KWALIFIKACJA BPO1 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 24.
Obciążenie nerwowo-psychiczne to czynnik
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obciążenie nerwowo-psychiczne dotyczy wymagań stawianych układowi nerwowemu i psychice (np. stres, presja czasu, odpowiedzialność, monotonia), więc zalicza się je do czynników psychofizycznych. Czynniki chemiczne, biologiczne i fizyczne odnoszą się do substancji, organizmów oraz oddziaływań fizycznych w środowisku pracy.

Pełne wyjaśnienie:

"Obciążenie nerwowo-psychiczne" opisuje wpływ pracy na funkcjonowanie psychiczne i układ nerwowy człowieka. W praktyce BHP dotyczy sytuacji, w których zadania lub warunki organizacyjne powodują m.in. stres, presję czasu, odpowiedzialność za ludzi lub mienie, konieczność długotrwałej koncentracji, przeciążenie informacyjne albo monotonię. Tego typu oddziaływania klasyfikuje się jako czynniki psychofizyczne, ponieważ odnoszą się do reakcji psychicznych i fizjologicznych człowieka na wymagania pracy.

Odpowiedź "chemiczny" jest nieprawidłowa, bo czynniki chemiczne to przede wszystkim narażenia na substancje i mieszaniny (np. rozpuszczalniki, pyły, gazy) oraz ich działanie na organizm. Obciążenie nerwowo-psychiczne nie wynika z obecności określonej substancji, tylko z organizacji i treści pracy.

Odpowiedź "biologiczny" także nie pasuje: czynniki biologiczne wiążą się z narażeniem na mikroorganizmy, pasożyty lub materiał biologiczny i ryzykiem zakażeń czy alergii. Obciążenie nerwowo-psychiczne nie jest ekspozycją biologiczną.

Odpowiedź "fizyczny" bywa wybierana przez skojarzenie z "zmęczeniem", ale czynniki fizyczne w środowisku pracy dotyczą typowo energii/oddziaływań fizycznych (np. hałas, drgania, promieniowanie, mikroklimat). Choć stres może wywoływać objawy fizjologiczne, jego źródłem jest zwykle treść i organizacja pracy, dlatego poprawna klasyfikacja pozostaje psychofizyczna.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się pojęcia związane z koncentracją, stresem, presją lub odpowiedzialnością, najpierw rozważ kategorię psychofizyczną, a dopiero potem ekspozycje środowiskowe (chemiczne/biologiczne/fizyczne).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To obciążenie wynikające z wymagań stawianych psychice i układowi nerwowemu pracownika, np. presji czasu, odpowiedzialności, konfliktów, monotonii lub konieczności stałej koncentracji. W BHP analizuje się je jako element warunków pracy wpływający na zmęczenie i ryzyko błędów.
Do psychofizycznych zalicza się m.in. obciążenie psychiczne (stres, tempo pracy), monotonię, wymuszoną pozycję, powtarzalność ruchów, długotrwałą koncentrację czy przeciążenie informacyjne. Wspólną cechą jest to, że oddziałują przez wymagania wobec człowieka, a nie przez substancje lub czynniki biologiczne.
Czynnik fizyczny to zwykle mierzalne oddziaływanie środowiska (np. hałas, drgania, promieniowanie, mikroklimat). Obciążenie nerwowo-psychiczne wynika przede wszystkim z organizacji i treści pracy oraz relacji społecznych. Może dawać objawy fizyczne, ale źródło obciążenia jest psychofizyczne.
W ujęciu BHP stres zawodowy najczęściej traktuje się jako element obciążenia psychofizycznego (wymagania, presja, odpowiedzialność). Trzeba jednak pamiętać, że stres może być wzmacniany przez inne czynniki, np. hałas czy temperaturę. Na egzaminie zwykle klasyfikuje się "stres" w grupie psychofizycznej.
Jeśli w treści pojawiają się substancje, pyły, gazy, opary, rozpuszczalniki lub zagrożenie zatruciem/alergią, myśl o czynnikach chemicznych. Jeśli mowa o presji czasu, koncentracji, monotoni, odpowiedzialności, konflikcie lub przeciążeniu informacyjnym, właściwsza jest kategoria psychofizyczna.
Czynniki biologiczne dotyczą narażenia na mikroorganizmy, pasożyty lub materiał biologiczny (ryzyko zakażeń, alergii). Obciążenie psychiczne dotyczy reakcji człowieka na wymagania pracy i warunki organizacyjne. Słowa-klucze: "zakażenie", "krew", "pleśń" sugerują biologiczne; "stres", "tempo" sugerują psychofizyczne.
Może prowadzić do szybszego zmęczenia, spadku koncentracji, większej liczby błędów, konfliktów, obniżenia jakości pracy oraz dolegliwości somatycznych (np. bóle głowy, bezsenność). W ujęciu BHP zwiększa to prawdopodobieństwo zdarzeń wypadkowych, zwłaszcza przy zadaniach wymagających uwagi.
Uwzględnia się je, gdy charakter pracy wiąże się z presją czasu, odpowiedzialnością, obsługą klienta, pracą zmianową, monotonią, koniecznością wielozadaniowości lub długotrwałej koncentracji. W praktyce opisuje się źródła obciążenia i dobiera środki organizacyjne, a nie tylko techniczne.
Najczęściej stosuje się działania organizacyjne: racjonalne normy czasu, przerwy, rotację zadań, jasny podział odpowiedzialności, wsparcie przełożonego, szkolenia z komunikacji, ograniczenie przeciążenia informacyjnego oraz dostosowanie liczby pracowników do obciążenia. Pomocne jest też ergonomiczne stanowisko.
Typowe pomyłki to wybór "fizyczny" dla wszystkiego, co powoduje zmęczenie, oraz mylenie kategorii chemicznej z biologiczną (np. pyły organiczne). Warto szukać w treści słów-kluczy: substancja/ekspozycja = chemiczny, drobnoustroje = biologiczny, energia/hałas = fizyczny, stres/tempo = psychofizyczny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 84% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że obciążenie nerwowo-psychiczne dotyczy wymagań stawianych układowi nerwowemu i psychice (np. stres, presja czasu, odpowiedzialność, monotonia), więc zalicza się je do czynników psychofizycznych.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ergonomii oraz psychologii pracy dla BHP
  • Materiały szkoleniowe z oceny ryzyka zawodowego (część dotycząca uciążliwości i obciążeń)
  • Wewnętrzne procedury zakładowe dotyczące stresu zawodowego i organizacji pracy

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego