KWALIFIKACJA BUD14 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 4.
O ile należy poszerzyć drogę tymczasową o promieniu łuku 25 m, aby po terenie budowy mógł poruszać się pojazd transportowy o długości 8 m?
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego z kwalifikacji zawodowej dla technika budownictwa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poszerzenie na łuku wynika z tego, że pojazd o znacznej długości "ścina" zakręt: tylne osie poruszają się po torze o mniejszym promieniu niż oś prowadząca. Dla promienia 25 m i pojazdu o długości 8 m, przyjmowane w zadaniach egzaminacyjnych poszerzenie drogi tymczasowej wynosi 2,10 m, aby zachować bezpieczny przejazd.

Pełne wyjaśnienie:

Na łuku kołowym pojazd transportowy nie porusza się "jednym śladem". W praktyce (szczególnie dla pojazdów dłuższych) występuje zjawisko ścinania zakrętu: część tylna pojazdu oraz tylne osie mają tor ruchu przesunięty do wewnątrz łuku względem toru osi prowadzącej. Skutkiem jest potrzeba poszerzenia jezdni, aby pojazd mógł przejechać bez najeżdżania na pobocze, skarpę, ogrodzenie lub krawędzie wykopów.

W tego typu zadaniu dane wejściowe to:

  • promień łuku drogi tymczasowej: 25 m,
  • długość pojazdu: 8 m.

Dla takich parametrów w zadaniach egzaminacyjnych stosuje się zależności lub tablice/wykresy poszerzeń (wynikające z geometrii ruchu pojazdu na łuku). Odczyt/dobór prowadzi do wartości 2,10 m jako wymaganego poszerzenia, zapewniającego przejazd pojazdu po terenie budowy.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 2,60 m to poszerzenie zbyt duże dla podanych danych – może odpowiadać mniejszemu promieniowi łuku, dłuższemu pojazdowi albo bardziej konserwatywnemu założeniu (np. inny typ zestawu).
  • 1,85 m i 1,55 m to wartości zbyt małe – mogą wynikać z nieuwzględnienia wpływu długości pojazdu lub z pomylenia poszerzenia całkowitego z jednostronnym. W praktyce za małe poszerzenie zwiększa ryzyko kolizji z przeszkodami i degradacji poboczy na łuku.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy zadanie pyta o "o ile poszerzyć drogę" (zwykle rozumiane jako poszerzenie wymagane geometrycznie), a nie o szerokość całej jezdni. Jeśli w materiałach do kursu występują tablice poszerzeń, kluczowe jest poprawne znalezienie wiersza/kolumny dla promienia i długości pojazdu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poszerzenie jezdni na łuku to dodatkowa szerokość potrzebna, bo pojazd na zakręcie nie jedzie idealnie po jednej linii: tylna część "ścina" łuk. Poszerzenie ma zapobiec najeżdżaniu na pobocze lub przeszkody, szczególnie dla dłuższych pojazdów.
Im dłuższy pojazd, tym większe "ścięcie" łuku przez tył pojazdu i tylne osie. To efekt geometrii ruchu na zakręcie: przód prowadzi, a tył porusza się po innym torze. Dlatego w zadaniach uwzględnia się długość pojazdu przy doborze poszerzenia.
Najczęściej potrzebujesz promienia łuku oraz parametrów pojazdu (np. długości, czasem także rozstawu osi lub rodzaju zestawu). W praktyce szkolnej często korzysta się z tablic/wykresów poszerzeń. Bez tych danych nie da się wiarygodnie dobrać wymaganej wartości.
Promień łuku 25 m opisuje "ostrość" zakrętu: im mniejszy promień, tym ostrzejszy łuk. Dla małych promieni wzrasta ryzyko najechania na wewnętrzną stronę łuku przez dłuższe pojazdy, więc zwykle rośnie też wymagane poszerzenie drogi.
To zależy od definicji przyjętej w materiale źródłowym. W zadaniach egzaminacyjnych sformułowanie "o ile poszerzyć drogę" zwykle odnosi się do wymaganego poszerzenia jezdni jako wartości projektowej. W razie wątpliwości sprawdzaj, czy tablica dotyczy poszerzenia całkowitego czy jednostronnego.
Gdy dojazd i komunikacja na terenie budowy wymagają omijania wykopów, składowisk, ogrodzeń lub istniejącej zabudowy. Łuki pojawiają się też przy wjazdach i placach manewrowych. Wtedy trzeba sprawdzić, czy pojazdy dostawcze i transportowe zmieszczą się na zakrętach.
Typowe błędy to: mylenie poszerzenia z szerokością całej jezdni, nieuwzględnienie długości pojazdu, pomylenie poszerzenia jednostronnego z całkowitym oraz wybór odpowiedzi "na oko" bez doboru z tablic lub bez sprawdzenia sensowności wyniku w metrach.
W praktyce spotyka się oba podejścia: uproszczone wzory wynikające z geometrii oraz tablice/wykresy przygotowane dla typowych pojazdów i promieni łuków. Na egzaminach często zakłada się podejście tabelaryczne (dobór wartości dla danych wejściowych), jeśli takie materiały były omawiane na zajęciach.
Porównaj wynik z typowymi szerokościami dróg technologicznych i z marginesem bezpieczeństwa na placu budowy. Zbyt małe poszerzenie zwiększa ryzyko najechania na przeszkody na wewnętrznej stronie łuku, a zbyt duże oznacza niepotrzebne roboty ziemne i większe koszty wykonania drogi tymczasowej.
Przećwicz zadania z promieniem łuku i gabarytami pojazdów, naucz się poprawnie odczytywać wartości z tablic/wykresów (jeśli są w materiałach), a także zwracaj uwagę na interpretację polecenia: poszerzenie vs szerokość drogi. Pomaga też rysunek pomocniczy pokazujący tor przodu i tyłu pojazdu.
info

Statystycznie 29% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poszerzenie na łuku wynika z tego, że pojazd o znacznej długości "ścina" zakręt: tylne osie poruszają się po torze o mniejszym promieniu niż oś prowadząca.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z organizacji robót budowlanych dotyczące dróg tymczasowych na budowie
  • Materiały dydaktyczne z geometrii dróg (poszerzenia na łukach, tor ruchu pojazdów)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dla technika budownictwa z działu "organizacja placu budowy/transport wewnętrzny"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego