KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 25.
Objawem zagrożenia wyrzutami gazów i skał nie jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Pocenie się ociosów i stropu" jest typowym symptomem dopływu/obecności wody w górotworze, a nie charakterystycznym objawem zagrożenia wyrzutami gazów i skał. Natomiast zwiększona ilość zwiercin, odpryskiwanie węgla oraz spadek zwięzłości i zmiana jego struktury mogą sygnalizować niekorzystne warunki w rejonie przodka sprzyjające wyrzutom.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność odróżnienia objawów zagrożenia wyrzutami gazów i skał od objawów innych zagrożeń naturalnych w kopalni. Wyrzuty są zjawiskiem gwałtownym i są poprzedzane symptomami świadczącymi o zmianie właściwości górotworu i zachowaniu się węgla/skał w strefie przodka.

Odpowiedź "pocenie się ociosów i stropu wyrobiska" oznacza pojawianie się wilgoci lub przesączania. Jest to typowe przede wszystkim dla zagrożenia wodnego (dopływ wody, przesączanie, nawilgocenie górotworu), a nie dla zjawisk wyrzutowych, które wiążą się z energią sprężystą i gazem w górotworze.

Pozostałe odpowiedzi opisują zjawiska, które mogą wskazywać na nieprawidłowości w rejonie przodka i wzrost ryzyka zjawisk dynamicznych:

  • "zwiększona ilość zwiercin" może świadczyć o zmianie procesu urabiania i rozluźnieniu/kruchości materiału, co bywa traktowane jako sygnał ostrzegawczy przy ocenie warunków w przodku.
  • "odpryskiwanie węgla z ociosów i czoła przodka" sugeruje wzmożone naprężenia i niestabilność ośrodka skalnego; takie zachowanie bryły węgla bywa kojarzone z zagrożeniami dynamicznymi, w tym wyrzutami.
  • "zmniejszenie zwięzłości i zmiana struktury węgla" wskazuje na zmianę właściwości mechanicznych i budowy węgla w strefie robót; w praktyce jest to istotna obserwacja geologiczno-górnicza w ocenie bezpieczeństwa prowadzenia przodka.

Na egzaminie warto pamiętać o pułapce: objawy "mokre" (wilgoć, przesączanie, zawilgocenie) najczęściej kierują myślenie w stronę wody, a nie w stronę zagrożeń wyrzutowych. Jeżeli pytanie dotyczy wyrzutów, szukaj odpowiedzi opisujących zmianę zachowania węgla/skał i symptomów dynamicznych w rejonie przodka, a nie samych oznak zawilgocenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyrzuty gazów i skał to gwałtowne zjawiska dynamiczne w rejonie przodka, w których następuje nagłe uwolnienie gazu oraz wyrzucenie materiału skalnego do wyrobiska. W praktyce wymagają rozpoznawania symptomów ostrzegawczych i stosowania profilaktyki, bo stanowią bezpośrednie zagrożenie dla załogi.
Za sygnały ostrzegawcze mogą uchodzić m.in. zmiana zachowania węgla w przodku (np. odpryskiwanie) oraz zmiany w urobku (np. nietypowa ilość zwiercin) i obserwowane zmiany zwięzłości/struktury węgla. Kluczowe jest powiązanie obserwacji z lokalnymi warunkami geologicznymi.
"Pocenie się" zwykle wiąże się z obecnością wody lub przesączaniem w górotworze, więc jest typowe dla zagrożenia wodnego i warunków hydrogeologicznych. Wyrzuty są związane głównie z energią w górotworze i gazem, dlatego same objawy wilgoci nie są dla nich charakterystycznym wskaźnikiem.
Zwiększona ilość zwiercin może wskazywać na zmianę właściwości urabianego ośrodka (np. większą kruchość lub rozluźnienie) oraz na zmianę przebiegu procesu urabiania. W ocenie bezpieczeństwa przodka takie odstępstwo traktuje się jako sygnał do wzmożonej obserwacji i zgłoszenia do dozoru.
Odpryskiwanie to samoistne odłupywanie fragmentów węgla z powierzchni ociosu lub czoła przodka. Może świadczyć o niekorzystnym stanie naprężeń i niestabilności w strefie robót. W praktyce jest to objaw, który wymaga ostrożności, obserwacji oraz stosowania procedur bezpieczeństwa.
Częsty błąd to mieszanie symptomów różnych zagrożeń: wilgoć i przesączanie automatycznie kojarzone są z gazem, choć zwykle dotyczą wody. Inna pomyłka to wybór odpowiedzi "najbardziej groźnie brzmiącej" bez analizy, czy objaw jest specyficzny dla wyrzutów, czy raczej ogólny.
Należy zgłaszać je zawsze, gdy pojawiają się nietypowe i powtarzalne objawy w rejonie przodka (zmiany zachowania węgla, urobku, stabilności ociosów), zwłaszcza gdy nie dają się wyjaśnić normalną zmiennością warunków. W praktyce ważniejsze jest zgłoszenie "za wcześnie" niż zignorowanie symptomów.
Obserwacje ociosu i stropu pomagają wcześnie wykryć zmiany warunków (np. niestabilność, odpryskiwanie, zawilgocenie). Dzięki temu można wdrożyć działania profilaktyczne, zmodyfikować technologię pracy lub wstrzymać roboty do czasu oceny przez dozór. To podstawowy element bezpiecznego prowadzenia przodka.
Nie. Wiele objawów jest niespecyficznych i może wynikać z lokalnej geologii, nawodnienia, sposobu urabiania lub stanu obudowy. Dlatego na egzaminie i w praktyce kluczowe jest odróżnianie objawów typowych dla danego zagrożenia oraz informowanie dozoru, gdy obserwacje budzą wątpliwości.
Ucz się poprzez porównywanie zagrożeń: wyrzutowe, metanowe, wodne i tąpaniowe. Twórz własne notatki: "objawy – możliwe przyczyny – co zrobić". Dobrze działa też rozwiązywanie testów i dopisywanie, dlaczego dana odpowiedź pasuje do wyrzutów, a dlaczego wskazuje na wodę.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: ""Pocenie się ociosów i stropu" jest typowym symptomem dopływu/obecności wody w górotworze, a nie charakterystycznym objawem zagrożenia wyrzutami gazów i skał."

Materiały:

  • Instrukcje i procedury zakładowe dotyczące rozpoznawania zagrożenia wyrzutami
  • Materiały szkoleniowe z zagrożeń naturalnych w górnictwie podziemnym (wyrzuty, metan, woda)
  • Podręczniki i skrypty z geomechaniki i prowadzenia robót przodkowych w kopalniach podziemnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego