KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 12.
Objawem żerowania mszyc na liściach roślin ozdobnych jest występowanie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mszyce są szkodnikami ssącymi: nakłuwają tkanki i pobierają soki, a nadmiar cukrów wydalają jako spadź. Dlatego na liściach i pędach często pojawia się lepka substancja, czasem przyciągająca mrówki. "Biały nalot" zwykle wiąże się z chorobami (np. mączniakiem), nie z typowym żerowaniem mszyc.

Pełne wyjaśnienie:

Mszyce należą do szkodników ssących. Ich aparat gębowy jest przystosowany do nakłuwania tkanek i wysysania soków roślinnych, co prowadzi do osłabienia rośliny i deformacji młodych organów. Charakterystycznym, często obserwowanym objawem ich obecności jest pojawienie się lepkiej substancji na liściach i pędach.

Ta lepka wydzielina to spadź (tzw. "miodowa rosa") – produkt uboczny żerowania mszyc, powstający, gdy owad pobiera dużo soków bogatych w cukry i wydala ich nadmiar. Spadź może powodować sklejanie liści, połysk powierzchni oraz przyciągać mrówki. Dodatkowo na spadzi mogą rozwijać się grzyby sadzakowe, co wtórnie pogarsza wygląd roślin ozdobnych i ogranicza fotosyntezę.

Odpowiedź "gołożerów" nie opisuje typowego objawu mszyc, bo gołożery to potoczne określenie uszkodzeń po szkodnikach zjadających tkanki (liściożernych), które powodują wygryzione fragmenty liści, a nie lepkie wydzieliny. Odpowiedź "białego nalotu" częściej wskazuje na choroby (np. mączniaka) lub inne zjawiska (osady), więc nie jest najbardziej charakterystycznym symptomem mszyc. Odpowiedź "min." nie stanowi sensownego objawu w tym kontekście i nie pasuje do pozostałych opisów.

Na egzaminie warto pamiętać prostą zasadę: szkodniki ssące → spadź (lepkość), deformacje i zahamowanie wzrostu; szkodniki gryzące → ubytki tkanki; choroby grzybowe → naloty i plamy. Taki podział pomaga szybko odróżnić przyczynę problemu podczas lustracji roślin.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spadź to lepka, słodka wydzielina pojawiająca się na liściach i pędach, gdy mszyce wysysają soki roślinne i wydalają nadmiar cukrów. Zwykle widać ją jako błyszczące, klejące krople lub warstwę, do której łatwo przykleja się kurz.
Mszyce pobierają bardzo dużo soków roślinnych, a roślina dostarcza im głównie cukrów. Nadmiar tych cukrów owady wydalają w postaci spadzi, która osiada na liściach. Lepkość jest więc skutkiem ubocznym ich żerowania, a nie "soku" rośliny.
Biały nalot najczęściej kojarzy się z chorobami (np. mączniakiem) albo osadami, a nie z mszycami. Przy mszycach typowe są: lepka spadź, zniekształcenia młodych liści i pędów oraz obecność drobnych owadów (często na spodniej stronie liści).
Poza spadzią często występują: zwijanie i marszczenie młodych liści, zniekształcenia pędów, zahamowanie wzrostu oraz osłabienie kwitnienia. Niekiedy pojawiają się mrówki, które "opiekują się" mszycami, bo korzystają ze spadzi jako pokarmu.
Spadź jest częstym i bardzo charakterystycznym objawem, ale jej ilość zależy od liczebności mszyc, gatunku rośliny i warunków uprawy. Przy małej populacji lepkość może być słabo zauważalna, dlatego warto równolegle sprawdzać spodnią stronę liści i wierzchołki pędów.
Najczęściej na młodych, soczystych częściach: wierzchołkach pędów, pąkach, młodych liściach oraz na spodniej stronie blaszki liściowej. Lustrację warto wykonywać regularnie, bo mszyce szybko zwiększają liczebność, a wczesne wykrycie ułatwia zwalczanie.
Lepkość może pojawić się także przy innych szkodnikach ssących (np. niektórych czerwcach, mączlikach) albo po kontakcie z lepkimi wydzielinami roślin. Dlatego zawsze trzeba potwierdzić obecność szkodnika: obejrzeć liście z bliska i szukać owadów, wylin i kolonii.
Częsty błąd to utożsamianie "nalotu" z mszycami, mimo że naloty zwykle wskazują na choroby grzybowe. Drugi błąd to mylenie uszkodzeń po szkodnikach gryzących (ubytek tkanki) z uszkodzeniami po ssących (spadź, deformacje). Pomaga podział: ssące vs gryzące.
Najpierw potwierdź obecność mszyc (oględziny spodniej strony liści). Usuń silnie porażone wierzchołki, zmyj spadź wodą (zmniejsza ryzyko sadzaków), a następnie dobierz metodę ochrony: mechanicznie, biologicznie (pożyteczne owady) lub środkiem ochrony roślin zgodnie z etykietą.
Tak, często jest to wskazówka. Mrówki chętnie zbierają spadź jako źródło pokarmu i mogą przemieszczać mszyce na nowe pędy. Sama obecność mrówek nie jest dowodem, ale w praktyce ogrodniczej warto wtedy dokładnie sprawdzić młode przyrosty i spód liści.
info

Około 77% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że mszyce są szkodnikami ssącymi: nakłuwają tkanki i pobierają soki, a nadmiar cukrów wydalają jako spadź.

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Mszyce" – sekcje opisujące sposób odżywiania i wydzielanie spadzi, https://pl.wikipedia.org/wiki/Mszyce (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (pl): "Spadź" – definicja i kontekst występowania na roślinach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Spad%C5%BA (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i atlasy do rozpoznawania szkodników roślin ozdobnych
  • Materiały dydaktyczne z integrowanej ochrony roślin (IŚOR) dla ogrodnictwa
  • Ćwiczenia praktyczne: lustracja roślin i identyfikacja objawów na liściach (zdjęcia/okazy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego