KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 16.
Objętość wykopu liniowego oblicza się jako iloczyn przekroju poprzecznego i jego długości. Korzystając z wzoru określ, które z przedstawionych działań prowadzi do obliczenia objętości dwóch wykopów o długości 250 m każdy i przekrojach przedstawionych na rysunku.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny wykopu liniowego, który jest częścią egzaminu kwalifikacyjnego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość wykopu liniowego liczy się ze wzoru V = F × l. Dla przekroju 50 cm × 50 cm trzeba najpierw przeliczyć na metry: 0,50 m × 0,50 m = 0,25 m². Następnie mnoży się przez długość 250 m oraz przez 2, bo są dwa identyczne wykopy. Dlatego poprawne jest działanie: 0,50 × 0,50 × 250 × 2.

Pełne wyjaśnienie:

Wykop liniowy o stałym przekroju poprzecznym można traktować jak graniastosłup, dlatego jego objętość oblicza się ze wzoru V = F × l, gdzie:

  • V – objętość wykopu w [m³],
  • F – pole przekroju poprzecznego w [m²],
  • l – długość wykopu w [m].

Na rysunku wymiary przekroju pojedynczego wykopu podano w centymetrach, więc przed liczeniem trzeba zachować zgodność jednostek. Wymiary 50 cm i 50 cm przeliczamy na metry: 50 cm = 0,50 m.

1) Pole przekroju prostokątnego: F = 0,50 m × 0,50 m = 0,25 m².
2) Objętość jednego wykopu: V1 = 0,25 m² × 250 m = 62,5 m³.
3) Ponieważ są dwa takie wykopy, objętość całkowita: V = 62,5 m³ × 2 = 125 m³.

Dlatego poprawne działanie to 0,50 × 0,50 × 250 × 2: uwzględnia zarówno przeliczenie cm→m, jak i liczbę wykopów.

Dlaczego pozostałe działania są błędne?

  • 0,50 × 0,50 × 250,0 – poprawnie liczy objętość jednego wykopu, ale pomija drugi wykop (brak mnożenia ×2).
  • 50,0 × 50,0 × 250,0 × 2 – używa centymetrów jak metrów, co zawyża wynik o rząd wielkości wynikający z jednostek (zamiast m² powstaje "cm²" w obliczeniu).
  • 50,0 × 50,0 × 250,0 – zawiera jednocześnie dwa błędy: brak przeliczenia jednostek oraz brak mnożenia przez liczbę wykopów.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniach zawsze sprawdź jednostki: jeśli F ma być w [m²], to wymiary przekroju muszą być w metrach, a wynik końcowy powinien wyjść w [m³].

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się wzór V = F × l, gdzie F to pole przekroju poprzecznego (np. prostokąta), a l to długość wykopu. Najpierw liczysz F w [m²], potem mnożysz przez l w [m], aby otrzymać V w [m³].
Bo we wzorze na objętość używa się standardowo jednostek SI: m, , . Jeśli wstawisz 50 zamiast 0,50, to tak jakbyś liczył w cm, a wynik będzie wielokrotnie zawyżony. Kontrola jednostek chroni przed błędem skali.
To sposób obliczenia kubatury wykopu o niezmiennym przekroju: V (m³) jest iloczynem pola przekroju F (m²) oraz długości l (m). W praktyce pozwala oszacować ilość urobku, wywóz ziemi i obmiar do kosztorysu.
Najpierw przelicz wymiary na metry: 50 cm = 0,50 m. Potem liczysz pole prostokąta: F = 0,50 × 0,50 = 0,25 m². To pole dopiero mnożysz przez długość wykopu, aby otrzymać objętość w [m³].
Gdy w zadaniu są kilka identycznych wykopów (np. dwa rowy o tej samej długości i przekroju). Najpierw liczysz objętość jednego, a potem mnożysz przez liczbę wykopów. To częsty punkt, który uczniowie pomijają, gdy widzą tylko jeden przekrój.
Najczęstsze to: brak konwersji cm→m, pominięcie mnożenia przez liczbę wykopów, mylenie pola [m²] z objętością [m³] oraz wykonywanie działań "w jednym kroku" bez kontroli jednostek. Warto dopisać jednostki przy każdym etapie rachunku.
Nie, jeśli dotyczą odległości między wykopami lub szerokości całkowitej układu, a nie samego przekroju wykopu. Do objętości potrzebujesz tylko pola przekroju pojedynczego wykopu (szerokość × głębokość) oraz długości. Dodatkowe wymiary bywają informacyjne.
Sprawdź jednostki (wynik powinien być w [m³]) i porównaj z intuicją: przekrój 0,50×0,50 m to 0,25 m², a długość 250 m daje 62,5 m³ na jeden wykop. Jeśli wychodzą setki tysięcy lub miliony, prawie na pewno pomyliłeś cm z m.
Znajomość kubatury wykopu ułatwia ocenę postępu robót ziemnych przed zbrojeniem i betonowaniem ław. Pomaga też w organizacji: czy wykop jest wykonany w wymaganym przekroju, ile gruntu trzeba usunąć oraz czy przygotowanie pod fundamenty jest zgodne z założeniami.
Ćwicz schemat: 1) konwersja jednostek, 2) pole przekroju F, 3) objętość V = F × l, 4) mnożnik za liczbę elementów. Rozwiązuj zadania z różnymi przekrojami (prostokąt, trapez) i zawsze dopisuj [m], [m²], [m³] przy liczbach.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że objętość wykopu liniowego liczy się ze wzoru V = F × l.

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Graniastosłup" – zależność objętości od pola podstawy i wysokości, https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (pl): "Objętość" – jednostki i sens fizyczny objętości, https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (pl): "Układ SI" – jednostki pochodne (m², m³) i zasady stosowania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_SI - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręcznik/notes z podstaw obmiaru robót budowlanych (dział: roboty ziemne)
  • Ćwiczenia z przeliczania jednostek i analizy jednostek w obliczeniach (m, m², m³)
  • Zadania egzaminacyjne z obliczania kubatury wykopów o stałym przekroju

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego