gięcie, montaż), organizacja stanowiska pracy, dobór narzędzi (nożyce, giętarki), planowanie nakładów robocizny oraz ocena wydajności. Te pojęcia pomagają rozumieć, skąd biorą się normy i jak je stosować w praktyce.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Proporcja (matematyka)": https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja_(matematyka) (dostęp: 2026-03-04)
  • Khan Academy – "Ratio and proportion" (proporcje): https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-ratios-proportions (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej: proporcje i przeliczenia jednostek
  • Podstawy kosztorysowania: pojęcia norma czasu, nakłady robocizny (bez wskazywania konkretnych aktów prawnych)
  • Instrukcje BHP i organizacja stanowiska cięcia zbrojenia (dla kontekstu zawodowego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego