KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 20.
Objętość nasypu o długości 10 m i przekroju przedstawionym na rysunku wynosi
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny nasypu, który jest trapezem prostokątnym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość nasypu liczy się jako pole przekroju poprzecznego odczytane z rysunku pomnożone przez długość: V = P × L.
Po wyznaczeniu pola przekroju i pomnożeniu przez 10 m otrzymuje się wynik 80 m³. Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z pominięcia skarp albo z braku mnożenia przez długość.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o objętości nasypu kluczowa jest zasada: objętość = pole przekroju × długość. Nasyp o stałym przekroju wzdłuż odcinka można traktować jak graniastosłup (pryzmę), gdzie "podstawą" jest figura z przekroju poprzecznego.

Krok 1: odczyt z rysunku. Z przekroju należy odczytać wszystkie wymiary potrzebne do policzenia pola figury (np. szerokość korony, wysokość oraz nachylenia skarp, jeśli są). Najczęściej przekrój nasypu składa się z prostokąta i dwóch trójkątów albo tworzy trapez.

Krok 2: obliczenie pola przekroju P. Wybiera się właściwy wzór (np. pole trapezu lub suma pól figur składowych). W tym miejscu najłatwiej o błąd: pominięcie jednej części przekroju (np. jednej skarpy) lub pomylenie wymiarów podstawy i wysokości.

Krok 3: objętość V. Po wyznaczeniu P (w m²) mnoży się przez długość L = 10 m, uzyskując V w m³. Odpowiedź "80 m3" jest poprawna, bo odpowiada wynikowi V = P × 10 m dla pola przekroju wynikającego z rysunku.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? "40 m3" zwykle odpowiada sytuacji, gdy uczeń policzył tylko część przekroju (np. bez skarp) albo omyłkowo przyjął o połowę mniejsze pole. "100m3" bywa skutkiem zaokrąglania "w górę" lub błędu w doborze wzoru na pole. "160 m3" często pojawia się, gdy omyłkowo podwojono pole (np. dodano skarpy dwa razy) lub zastosowano niewłaściwe wymiary.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze kontroluj jednostki: pole przekroju musi być w m², a dopiero po mnożeniu przez długość w metrach otrzymujesz m³. Jeśli wynik ma jednostkę m², to znaczy, że brakuje kroku mnożenia przez długość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się zależność V = P × L, gdzie P to pole przekroju (m²), a L to długość nasypu (m). Najpierw liczysz pole figury z przekroju (np. trapezu lub suma prostokąta i trójkątów), a potem mnożysz przez długość odcinka.
Przekrój nasypu to widok "w poprzek" drogi pokazujący kształt nasypu: szerokość korony, wysokość oraz skarpy (nachylenia). Z takiego rysunku odczytuje się wymiary potrzebne do obliczenia pola przekroju, a potem kubatury robót ziemnych.
Bo przy stałym (lub przyjętym jako stały) przekroju nasyp działa jak graniastosłup: ta sama figura przekroju jest "przeciągnięta" na długości L. Pole przekroju ma jednostkę m², a po pomnożeniu przez metry otrzymujesz m³.
Najczęściej: wymiary w metrach (m), pole przekroju w metrach kwadratowych (m²) i wynik objętości w metrach sześciennych (m³). Jeśli po obliczeniach zostaje m², to znaczy, że nie wykonano kroku mnożenia przez długość.
Typowo rozbijasz przekrój na prostsze figury: prostokąt (korona) oraz dwa trójkąty (skarpy) albo liczysz całość jako trapez. Kluczowe jest poprawne odczytanie wysokości i podstaw oraz uwzględnienie obu stron, jeśli przekrój jest symetryczny.
Tak, jeśli z rysunku wynika, że obrys przekroju jest trapezem (dwie podstawy równoległe). Wtedy liczysz pole trapezu odpowiednim wzorem i mnożysz przez długość. Jeżeli przekrój składa się z kilku części, wygodniejsza bywa suma pól figur składowych.
Najczęstsze to: pominięcie jednej skarpy, pomylenie wysokości z szerokością, zły wzór na pole (np. trapezu), brak mnożenia przez długość oraz chaos w jednostkach. Pomaga zapis: najpierw P w m², potem V w m³.
Gdy nieświadomie podwoisz element przekroju: np. policzysz pole dwóch skarp, a potem jeszcze raz dodasz je jako "symetrię", albo przyjmiesz podwójną szerokość/ wysokość z rysunku. Warto zrobić szybki szkic i podpisać, co już zostało uwzględnione.
Można oszacować rząd wielkości: jeśli pole przekroju to kilka–kilkanaście m², to dla 10 m długości objętość powinna być kilkadziesiąt–kilkaset m³. Gdy wychodzi np. 1 m³ lub 10 000 m³, zwykle problemem są jednostki albo odczyt wymiarów.
Ćwicz serię zadań z przekrojami nasypów i wykopów: odczyt wymiarów z rysunku, liczenie pól figur oraz zamianę jednostek. Rób zawsze ten sam schemat: odczyt → pole P (m²) → objętość V (m³). To stabilizuje wynik i zmniejsza liczbę pomyłek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że objętość nasypu liczy się jako pole przekroju poprzecznego odczytane z rysunku pomnożone przez długość: V = P × L.Po wyznaczeniu pola przekroju i pomnożeniu przez 10 m otrzymuje się wynik 80 m³.

Źródła:

  • Wikipedia: "Graniastosłup – Objętość", https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Trapez – Pole", https://pl.wikipedia.org/wiki/Trapez (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Jednostki pochodne SI – metr sześcienny", https://pl.wikipedia.org/wiki/Metr_sze%C5%9Bcienny (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i zeszyty ćwiczeń z geometrii praktycznej dla budownictwa/robót ziemnych (pola figur, objętości)
  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego i czytania przekrojów nasypów/wykopów
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych dotyczących obmiaru robót ziemnych (nasypy i wykopy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego