KWALIFIKACJA TWO6 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 13.
Objawem ubytku łopatki na wirniku pompy wirowej jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ubytek łopatki wirnika zmniejsza zdolność pompy do przekazywania energii cieczy, co zwykle objawia się spadkiem uzyskiwanej wydajności (a często także podnoszenia) przy tych samych warunkach pracy. Wzrost ciśnienia tłoczenia lub spadek obrotów nie jest typowym, bezpośrednim skutkiem samego ubytku łopatki.

Pełne wyjaśnienie:

W pompie wirowej wirnik z łopatkami nadaje cieczy prędkość i energię, które następnie (w korpusie/dyfuzorze) są w części zamieniane na wzrost ciśnienia. Jeżeli dojdzie do ubytku łopatki (np. wskutek erozji, kawitacji, uderzenia ciała obcego), geometria wirnika przestaje odpowiadać projektowi. Taka zmiana powoduje mniejszą skuteczność "napędzania" strugi cieczy, a więc pogorszenie parametrów hydraulicznych.

Dlatego odpowiedź "spadek wydajności pompy." jest typowym objawem: przy stałych warunkach instalacji pompa zwykle tłoczy mniej medium, bo jej charakterystyka ulega pogorszeniu (spada osiągane podnoszenie i/lub przepływ w punkcie pracy).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym ujęciu:

  • "wzrost poboru mocy na wale pompy." – ubytek łopatki częściej oznacza spadek efektywnego przekazywania energii cieczy. W praktyce moc może się zmieniać różnie zależnie od punktu pracy, ale sam ubytek łopatki nie jest klasycznym, jednoznacznym objawem "wzrostu" mocy jako pierwszego sygnału.
  • "wzrost ciśnienia na tłoczeniu pompy." – aby ciśnienie na tłoczeniu rosło, pompa musiałaby wytwarzać większe podnoszenie. Uszkodzenie łopatki zazwyczaj tę zdolność obniża, więc wzrost ciśnienia byłby sprzeczny z typowym skutkiem degradacji wirnika.
  • "spadek prędkości obrotowej wirnika pompy." – prędkość obrotowa jest determinowana przez napęd (silnik, przekładnię, regulator). Uszkodzony wirnik może powodować drgania, hałas czy niestabilną pracę, ale nie jest to typowy bezpośredni objaw w postaci "spadku obrotów" jako zjawiska diagnostycznego samego w sobie.

W praktyce okrętowej, gdy obserwuje się spadek wydajności przy niezmienionej nastawie i sprawnym napędzie, jedną z hipotez jest właśnie uszkodzenie hydrauliczne wirnika (ubytek łopatek, erozja, zapchanie kanałów), które wymaga inspekcji pompy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wirnik to obracający się element pompy wirowej z łopatkami, który przekazuje energię z wału na ciecz. Zwiększa prędkość medium i umożliwia wytworzenie podnoszenia (różnicy ciśnień). Uszkodzenia wirnika zwykle pogarszają parametry hydrauliczne pompy.
Brak fragmentu łopatki zmienia geometrię kanałów przepływowych i zmniejsza skuteczność nadawania energii cieczy. W efekcie pompa wytwarza mniejsze podnoszenie i/lub mniejszy przepływ w punkcie pracy instalacji, co użytkownik widzi jako spadek wydajności.
Poza spadkiem wydajności często pojawiają się: wzrost drgań, nietypowy hałas, pogorszenie stabilności pracy, a czasem wzrost temperatury łożysk (skutek drgań/obciążeń). Objawy zależą od skali ubytku i warunków pracy, np. kawitacji.
Nie musi. Pobór mocy zależy od punktu pracy (przepływu i podnoszenia) oraz sprawności. Ubytek łopatki zwykle obniża zdolność przekazywania energii cieczy i pogarsza sprawność, ale wynikowa zmiana mocy może być różna. Na egzaminie nie traktuje się tego jako jednoznacznego objawu.
Gdy wirnik nie jest w stanie wytworzyć projektowanego podnoszenia, manometr na tłoczeniu może pokazać niższe ciśnienie (zwłaszcza przy stałej prędkości i podobnym oporze instalacji). To często idzie w parze ze spadkiem wydajności, bo punkt pracy przesuwa się na gorszą charakterystykę.
Zapowietrzenie zwykle daje niestabilną pracę, wahania ciśnienia, charakterystyczne odgłosy i trudności w zassaniu/utrzymaniu zalania. Ubytek łopatki częściej daje trwałe pogorszenie parametrów oraz drgania. W praktyce sprawdza się odpowietrzenie, szczelność ssania i dopiero potem stan wirnika.
Typowe przyczyny to kawitacja, erozja przez zanieczyszczenia (piasek, rdza, szlam), korozja, a także uszkodzenia mechaniczne od ciał obcych. W instalacjach okrętowych znaczenie ma jakość medium, filtracja oraz prawidłowe warunki ssania ograniczające kawitację.
Zwykle nie jako objaw podstawowy. Prędkość obrotowa wynika głównie z napędu (silnik/przekładnia/regulacja). Uszkodzony wirnik może zmienić obciążenie i powodować drgania, ale spadek obrotów częściej wskazuje na problem z napędem, zasilaniem lub regulacją niż na sam ubytek łopatki.
Częste błędy to: pomijanie kontroli strony ssawnej (nieszczelność, zapchany filtr), mylenie skutków dławienia z uszkodzeniem wirnika oraz ignorowanie wpływu kawitacji. W praktyce najpierw weryfikuje się warunki ssania i armaturę, a dopiero potem podejrzewa uszkodzenia wewnętrzne.
Ucz się zależności: prędkość obrotowa–wydajność–podnoszenie, czytaj typowe charakterystyki Q-H i poznaj najczęstsze usterki: kawitacja, zapowietrzenie, zużycie wirnika, nieszczelności ssania. Trenuj rozpoznawanie objawów (spadek wydajności, drgania, hałas) i ich przyczyn.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Ubytek łopatki wirnika zmniejsza zdolność pompy do przekazywania energii cieczy, co zwykle objawia się spadkiem uzyskiwanej wydajności (a często także podnoszenia) przy tych samych warunkach pracy."

Źródła:

  • Johann Friedrich Gülich, "Centrifugal Pumps", Springer, rozdziały dotyczące charakterystyk pompy i wpływu zmian/uszko­dzeń elementów przepływowych na parametry pracy
  • Igor J. Karassik (ed.), "Pump Handbook", McGraw-Hill, rozdziały o eksploatacji/diagnostyce usterek pomp wirowych (objawy pogorszenia charakterystyki przy uszkodzeniach wirnika)

Materiały:

  • Podręczniki z maszyn przepływowych (pompy wirowe i ich charakterystyki)
  • Instrukcje eksploatacji i obsługi pomp (sekcje: diagnostyka usterek, objawy uszkodzeń)
  • Materiały szkoleniowe producentów pomp dotyczące typowych awarii wirników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego