KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 17.
Objętość mas ziemnych wykopu liniowego o długości 100 m i przekroju poprzecznym pokazanym na rysunku wynosi
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny wykopu liniowego, który jest częścią zadania egzaminacyjnego związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość wykopu liniowego liczy się jak dla bryły o stałym przekroju: V = A · L. Pole przekroju A należy odczytać i obliczyć z rysunku, a następnie pomnożyć przez długość L = 100 m. Dla A = 33 m² otrzymuje się V = 33 · 100 = 3300 m³, co odpowiada wskazanej wartości.

Pełne wyjaśnienie:

Wykop liniowy o stałym przekroju poprzecznym można traktować jak bryłę powstałą przez "przeciągnięcie" przekroju na daną długość. W praktyce obmiaru robót ziemnych oznacza to, że objętość urobku wyznacza się ze wzoru:

V = A · L
gdzie: A – pole przekroju poprzecznego wykopu (w m²), L – długość wykopu (w m), V – objętość (w m³).

Najważniejszy etap to poprawne policzenie pola przekroju A na podstawie rysunku. Zwykle robi się to przez:

  • podział przekroju na proste figury (np. prostokąty, trapezy, trójkąty),
  • obliczenie pól częściowych,
  • zsumowanie pól do jednej wartości A w m².

Następnie pole przekroju mnoży się przez długość wykopu. Skoro długość wynosi 100 m, a poprawna objętość to 3300 m³, to odpowiada temu pole przekroju A = 3300 / 100 = 33 m².

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? W praktyce takie wyniki zwykle wynikają z typowych pomyłek:

  • 1500 m³ – często efekt pominięcia części przekroju (np. jednej skarpy) albo policzenia pola tylko dla dna wykopu.
  • 5100 m³ – bywa skutkiem zawyżenia pola przez złe przyjęcie wysokości/skarp lub błędne dodanie figur.
  • 8500 m³ – typowo oznacza pomyłkę rzędu wielkości (np. błędna jednostka, zły odczyt wymiarów z rysunku) albo użycie nieprawidłowej długości.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze kontroluj jednostki (m² × m = m³) i wykonaj szybki test sensowności: jeśli przekrój ma kilkadziesiąt m², to dla 100 m długości wynik powinien być w tysiącach m³, a nie w setkach lub dziesiątkach tysięcy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się wzór V = A · L, gdzie A to pole przekroju poprzecznego (m²) policzone z rysunku, a L to długość wykopu (m). Kluczowe jest poprawne wyznaczenie pola przekroju przez podział na proste figury i zsumowanie pól.
To powierzchnia "wyciętej" figury widocznej w przekroju wykopu (np. z dnem i skarpami). Podaje się ją w , bo jest to figura płaska. Dopiero po pomnożeniu przez długość wykopu w metrach otrzymuje się objętość w .
Wykop liniowy ma zwykle stały przekrój na całej długości, więc tworzy bryłę podobną do graniastosłupa. Jeśli przekrój jest taki sam, to objętość rośnie liniowo z długością: dwa razy dłuższy wykop ma dwa razy większą kubaturę, przy tym samym przekroju.
Typowe pomyłki to: pominięcie części przekroju (np. skarp), złe dodanie pól figur złożonych, użycie niewłaściwych wymiarów z rysunku oraz błąd jednostek (m² vs m³). Warto robić kontrolę: czy wynik ma sens dla podanej długości i "wielkości" przekroju.
Najprościej podzielić przekrój na figury elementarne: prostokąt (dno × głębokość), trapezy lub trójkąty (skarpy). Liczysz pola częściowe, a potem je sumujesz do jednego A w m². Taki schemat zmniejsza ryzyko przeoczeń.
Można wykonać kontrolę rachunkową: skoro L = 100 m, to objętość 3300 m³ oznacza pole przekroju A = 33 m². Jeśli z rysunku widać, że przekrój ma "kilkadziesiąt metrów kwadratowych", wynik jest rzędu wielkości prawidłowy.
Gdy przekrój nie jest stały na całej długości (np. zmienna głębokość, zmienne nachylenie skarp, poszerzenia lokalne). Wtedy trzeba stosować metody przybliżone na odcinkach (np. liczenie kubatur częściami) albo metody uśredniania pól przekrojów w kilku przekrojach.
Pole przekroju jest w , długość w m, a wynik objętości w . Najczęstsza pułapka to pozostawienie wyniku w m² albo potraktowanie pola jako objętości. Zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku rachunku.
To z przekroju odczytuje się geometrię wykopu (szerokość dna, głębokość, skarpy). Bez tych danych nie da się policzyć pola A. Na egzaminie warto najpierw opisać sobie elementy przekroju i dopiero potem przejść do liczenia pól cząstkowych.
Ćwicz trzy rzeczy: (1) liczenie pól figur i figur złożonych, (2) konsekwentne prowadzenie jednostek m²/m³, (3) szybkie kontrole wyniku (np. wyznaczenie A = V/L). Pomaga rozwiązywanie krótkich serii zadań na przekroje wykopów i nasypów.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Objętość wykopu liniowego liczy się jak dla bryły o stałym przekroju: V = A · L."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Graniastosłup" – zależność objętości od pola podstawy i wysokości (V = Pp · h). https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Pole powierzchni" – podstawowe pojęcie pola figury i jednostki m². https://pl.wikipedia.org/wiki/Pole_(geometria) (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z robót ziemnych dla technika budownictwa (dział: wykopy i nasypy)
  • Zestawy zadań rachunkowych z obmiaru robót budowlanych (kubatury wykopów)
  • Materiały dydaktyczne o obliczaniu pól figur i figur złożonych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego