KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 34.
Objętość nasypu liniowego o długości 50 m i przekroju poprzecznym podanym na rysunku wynosi Wymiary na rysunku podano w cm.
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny nasypu liniowego, który jest częścią zadania egzaminacyjnego związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość nasypu liniowego liczy się ze wzoru V = A · L, gdzie A to pole przekroju poprzecznego z rysunku, a L to długość (50 m). Ponieważ wymiary na rysunku są w cm, najpierw trzeba przeliczyć je na metry i dopiero wtedy wyznaczyć pole w m². Dla tej danej objętości odpowiada pole przekroju 70 m².

Pełne wyjaśnienie:

W nasypie liniowym o stałym przekroju poprzecznym objętość oblicza się jak dla graniastosłupa: V = A · L, gdzie:

  • A – pole przekroju poprzecznego (z rysunku),
  • L – długość nasypu (tu 50 m).

Krok 1: odczyt i jednostki. Rysunek podaje wymiary w centymetrach, więc przed liczeniem trzeba je przeliczyć na metry. To kluczowe, bo pole liczone z cm daje cm², a objętość cm³ – bez konwersji wynik będzie błędny o duże rzędy wielkości.

Krok 2: pole przekroju A. Przekrój nasypu jest zwykle figurą złożoną (np. prostokąt + trójkąty lub trapez). Należy rozbić przekrój na proste figury, policzyć pola i zsumować, otrzymując A w m². W tej konkretnej odpowiedzi można też wykonać kontrolę: jeśli poprawna objętość to 3500 m³ i L=50 m, to A = 3500/50 = 70 m², co powinno zgadzać się z polem z rysunku po prawidłowej konwersji cm→m.

Krok 3: objętość V. Po wyznaczeniu A w m² mnożymy przez długość 50 m, otrzymując V w m³.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2450 m³ – typowy skutek zaniżenia pola przekroju (np. pominięcie jednego fragmentu figury albo błąd w wysokości).
  • 4550 m³ – typowy skutek zawyżenia pola (np. błędne użycie wzoru na trapez lub podwojenie jednego z elementów).
  • 7000 m³ – częsty efekt podwojenia pola lub potraktowania wymiarów w cm jak w m (błąd skali), co prowadzi do nielogicznie dużej kubatury.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostki na rysunku i wykonaj szybki "test sensowności": objętość podziel przez długość, aby zobaczyć, czy uzyskane pole przekroju jest realistyczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się zależność V = A · L, gdzie A to pole przekroju poprzecznego (z rysunku), a L to długość nasypu. Najpierw liczysz A w m², potem mnożysz przez długość w metrach, aby dostać m³.
Bo wymiary w cm dają pole w cm² i objętość w cm³. Jeśli wynik potraktujesz jak m³, popełnisz błąd skali. Przelicz wymiary na metry przed liczeniem pola, wtedy pole wyjdzie w m², a objętość po mnożeniu przez długość w m da poprawne m³.
To kształt nasypu "przecięty" prostopadle do jego długości. Na rysunku widzisz figurę płaską, której pole odpowiada ilości materiału na 1 metr długości. To właśnie pole przekroju A wykorzystuje się w obliczeniu objętości.
Najczęściej spotyka się przekrój jako trapez (skarpy) albo figurę złożoną z prostokąta i trójkątów. W praktyce warto rozbić przekrój na proste elementy, policzyć każde pole osobno i dopiero potem je zsumować.
Najczęściej: (1) brak konwersji cm→m, (2) pominięcie części przekroju przy sumowaniu pól, (3) zły wzór na pole trapezu, (4) podstawienie długości w innych jednostkach niż metry. Pomaga zapisanie jednostek przy każdym kroku i kontrola wyniku przez V/L.
Zrób kontrolę: podziel objętość przez długość, czyli policz A = V/L. Otrzymasz pole przekroju w m². Jeśli pole jest nienaturalnie duże lub małe względem wymiarów z rysunku, to znak, że jest błąd w jednostkach lub w obliczeniu pola.
Tak, gdy przekrój jest stały na całej długości (nasyp liniowy o niezmiennym kształcie). Jeśli przekrój zmienia się po długości, trzeba stosować metody uśredniania (np. pola na końcach odcinka i średnia), ale w typowych zadaniach egzaminacyjnych przekrój jest stały.
Najpewniej przelicz wymiary na metry przed liczeniem pola. Jeśli masz już pole w cm², pamiętaj, że 1 m = 100 cm, więc przy polu czynnik jest "do kwadratu". To częsta pułapka, bo wiele osób błędnie dzieli tylko przez 100 zamiast uwzględnić kwadrat.
Przy obmiarach robót i planowaniu materiałów: podsypki pod płyty i ławy, zasypki wykopów, warstwy wyrównawcze, a także przy organizacji dostaw i transportu. Poprawna kubatura ułatwia zamówienie właściwej ilości kruszywa lub gruntu.
Najłatwiej rozbić przekrój na proste figury (prostokąty, trójkąty, trapezy), policzyć ich pola osobno, a potem zsumować. Warto narysować pomocnicze podziały na kopii rysunku i dopisać jednostki, żeby nie zgubić cm/m na żadnym etapie.
info

Statystycznie 29% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Objętość nasypu liniowego liczy się ze wzoru V = A · L, gdzie A to pole przekroju poprzecznego z rysunku, a L to długość (50 m)."

Źródła:

  • Wikipedia: Graniastosłup – opis zależności objętości od pola podstawy i wysokości (V = Pp · H), https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia: Pole powierzchni – informacje o jednostkach pola i konwersjach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pole_powierzchni (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia: Układ SI – jednostki pochodne (m², m³) i zasady spójności jednostek, https://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_SI (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik/zbiór zadań z obmiaru robót budowlanych (działy: kubatura, pola przekrojów)
  • Materiały dydaktyczne z geometrii praktycznej (pola figur płaskich, bryły)
  • Karty wzorów: pola figur oraz przeliczenia jednostek (cm↔m, cm²↔m²)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego